میراث «عمو هو»؛ چگونه یک جنبش چریکی طولانی‌ترین جنگ آمریکا را رقم زد؟

از شاگردی در آشپزخانه کشتی‌های فرانسوی تا تبدیل‌شدن به کابوس ارتش‌های فرانسه و آمریکا؛ هوشی‌مین زندگی خود را وقف یک رؤیا کرد: استقلال ویتنام. او سال‌ها پس از مرگش نیز کشورش را به سمت اتحاد هدایت کرد؛ تا روزی که سایگون سقوط کرد و به نام او خوانده شد.

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، هوشِ مین در دوران جوانی و اقامت در فرانسه در زمان جنگ جهانی اول، برای نخستین‌بار به عنوان صدایی صریح و آشکار برای استقلال ویتنام ظاهر شد. او با الهام از انقلاب بلشویکی، به حزب کمونیست پیوست و به اتحاد جماهیر شوروی سفر کرد. او در سال ۱۹۳۰ به پایه‌گذاری «حزب کمونیست هند و چین» و در سال ۱۹۴۱ به تأسیس «اتحادیه استقلال ویتنام» یا همان «ویت‌مین» کمک کرد. با پایان جنگ جهانی دوم، نیروهای ویت‌مین شهر هانوی در شمال ویتنام را تصرف کردند و با ریاست جمهوری هوشی‌مین، «جمهوری دموکراتیک ویتنام» (ویتنام شمالی) را اعلام کردند. او که به «عمو هو» معروف بود، ۲۵ سال در این سمت خدمت کرد و در طول درگیری طولانی و پرهزینه‌ی ویتنام با رژیم به‌شدت ضدکمونیستی ویتنام جنوبی و متحد قدرتمندش، ایالات متحده، به نماد مبارزه برای اتحاد ویتنام تبدیل شد.

هوشی‌مین که بود؟

هوشی‌مین در ۱۹ مه ۱۸۹۰ [۲۹ اردیبهشت ۱۲۶۹] با نام «نگوین سینه کونگ» در روستایی در مرکز ویتنام (که در آن زمان بخشی از هندوچینِ فرانسه بود) در استان «نِگه» به دنیا آمد. مادرش «هوانگ تی‌لوان» و پدرش «نگوین سینه ساک» بود. او پیش از آن‌که به دلیل اعتراض علیه امپراتور «بائو دای» و نفوذ فرانسه در هندوچین از آکادمی ملی «هوئه» اخراج شود، در آن‌جا تحصیل می‌کرد. در سال ۱۹۱۱، به عنوان آشپز در یک کشتی بخار فرانسوی مشغول به کار شد و چند سال بعدی را در دریا گذراند و به نقاط مختلفی ازجمله آفریقا، ایالات متحده و بریتانیا سفر کرد.

تا سال ۱۹۱۹، او در فرانسه زندگی می‌کرد؛ جایی که گروهی از مهاجران ویتنامی را سازمان‌دهی کرد و با ارائه دادخواست به نمایندگان «کنفرانس صلح ورسای»، خواستار آن شد که دولت استعماری فرانسه در هندوچین، همان حقوقی را که برای حاکمانش قائل است، به اتباعش نیز اعطا کند.

او با الهام از موفقیت انقلاب بلشویکی ولادیمیر لنین، در سال ۱۹۲۰ به حزب کمونیست جدید فرانسه پیوست و سه سال بعد به مسکو سفر کرد. او به‌زودی شروع به عضوگیری برای جنبش ملی‌گرای ویتنام کرد که بعداً پایه و اساس «حزب کمونیست هند و چین» (تأسیس شده در هنگ‌کنگ در ۱۹۳۰) را شکل داد. او به نقاط مختلف جهان ازجمله بروکسل، پاریس و سیام (تایلند کنونی) سفر کرد و در آن‌جا به عنوان نماینده سازمان «کمینترن» (کمونیست بین‌الملل) فعالیت نمود.

