الف -موقعیت جغرافیایی استراتژیک چچن که ضلع جنوبی آن بر خط الراس رشته کوههای قفقاز شمالی تکیه زده و جدائی آن، روسیه را از داشتن موقعیت مسلط در منطقهقفقاز محروم می نماید و به لحاظ اشراف رشتهکوههای مزبور بر دشتهای روسیه، میتواند آن را به منبع تهدیدی برایروسیه تبدیل نماید.
ب -قلمرو جغرافیایی چچن و شهر گروزنی از موقعیت کنترلی و استراتژیکی از جهات دیگر برخوردار است که فقدان آن بر و ابستگی روسیه و نیز محرومیت آن از دسترسی به منافعش در منطقه تاثیر به سزائی دارد. برای نمونه میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
1 -رودخانه ترک که بخشهایی از داغستان را آبیاری نموده و در این جمهوری به دریای خزر میریزد از منطقه چچن سرچشمه میگیرد.
2 -خط آهن سبلان به ماخاچ قلعه از مرکز گروزنی میگذرد.
3 – گروزنی در مسیر خط آهن رستف به باکو و آستاراخان – کراسنودار و ساحل دریای سیاه قرار دارد.
4-گروزنی پس از پیدایش نفت و احداث خطوط لوله شرق خزر اهمیت و یژه ای پیدا کرد و این شهر که در سال ۱۸۱۸م تاسیس شد به همین خاطر به سرعت رشد کرد و هم اکنون از موقعیت محوری برخوردار است و اگر چه خطوط لوله انتقال نفت باکو و شرق خزر به بندر روسی نووروسیسک در ساحل دریای سیاه از گروزنی عبور میکند، چنین شرایطی بر نقش موقعیت چچن و گروزنی در اتصال خطوط لوله نفت خزر به اروپا و جهان خارج از دید روسها پنهان نمیباشد و به لحاظ ژئوپلتیکی محور گروزنی – نووروسیسک میبایست در رقابتهای منطقهای و جهانی و در جنگ خطوط نفت منطقه به ایفای نقش بپردازد و میدان را از رقبای دیگر نظیر باکو – جیهان برباید.
5-روسها با از دست دادن چچن بخشی از خاک خود را از دست میدهند و مزید برآن از دست رفتن چچن خطر پدیدار شدن بازی دومنیو را در پی دارد زیرا اگر این اولین جمهوری سرسخت و ناسازگار با روسیه موفق به استقلال گردد بلافاصله نوبت به جمهوریهای قرینه آن در منطقه قفقاز و سایر مناطق میرسد یعنی به دنبال آن هیچ تضمینی و جود ندارد که سایر جمهوریهای خودمختار روسیه در قفقاز و ماورای آن دست به اقدام مشابهی برای جدائی از روسیه نزنند. در این میان میتوان از جمهوریهای داغستان، تاتارستان، اینگوش، اوستیای شمالی، آدیکه، قرهچای، چرکس، کاباردین و بالکار، کلموک و غیره نامبرد.
6 -اتحاد فرضی و احتمالی چچن و داغستان میتواند علاوه بر محروم کردن روسیه از دسترسی به برخی فرصتهای استراتژیکی، به محرومیت روسیه از بخش قابل توجهی از دریای خزر منجر گردیده و بر منافع روسیه تاثیر منفی بگذارد.
7 -قفقازشمالی اهرم کنترل قفقاز جنوبی برای روسیه است.
8-قفقاز شمالی دیوار امنیتی روسیه دربرابر سازمان پیمان اتلانتیک شمالی (ناتو) است.بنابراین با ملاحظه دلایل فوقالذکر روسها با تمام قوا سعی بر سرکوب جنبش استقلال طلب مسلمانان چچن و حفظ اتصال آن در مجموعه جغرافیای سیاسی روسیه دارند. متقابلا چچنیها نیز با تمام قوا سعی بر بهثمررساندن مبارزات مستمر تاریخی و در آغوش کشیدن آرمان سیاسی دیرینه خود یعنی استقلال ازمجموعه اسلاوی – ارتودوکسی شمال خود که هیچ گونه تجانسی با آن احساس نمیکنند را دارند . از این رو جدالی سخت بین آنها جریان دارد.
مندرج در سایت مرکز مطالعات بین المللی صلح
نظر شما