انتخاب اخلاقی

در آیین گرامیداشت شهید دکتر علی لاریجانی در دانشکده ادبیات دانشگاه تهران مطرح شد:

داوری اردکانی: دکتر لاریجانی ساده زندگی می‌کرد و دستش به فساد آلوده نشد/ ترور او نشانه‌ای از تنزل خرد و رواج تروریسم حکومتی است

اخبار اندیشهرضا داوری اردکانی نوشت:‌ دکتر لاریجانی مردی بسیار باهوش و فهیم و دانشمند و خوش صحبت بود و اگر به جانب شغل سیاسی نمی‌رفت و بیشتر در باب سیاست تحقیق و تأمل می کرد، آثار و نوشته‌های فلسفی بیشتری از او باقی می‌ماند. احساس من این بود که دکتر لاریجانی در اواخر عمر به سیاست به مثابه تأمل و تدبیر و نه شغل سیاسی نزدیک شده بود.

مروری بر کتاب «جنگ؛ موجه یا ناموجه» اثر اندرو فیالا و جنیفر کلینگ

مرزهای اخلاق و دفاع مشروع؛ بررسی رویکرد صلح‌طلبی کانت در برابر دکترین «جنگ موجه»

اخبار اندیشهکانت نام رساله را از تابلویی که در یک مهمانسرا دیده بود، برگرفته بود. در آن تابلو قبرستانی به تصویر کشیده شده بود و زیر آن عبارت «صلح پایدار» درج شده بود؛ گویی صلح و آرامش پایدار تنها در گورستان به دست می‌آید. با این‌ حال، کانت دست از امید و تلاش نکشید و در راستای تدوین اصول صلح پایدار کوشید. او پیش‌بینی کرد اگر همه کشورهای جهان، لیبرال شوند دیگر جنگی در کار نخواهد بود. پیش‌بینی کانت درباره کشورهای لیبرال تا حد زیادی درست از آب در آمده است اما وقتی نزاع‌های کشورهای لیبرال و غیرلیبرال را می‌بینیم، اوضاع کمابیش فاجعه‌بار است.

چرا گاهی بیشتر فهمیدن، چیزی را تغییر نمی‌دهد؟/ توانایی تحمل ابهام عامل رشد روانی

اخبار اندیشهاز دید بیون، ظرفیت تحمل ناکامی و ناشناخته‌ها از شرط‌های بنیادین اندیشیدن است. یعنی گاهی لازم است تجربه‌ای را در ذهن نگه داریم، بی‌آنکه بی‌درنگ انکارش کنیم یا به توضیحی قطعی پناه ببریم. از این منظر، رشد روانی فقط به معنای شناخت بیشتر خودمان نیست؛ دگرگونی رابطه‌ی ما با ندانستن، ناکامی و تعارض هم هست. شما چقدر می‌توانید کنار «ندانستن» بمانید، بدون آنکه بشتابید تا برای آن توضیحی پیدا کنید؟

بررسی کارنامه ادبی سهراب در نود و هشتمین سالروز تولدش

روایت سروش دباغ از سکوت سهراب سپهری در تحولات انقلاب ایران/ از «مخاطب تنهای بادها» تا «قطار خالی سیاست»؛ واکاوی سلوک اگزیستانسیال سهراب سپهری  

اخبار اندیشهسهراب سپهری، «سالک مدرنی» که واژگان را به رنگ‌های اشراق پیوند زد، مسیری را از «مرگ رنگ» تا «ما هیچ، ما نگاه» پیمود تا به مواجهه‌ای بی‌واسطه با هستی برسد. در این گفت‌وگو با سروش دباغ، از پیوند میان جسمانیت واژگان و بوم نقاشی سهراب می‌گوییم، ردپای سفرهای شرق دور را در ایماژهای بکر او می‌جوییم و در نهایت به یکی از بحث‌برانگیزترین نقاط نقد ادبی می‌پردازیم: آیا سهراب در سلوک اگزیستانسیال خود، از درد انسان انضمامی و دغدغه‌های اجتماعی غافل بود؟ 

گذار از رای‌گیری مناسکی به حکمرانی پاسخگو؛ نسل Z و بازتعریف دموکراسی

نسل Z: گوش کنید! می خواهیم اثرگذار باشیم/ حق «اثرگذاری» جایگزین «حق رای» شد؛نسل Z رویه سیاست‌گذاری را تغییر می‌دهد/ از شبکه مجازی تا صحنه تصمیم‌سازی

اخبار اندیشهاگر حق رای، نقطه آغاز مشارکت سیاسی باشد، حق اثرگذاری می‌تواند تداوم آن در فاصله میان دو انتخابات باشد. دموکراسی برای نسل Z زمانی معتبر خواهد بود که شنیدن به پاسخگویی، پاسخگویی به اقدام و اقدام به نتیجه‌ای قابل مشاهده منتهی شود. آینده مشارکت سیاسی این نسل نه با افزایش تعداد نشست‌های تشریفاتی، بلکه با ساختن مسیرهای واقعی، شفاف و قابل سنجش برای اثرگذاری رقم خواهد خورد.

سخنرانی عبدالکریم سروش در نشست نقد و بررسی اندیشه‌های تامس نیگل، فیلسوف آمریکایی

«اقناع عقلایی» برای امور اخلاقی

اخبار اندیشهپرسش نیگل بیشتر این است که آیا حقیقت اخلاقی مستقل از دیدگاه‌های ما وجود دارد، و پرسش برجسته سروش این بود که چنین حقیقتی، اگر وجود داشته باشد، چگونه می‌تواند برای ما به «معرفت» تبدیل شود. در اینجا اختلاف اصلی نه بر سر اهمیت عقلانیت، بلکه درباره جایگاه آن در نسبت ما با حقیقت اخلاقی است: عقلانیت صرفاً ابزار کشف حقیقت است یا در اعتبار معرفتی احکام اخلاقی نیز نقش تعیین‌کننده دارد؟ این پرسشی بود که در سخنرانی سروش مورد مداقه قرار گرفت.

گزینش سطحی به چه موضوعی توجه می کند؟ «بودن» یا «به نظر رسیدن»

اخبار اندیشهارسطو در فنِ خطابه از تفاوتِ «بودن» و «به‌نظر رسیدن» سخن می‌گفت؛ و انگار سازمان‌های امروزی هنوز این درسِ کهن را نیاموخته‌اند.