نخستین شماره مجله تراثنا در تابستان سال 1405 هجری قمری در قم انتشار یافت. اساس مجله در مؤسسه آل البیت و با هدایت حجت الاسلام و المسلمین شهرستانی و شماری از یاران نزدیک ایشان و با مشاورت نزدیک مرحوم استاد سید عبدالعزیز طباطبائی آغاز شد.
یادداشت مدیر مجله در همان شماره نخستین اشاره بدان داشت که سالهاست محققان در تلاش هستند تا میراث علمی خود را از گوشههای کتابخانه ها درآورده و در معرض دید قرار دهند. برخی همت خود را صرف گرفتن تصویر از نسخ خطی می کنند و شماری نیز به کار تصحیح و تدقیق در آنها مشغول شده، آن آثار را منتشر میکنند.
اشکال کار آن است که شماری از کتابخانه ها در دادن تصویر نسخه ها بخل ورزیده و گاه برای تصویر یک نسخه مبالغ زیادی را مطالبه می کنند. پرسش این است که چه کسانی در این زمینه بویژه برای نشر انتقادی تراث مسؤولیت دارند؟ چه کسانی وظیفه دارند این نسخه ها را منتشر کرده و آنها را زنده کنند؟ نسخه های ما در بسیاری از کشورها از جمله ترکیه پراکنده است و لازم است تا افراد خبره برای انتشار آنها اقدام کنند.
مدیر مؤسسه آل البیت تصریح می کند که مؤسسه آل البیت وارد میدان پژوهش شده و می خواهد بخشی از این مسؤولیت را بر عهده بگیرد. در عین حال مراقب است تا کار تکراری نکرده و در باره فعالیت هایی که در این زمینه صورت می گیرد، اطلاعاتی را در اختیار بگذارد.
مجله تراثنا مجله ای است که در این زمینه تلاش کرده و خواهد کوشید.
نگاهی به مجله تراثنا نشان میدهد که این اقدام میمون و مبارک که اکنون بیست و پنجمین سال نشر خود را پشت سر می گذارد، تا چه اندازه در این زمینه توفیق داشته و در میان نشریاتی که در حوزه نشر تراث کار می کنند، آبرویی برای شیعه بوده و هست.
به طور کلی مجله در چند بخش فعالیت داشت:
نخست انتشار رساله های کوچک کهن از علمای برجسته شیعه که در حد کتاب نبود اما می توانست در یک مجله به صورت انتقادی و با تصحیح خوب انتشار یابد. در این باره شمار زیادی رساله کوچک منتشر شد که برخی از آنها بسیار ارزشمند و برای شناخت تاریخ تفکر در شیعه اهمیت زیادی داشت.
دوم انتشار فهارس نسخ خطی کتابخانه های کوچک و بزرگ که در این زمینه الحق موفق بود. بخش عمده یادداشت ها و نوشته های پراکنده مرحوم عبدالعزیز طباطبائی در باره شماری از کتابخانه های نجف و مناطق دیگر در همین مجله انتشار یافت. این رویه همچنان ادامه دارد. در این زمینه برخی از کتابشناسی ها نیز انتشار یافت که از آن جمله سری مقالات اهل البیت فی المکتبه العربیه بود که مروری کتابشناسانه و فنی روی آثاری که به عربی در باره اهل بیت در طول قرون نوشته شده، داشت و به عدها به صورت یک کتاب مستقل هم چاپ شد.
سوم انتشار شماری از مقالات پژوهشی در حوزه شیعه شناسی و عقاید که به تدریج معمول گردید.
چهارم اخبار تراث. این بخش یکی از مهم ترین بخشهای نشریه تراثنا بود. در هر شماره اخبار آثاری از منابع کهن را که تحقیق و در گوشه و کنار منتشر شده به دست داده می شد. همین طور افرادی که کارهایی در دست انتشار داشتند اخبار آن را در اختیار می گذاشتند. مهم تر از آن معرفی آثاری کهن بود که ارزش انتشار داشت و اطلاعاتی در باره نسخ آنها در اختیار گذاشته می شد تا اگر کسی تمایل به تصحیح آنها دارد اقدام کند.
موفقیت مؤسسه آل البیت در زمینه انتشار میراث شیعی، تنها در حد مجله تراثنا نبود، بلکه به عکس در زمینه انتشار آثار علمی شیعه به ویژه متون مهمی مانند وسائل الشیعه و بسیاری از متون فقهی اصولی در طول این بیست و پنج سال کارنامه درخشانی از خود برجای گذاشته است. این مؤسسه در طول این سالها بارها موفق شده است تا جوایز متعددی را به خود اختصاص دهد.
اکنون پس از بیست و پنج سال مجله تراثنا خودش به عنوان یک میراث درآمده و تبدیل به گنجینه ای شده است که می باید برای شناخت تشیع آن را مد نظر داشت.
اقدام شایسته ای که صورت گرفته است آن که تمامی متن مجله از آغاز تا شماره 90 آن که مربوط به بیست و دومین سال انتشار آن (1428) است روی سایت رافد قرار گرفته و امکان دسترسی به متن کامل آن وجود دارد.
http://www.rafed.net/turathona
بدون شک، باید مهم ترین عامل موفقیت دوام انتشار آن را مدیریت جناب آقای شهرستانی دانست که به همراه شماری از دوستانشان از جمله استاد و محقق برجسته سید علی خراسانی و همکاران فاضل شان در مؤسسه آل البیت توانستند انتشار این نشریه را با حفظ سطح علمی بالا نگاه دارند. روحیه کار جمعی در مؤسسه آل البیت (ع) با هدایت مدیریت آن، چنین محصولی پایداری را پدید آورده است.
در طول سالها مجله تراثنا یک بار در ایران و بار دیگر در لبنان انتشار یافته و به تمامی کتابخانه های بزرگ دنیای اسلام و غرب ارسال می گردد.
نظر شما