سرمایه داری
-
من سلیقه دارم، ولی پول ندارم
علیخواه، فردین خیلیها میگویند این روزها دیگر کسی حوصله خواندن متنهای طولانی را ندارد. پس چند سطر ابتدایی این جستار را بخوانید. اگر چیزی در آن برایتان جالب نبود، رهایش کنید. اگر دوستش داشتید، تا آخر بخوانید. اگر امروز حوصله خواندنش را ندارید، ذخیرهاش کنید برای روزی که فرصت و حوصله بیشتری دارید. من این جستار را با دقت و وسواس نوشتهام؛ تکتک جملههایش را چند بار خواندهام و اصلاح کرده ام و طبیعی است که دوست دارم خوانده شود. اما خواندن، وقتی ارزشمند است که با رغبت و حوصله اتفاق بیفتد.
-
همزمان با هفته تعاون و با هدف توسعه زیرساختهای خدماتی حوزه حملونقل
بهره برداری از مجتمع ۵۲۰ میلیارد ریالی خدماتی تریلیداران هرمزگان
هرمزگانمدیرعامل تعاونی تریلیداران هرمزگان گفت: مجتمع خدماتی تعاونی تریلیداران در زمینی به مساحت ۳.۵ هکتار در ایسین با سرمایهگذاری ۵۲۰ میلیارد ریالی به بهرهبرداری رسید و با ایجاد زیرساختهای خدماتی و رفاهی، گامی برای حمایت از رانندگان و تقویت ظرفیت حملونقل جادهای استان است.
-
همزمان با هفته تعاون و در آیین افتتاح برخط کشوری
۲۲۴ طرح تعاونی هرمزگان با سرمایهگذاری ۲۱.۴ همت افتتاح شد
هرمزگانهمزمان با هفته تعاون، آیین افتتاح برخط و کشوری ۲۲۴ طرح تعاونی هرمزگان با سرمایهگذاری ۲۱.۴ هزار میلیارد تومان برگزار شد؛ طرحهایی که با مشارکت ۳۵ هزار و ۶۰۰ نفر از اعضای تعاونیها، زمینه ایجاد ۲۸ هزار و ۲۴۶ فرصت شغلی را فراهم کردهاند.
-
استاندار کرمانشاه :
ظرفیتهای گردشگری استان آماده ورود سرمایهگذاران است
کرمانشاهاستاندار کرمانشاه با تأکید بر ظرفیتهای گسترده استان در حوزه گردشگری، خواستار حضور پررنگتر شرکت توسعه گردشگری ایران در پروژههای سرمایهگذاری کرمانشاه شد و گفت: این شرکت میتواند با ورود جدیتر به طرحهای گردشگری، نقش مؤثرتری در توسعه اقتصادی استان ایفا کند.
-
گزارشی از نشست نقد و بررسی کتاب «چپ ووک نیست»؛ تبارشناسی «ووکیسم» و افول جنبشهای رهاییبخش
یوسف اباذری: سرنوشت ۹۰ میلیون نفر را به کل کل با ترامپ گره نزنیم/ چپ و دشمنانش/ جهان به کام استبداد تکنولوژیک و خشم کور نئولیبرال ها رفته است
اخبار اندیشهیوسف اباذری گفت: سخن من به هیات حاکمه این است، اگر میتوانید استخوانی برای ترامپ پرت کنید، پرت کنید. سرنوشت نود میلیون را به جنگ کل کل با او گره نزنید که تو این را زدی ما آن را زدیم و ... زیرا ماجرا بسیار مهمتر از یک آدم دیوانه[ترامپ] است.
-
مدیران بزرگ دستور نمیدهند؛ گفتوگو میسازند
خوزستاندر بسیاری از سازمانها، کاهش عملکرد نخستین واکنش مدیران را به سمت افزایش کنترل، صدور بخشنامه و تغییر ساختار سوق میدهد؛ اما تجربه مدیریت نوین نشان میدهد بخشی از مشکلات سازمانی نه از کمبود دستورالعمل، بلکه از ضعف اعتماد، ارتباطات و گفتوگوی مؤثر ناشی میشود. در چنین شرایطی، مدیر موفق کسی نیست که صرفاً بیشتر دستور بدهد، بلکه کسی است که بتواند فضای گفتوگو، مشارکت و اعتماد را در سازمان شکل دهد.