هوشی‌مین؛ تأسیس ویت‌مین و ویتنام شمالی

زمانی که آلمان در سال ۱۹۴۰ و در جریان جنگ جهانی دوم فرانسه را شکست داد، هوشی‌مین این رویداد را فرصتی برای آرمان ملی‌گرایان ویتنامی دید. در حدود همین زمان، او شروع به استفاده از نام «هوشی‌مین» (که تقریباً به معنای «آورنده‌ نور» است) کرد. هو با معاونانش، «وو نوین گیاپ» و «فام وان دونگ»، در ژانویه ۱۹۴۱ به ویتنام بازگشت و «ویت‌مین» یا «اتحادیه استقلال ویتنام» را سازمان‌دهی کرد. او که برای کمک به سازمان جدیدش مجبور به رایزنی با چین شده بود، به مدت ۱۸ ماه توسط دولت ضدکمونیست «چیانگ کای‌شک» زندانی شد.

با پیروزی متفقین در سال ۱۹۴۵، نیروهای ژاپنی از ویتنام عقب‌نشینی کردند و «امپراتور بائو دای»، که تحصیل‌کرده فرانسه بود، کنترل یک ویتنام مستقل را در دست گرفت. نیروهای ویت‌مین به رهبری «وو نوین گیاپ»، شهر هانوی در شمال را تصرف کردند و با ریاست‌جمهوری هو، «دولت دموکراتیک ویتنام» (که عموماً به عنوان ویتنام شمالی یا جمهوری دموکراتیک ویتنام شناخته می‌شود) را اعلام کردند. بائو دای به نفع انقلاب از سلطنت کناره‌گیری کرد، اما نیروهای نظامی فرانسه کنترل جنوب ویتنام، از جمله سایگون را به دست گرفتند و نیروهای چینیِ چیانگ کای‌شک طبق مفاد توافق‌نامه متفقین، وارد شمال شدند. هو برای خروج نیروهای چینی و همچنین تلاش برای به رسمیت شناختن استقلال ویتنام توسط فرانسه و اتحاد مجدد شمال و جنوب، مذاکرات را با فرانسوی‌ها آغاز کرد. اما در اکتبر ۱۹۴۶، پس از درگیری بین سربازان فرانسوی و ویتنامی، یک ناو جنگی فرانسوی به شهر «هایفونگ» آتش گشود. با وجود تلاش‌های هو برای حفظ صلح، پیروان تندروتر او خواستار جنگ شدند که در دسامبر همان سال آغاز شد.

هوشی‌مین: به سوی جنگ با ایالات متحده

در جریان «جنگ اول هندوچین»، فرانسوی‌ها در ژوئیه ۱۹۴۹ بائو دای را به قدرت بازگرداندند و «دولت ویتنام» (ویتنام جنوبی) را با پایتختیِ سایگون تشکیل دادند. درگیری‌های مسلحانه میان این دو دولت ادامه یافت تا این‌که نبرد سرنوشت‌ساز «دین‌بین‌فو» با شکست فرانسوی‌ها در برابر نیروهای ویت‌مین به پایان رسید. مذاکرات پیمانِ پس از آن در ژنو (که در آن «فام وان دونگ»، همکارِ هوشی‌مین، نماینده‌ او بود) منجر به تقسیم هندوچین و درخواست برای برگزاری انتخابات جهت اتحاد مجدد در سال ۱۹۵۶ شد.

دولتِ به‌شدت ضدکمونیستِ ویتنام جنوبی به رهبری «نگو دین دیم»، که از حمایت ایالات متحده برخوردار بود، از پذیرش توافقات ژنو سر باز زد و انتخابات را به مدت نامعلومی به تعویق انداخت. در سال ۱۹۵۹، درگیری‌های مسلحانه دوباره شعله‌ور شد؛ چراکه چریک‌های کمونیست معروف به «ویت‌کنگ»، حملات خود را به اهدافی در ویتنام جنوبی (ازجمله تأسیسات نظامی آمریکا) آغاز کردند. ویت‌کنگ‌ها برای دریافت کمک به ویتنام شمالی متوسل شدند و در ژوئیه همان سال، کمیته مرکزی حزب «لائو دونگ» (حزب کارگر) به رهبری هوشی‌مین رأی داد که استقرار سوسیالیسم در شمال را به آرمان اتحاد با جنوب پیوند بزند.