-
چگونه تولید ناخالص داخلی جایگزین سعادت و خوشبختی شد؟
سرمایهداری ناتوان از تحقق ارزش های «زندگی»/ بودجه را هزینه درمان افسردگی کنیم یا هزینه بزرگراه؟/ یک ایده ای فراموششده از روشنگری تا علم مدرن
اخبار اندیشهبازگشت یک ایدهی فراموششده از روشنگری تا علم مدرن/ نیکزیستی چگونه علم جدید با سه سنجهی ذهنی و فرمول «ولبی»، خوشبختی را جانشین تولید ناخالص داخلی میکند؟
-
روح الله قاسمی و تبیین گذار از بحران رشد اقتصادی نامحدود
مسئله ایران، زیستپذیری انسان امروز است/ ماهیت سرمایه داری چه کینزینی یا نئولیبرالیسم ضد محیط زیست است
اخبار اندیشهبهگفته قاسمی: «محیطزیست اساساً یک چیز حاشیهای و لوکس یا بحثی آرمانی نیست. مسئله، زیستپذیری انسان ایرانی امروز است. شما هوا ندارید که بتوانید تنفس کنید و زندگی کنید. آب ندارید که بتوانید برای زندگی مصرف کنید. اینها اساساً با بحران روبهرو شدهاند و باید عمیقاً به ریشههای این بحران بپردازیم. سعی کردم توضیح بدهم که اتفاقاً این بحث شعاری نیست. بحث ایدهآل و آرمانی هم نیست. اتفاقاً بحث روزمره ماست.»
-
گزارشی از نشست بررسی نسبت محافظهکاری و لیبرالیسم در ایران
از «هم جنگ هم صلح» در ایران تا واکنشی به انقلاب فرانسه/ بستانی: همه ما انقلابی هستیم / شکل گیری اندیشه محافظه کارانه در ایران معاصر ممکن است؟
اخبار اندیشهاحمد بستانی گفت: در فرهنگ سیاسی ایران نوعی گرایش وجود دارد که هر چیز قدیمی را کهنه و ازکارافتاده میداند و جدیدترین مدل هر چیز را بهتر میپندارد. از این جهت، به یک معنا «همه ما انقلابی هستیم»، زیرا دائماً به دنبال جدیدترین مدلها و ایدهها هستیم. در چنین شرایطی، اگر سنتی وجود نداشته باشد، محافظهکاری نیز امکان شکلگیری ندارد.
-
بحرانِ فلسفه در مواجهه با سیاست و علم در قرن بیستم
ژیژک: نگرانِ بیفایده شدنِ ما فیلسوفان نیستم/ از «شبِ جهان» تا سقوط سرمایهداری لیبرال/ نیازمندی به بدبینی هگلی و ضرورت جدید فلسفه
اخبار اندیشهمن از فیلسوفان انتظارِ «راهحل» ندارم. مشکل بزرگ امروز بیشتر این است که وقتی با پدیدههای جدید مواجه میشویم، رویکردِ ما به مساله با همان اصطلاحات و مفاهیمِ قدیمی است. فکر میکنم بزرگترین نقشی که فلسفه امروز میتواند ایفا کند، این است که ما را اصلاح کند یا دستکم ما را وادار کند به این فکر کنیم که اساسا چگونه با مشکلات مواجه میشویم. این نقشِ بزرگ فلسفه در امروز است. نه اینکه راهحلی ارایه دهد، بلکه ما را قادر سازد تا سوالاتِ درست را بپرسیم. رازآلودسازیها (Mystifications) دقیقا از همین سطح آغاز میشوند؛ زمانی که ما از وجود یک مشکل آگاهیم، اما آن را به شکلی کاملا اشتباه فرمولبندی میکنیم.
-
پرسش سروش دباغ از قوچانی و غنی نژاد: آیا سیروس پرویزی همان سیدجواد طباطبایی است؟ / قوچانی مفتون کاپیتالیسم
اخبار اندیشهسروش دباغ روانشناس و فیلسوف، در متنی به مقاله محمد قوچانی به نام «لیبرالیسم نقابدار» پاسخ داد و نوشت که «اگر اقتصاددان و روزنامهنگار ما ذرهبین در دست گرفته و مجدّانه و صادقانه از پی شناسایی و شناساندنِ جماعت شیاد روان گشتهاند، بد نیست در اطرافیان و همفکران خود هم نظر کنند و سراغی از نویسندۀ واقعی جستار «روشنفکری در زمانه عسرت» که به نام سیروس پرویزی در تارنمای بنیاد داریوش همایون منتشر شده بگیرند[۸] و نتایج کند و کاو خود را با خلایق در میان نهند. اگر نویسندۀ مقالۀ یاد شده سید جواد طباطباییِ فقید باشد، دربارۀ او چه داوریای خواهند داشت؟» این نوشته دباغ اکنون ماجرایی جدید میان هواداران دکتر سیدجواد طباطبایی و موج پاسخگویی به او را برخواهد انگیخت.
-
چرا از کاپیتالیسم بیزاریم؟
تاریخ جهانتفکر کاپیتالیسمستیزی عواقب فراگیری دارد که کسی نمیتواند از آن مصون باشد. پس جا دارد این «نه» مصرانه به بازار آزاد و کاپیتالیسم دقیقاً مورد بازبینی قرار گیرد.
-
«انقلاب یا اصلاح» منتشر شد
انقلاب خوب است یا اصلاح در مناظره پوپر و مارکوزه
اخبار اندیشهکتاب «انقلاب یا اصلاح» مناظره دو غول اندیشه قرن بیستم یعنی «هربرت مارکوزه» و «کارل پوپر» پس از مدتها از سوی انتشارات خوارزمی منتشر شد.
-
رییس کل بانک مرکزی از نصف شدن درآمد عمومی خبر داد
قدرت خرید مزد یک چهارم سال۱۳۹۰ / حداقل دستمزد در یک دهه از ۷.۴ گرم طلا به ۰.۸ گرم رسید + نمودار
اقتصاد سیاسیرییس کل بانک مرکزی در حالی از نصف شدن درآمد سرانه عمومی نسبت به سال ۹۰ پرده برداشت که نگاهی اجمالی به آمارها هم نشان میدهد به نحوی محسوس از قدرت خرید مزدبگیران و کارگران کاسته شده است. به نحوی که در مقایسه با سال ۹۰ قدرت خرید دلاری مزد به حدود یک چهارم سال ۹۰ رسیده است.
-
مهدی زیبایی و بازخوانی تحول نظریههای انقلاب و اعتراضات معاصر در خانه اندیشمندان علوم انسانی
راست جهانی به رهبری ترامپ عامل بحران های بزرگ در کشورها / سیاست جهانی از عوامل مؤثر در شکلگیری انقلابهای معاصر
اخبار اندیشهمهدی زیبائی در نشست «از نظریههای انقلاب تا تئوریهای جنبشهای اجتماعی» تاکید می کند که سیاست جهانی به یکی از عوامل مؤثر در شکلگیری انقلابهای معاصر تبدیل شده است. از این رو او تلاش می کند ورود مفهوم بینالملل به نظریههای انقلاب؛ از ساختارگرایی تا دیدگاه جورج لاوسن را به تبیین بنشیند.
-
باقری، عضو کارگری شورای عالی کار در گفت و گو با «خبرآنلاین» بررسی کرد
تورم رسمی خوراکیها به ۱۳۴ درصد رسیده / وزیر کار زیر بار مصوبه ترمیم مزد کارگران نمیرود؟ / ارقام مصوب سبد معیشتی، از واقعیت دور است
اقتصاد کلاناگر وزیر کار بخواهد مانع اجرای مصوبه شورای عالی کار شود و مزد را ترمیم نکند، مرتکب یک اقدام خلاف قانون شده است.
-
کارآفرین؛ فراتر از سرمایهدار
خوزستاندر ادبیات اقتصادی، «کارآفرین» و «سرمایهدار» دو مفهوم متمایز هستند؛ مفاهیمی که گاه در افکار عمومی و حتی در برخی سیاستگذاریها به اشتباه یکسان تلقی میشوند. این در حالی است که تفکیک این دو، میتواند درک دقیقتری از نقش فعالان اقتصادی و مسیر توسعه کشور به دست دهد.