گذرگاه هوشی‌مین

گذرگاه هوشی‌مین که به نام هوشی‌مین نام‌گذاری شده بود، یک مسیر تدارکات نظامی بود که «ویت‌مین» برای ارسال ملزومات از ویتنام شمالی (از طریق لائوس و کامبوج) به حامیان خود در ویتنام جنوبی از آن استفاده می‌کرد. در اوج فعالیت این مسیر، روزانه چندین تن تجهیزات، سلاح و مهمات ارسال می‌شد. در طول دهه ۱۹۶۰، این گذرگاه هدفی همیشگی برای بمب‌های آمریکایی بود.

هوشی‌مین و جنگ ویتنام

در همان جلسه، هوشی‌مین سمت دبیریِ کلِ حزب را به «له دوان» واگذار کرد. او در طول جنگ ویتنام اسماً به عنوان رئیس کشور ویتنام شمالی باقی ماند، اما نقشی بیشتر پشت‌پرده بر عهده گرفت. برای مردم کشورش، «عمو هو» همچنان نمادی مهم از اتحاد ویتنام بود. ایالات متحده به افزایش حمایت‌های خود از ویتنام جنوبی، با ارسال کمک‌های اقتصادی و—از دسامبر ۱۹۶۱—نیروهای نظامی ادامه داد. حملات هوایی آمریکا علیه ویتنام شمالی در سال ۱۹۶۵ آغاز شد و در ژوئیه ۱۹۶۶، هو پیامی برای مردم کشور فرستاد مبنی بر این‌که «هیچ‌چیز برای قلب یک ویتنامی عزیزتر از استقلال و آزادی نیست.» این عبارت به شعار آرمان ویتنام شمالی بدل گشت.

در پی «عملیات تِت» توسط ویتنام شمالی در اوایل سال ۱۹۶۸، لیندون جانسون، رئیس‌جمهور آمریکا، تصمیم گرفت از تشدید جنگ جلوگیری کند و خواستار آغاز گفت‌وگوهای صلح شد. این درگیری همچنان در ۲ سپتامبر ۱۹۶۹ [۱۱ شهریور ۱۳۴۸]، زمانی که هوشی‌مین در سن ۷۹ سالگی در هانوی درگذشت، ادامه داشت. آخرین نیروهای آمریکایی در مارس ۱۹۷۳ ویتنام را ترک کردند.

سقوط سایگون

در ۲۹ آوریل ۱۹۷۵ [۹ اردیبهشت ۱۳۵۴]، ترانه «کریسمس سفید» از رادیوهای سراسر سایگون پخش شد؛ علامتی برای آمریکایی‌ها تا پایتخت را تخلیه کنند. هفت هزار نفر، عمدتاً آمریکایی‌ها و مردم ویتنام جنوبی، از شهر تخلیه شدند. عکس‌های هرج‌ومرج در خیابان‌ها، در حالی که مردان، زنان و کودکان برای به دست آوردن جایی در آخرین هلیکوپترها به یکدیگر تنه می‌زدند، در سراسر جهان مخابره شد.

در ۳۰ آوریل ۱۹۷۵ [۱۰ اردیبهشت ۱۳۵۴]،، هم‌زمان با سقوط سایگون به دست نیروهای کمونیست، آخرین بازماندگان آمریکایی در ویتنام جنوبی با بالگرد از کشور خارج شدند. سرهنگ بوی تین از ارتش ویتنام شمالی، ساعاتی بعد هنگام پذیرش تسلیم ویتنام جنوبی خاطرنشان کرد: «شما هیچ ترسی نداشته باشید؛ میان ویتنامی‌ها هیچ فاتح و مغلوبی وجود ندارد. تنها آمریکایی‌ها شکست خورده‌اند.» در همان روز، نام سایگون به «شهر هوشی‌مین» تغییر یافت.

جنگ ویتنام طولانی‌ترین و نامحبوب‌ترین جنگ خارجی در تاریخ ایالات متحده بود که جان ۵۸ هزار آمریکایی را گرفت و به کشته شدن نزدیک به دو میلیون سرباز و غیرنظامی ویتنامی انجامید.

منبع: /www.history.com

۲۵۹

کد مطلب 2269022

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
4 + 4 =

آخرین اخبار

پربیننده‌ترین