-
حمید قلیپور ویژگیهای فلسفه روسیه را تشریح کرد
فلسفه در اسارت سرمایه داری / خصیصه فلسفه روسی، کاربست ایدههای فلسفی در واقعیت اجتماعی
اخبار اندیشهقلیپور معتقد است: امروزه متأسفانه در سراسر جهان فلسفه به اسارت درآمده و این اسارت به نفع نظم موجود یعنی سرمایهداری است که محصول تصمیم کاملاً سیاسی است. برخلاف شعارهای موجود در ایدئولوژی سرمایهدارانه و لیبرالی اعم از آزادی و برابری، بر این باورم که تکصدایی و عدمتنوع از مشخصههای فلسفه و بهطور کلی زندگی بشر در نظم سرمایهداری است. گویی فلسفه را درون آکادمیها حبس کردهاند، چشمانش را بستهاند تا واقعیت اجتماعی را نبیند و نتواند آن را تغییر دهد.
-
بازخوانی جدال فلسفی وبر و مارکس بر سر قفس آهنین بوروکراسی و امکان تحقق دموکراسی مشارکتی
آیا انسان مصرف زده توان پذیرش مسئولیت دموکراسی را دارد؟ / دموکراسی یعنی پس گرفتن زندگی از دست متخصصان/ شوراهای محلی راه نجات از قفس آهنین وبر
اخبار اندیشهکریچلی میخواهد بگوید دموکراسی فقط یک «حق رای» نیست، بلکه «پس گرفتنِ زندگی از دست متخصصان» است. یعنی بازگرداندنِ قدرت تصمیمگیری در مورد جزئیترین مسائل زندگی (از مدیریت آب محله تا نحوه تولید در کارخانه) به دست خودِ آدمها.
-
استاد دانشگاه هاروارد: سرمایه داری در پاسخ به نیازهای جنگ به وجود آمد نه دغدغه آزادی اقتصادی/ توسعه به تنهایی محصول بازار آزاد نیست
اخبار اندیشهدر فاصله قرن پانزدهم تا هجدهم، اروپا مجموعهای از دولتهای کوچک و رقیب بود که تقریباً به طور مداوم درگیر جنگ بودند. نظام فئودالی برای بقای این دولت ها کارآمد نبود. بنابراین دولتها ناچار شدند اقتصاد را پولی کنند؛ بازارها را گسترش دهند، مالکیت خصوصی را تثبیت کنند، امکان خرید و فروش نیروی کار را فراهم آورند و نظام مالیاتی کارآمدتری ایجاد کنند. به بیان دیگر، بسیاری از نهادهایی که امروز آن ها را اجزای طبیعی اقتصاد بازار میدانیم، در آغاز برای تأمین منابع مالی حکومتها و افزایش قدرت نظامی آن ها شکل گرفتند، نه از سر دغدغه آزادی اقتصادی.
-
انگار نه انگار که کشور درگیر یک جنگ وجودی با ابرقدرت جهان است
هیچ جای کشور بهجز خط مقدم آرایش جنگی نگرفته است/ فرزانه: دست فرمان سیاستگذاری اقتصادی غلط است
اقتصاد کلانیک کارشناس اقتصاد سیاسی با انتقاد از روند تصمیمگیری اقتصادی هشدار داد، باید دولت در شرایط جنگی فعلی تمرکز بیشتری بر اقتصاد داشته باشد زیرا بدون یک آرایش مناسب، اقتصاد ایران امکان خروج از وضعیت فعلی را ندارد.
-
کالبدشکافی هویت در ۲۵۰ سالگی ایالات متحده؛ شکاف بزرگ میان غرور ملی و نگرانی های عمیق
نیمی از آمریکاییها نمیدانستند سالگرد آمریکا چه روزی است / گرایش نسل زد به سوسیالیسم / فاصله گیری از اصول بنیانی؛ هراس آمریکایی ها از فروپاشی آزادی
اخبار اندیشهتقریباً نیمی از آمریکاییها (۴۶٪) نمیدانستند در دویست و پنجاهمین سالگرد آمریکا قرار است چه چیزی را جشن بگیرند. بر اساس این نظرسنجی از هر ۱۰ نفر، تقریباً ۶ نفر معتقدند که کشور از اصول بنیانی خود فاصله گرفته است و ۵۶٪ نگراناند که ایالات متحده ممکن است طی ۵۰ سال آینده، یک کشور آزاد نباشد...سرمایهداری (۵۲٪) نسبت به سوسیالیسم (۳۷٪) با نگاه مثبتتری دیده میشود. در این میان، «نسل زد» (Gen Z حمایت از سوسیالیسم (۵۳٪) بیشتر از سرمایهداری (۴۵٪) است.
-
تناقضهای گفتمان چپ و توزیع معکوس ثروت در اقتصاد ایالات متحده
تناقض سوسیالیستها؛ چگونه افزایش هزینهکرد دولت به نفع ثروتمندان تمام میشود/ سرمایهداری رانتی در پوشش سوسیالیسم؛ مخارج دولت ثروتمندان را فربه کرد
اخبار اندیشهدر جمعبندی، نویسنده استدلال میکند که یک تناقض اساسی در گفتمان سوسیالیستی وجود دارد: به اعتقاد او، همان سیاستهای مبتنی بر هزینههای عظیم دولتی که موجب افزایش نابرابری و ثروتمندتر شدن صاحبان داراییها شدهاند، اکنون بهعنوان دلیل ضرورت مداخله بیشتر دولت و افزایش هزینههای عمومی معرفی میشوند. او راهحل را نه در گسترش نقش دولت، بلکه در مهار هزینههای عمومی، جلوگیری از کاهش ارزش پول، توسعه تولید انرژی، کاهش مالیاتها و ایجاد شرایطی میداند که رشد اقتصادی و افزایش دستمزدها بتواند بدون ایجاد تورم، رفاه عمومی را افزایش دهد.
-
خطاهای بزرگ اندیشمندان از هابسبام، برشت تا فوکو
اخبار اندیشهبه گمانم ریشه پارادایم جنگ سرد را باید در سه عامل یافت: ۱-از دیدگاه این روشنفکران، جهان تنها دو جبهه بود: سرمایهداری امپریالیستی ( نمادشر) و سوسیالیسم (نمادخیر). آنان فکر کردند که هرگونه نقد به جبهه سوسیالیسم، عملاً کمک به جبهه سرمایهداری است. ۲- آنان باورمند بودند جامعه بیطبقه آینده(اتوپیا) آنقدر باارزش و باشکوه است که رنجها، شکنجهها و کشتارهای مسیر، برای رسیدن به آن، «بهای ناچیزی» است که باید پرداخت شود. ۳- بسیاری از این روشنفکران در کافهها و دانشگاههای پاریس، لندن و نیویورک در امنیت کامل زندگی میکردند و هرگز طعم واقعی زندگی زیر سایهKGB شوروی یا خمرهای سرخ پل پوت و شومبختی های چین مائو را نچشیده بودند. برای آنها، کارگران و قربانیان، صرفاً «اعداد و مفاهیمی روی کاغذ» بودند. به هر حال برای من روشن است که عالِمی، می تواند عالَمی را فاسد کند.
-
اعتراف تلویحی به شکست شوکدرمانی؟ / انتقاد تند عضو بانک مرکزی از سیاستهای نولیبرالی
اقتصاد سیاسییک عضو هیات عالی بانک مرکزی در حالی از رویکرد نولیبرال به اقتصاد انتقاد میکند که در سالهای اخیر، بانک مرکزی پرچمدار بزرگترین شوکهای نولیبرالی در حوزه پولی و ارزی بوده است.
-
یک جامعه شناس: حاکمیت دنبال دینداری مردم نیست؛ دنبال اطاعت آنهاست/ مسئله حجاب، اطاعت بود نه دین
احزاب و شخصیتهایک جامعه شناس می گوید زیست امروز ما بیشتر از آنکه در نظام سیاسی باشد در جامعه است.
-
آزاد ارمکی: طبقه متوسط راه نجات کشور است/ با ایدئولوژی نواسلامگرایی رادیکال در ایران مشکل دارم/ ترامپ محصول بورژوازی غربی است و طبقه متوسط مزاحمش است
احزاب و شخصیتهایک جامعه شناس می گوید راه نجات کشور همچنان طبقه متوسط است.
-
نقش منفی «سیگنال فروشها» در ایران به مراتب منفیتر از سرمایه داری متعارف است
بررسی پدیده «سیگنال فروشی» از ضد قهرمان قرن ۱۹ تا الگوی قرن ۲۱/فرزانه: سیگنال فروشان در تصمیمگیریهای غلط اقتصادی دخیل هستند
اقتصاد سیاسییک کارشناس اقتصاد سیاسی معتقد است پدیده «سیگنالفروشی» محصول تحولات سرمایهداری جهانی، از طریق مالی شدن گسترده تا سطح زیست روزمره و سپس تغییر فرهنگ و ارزشها است. اینکه در قرن نوزدهم سفته بازان منفورترین اقشار بودند و اکنون «گرگ والاستریت» به فیگور قهرمان تبدیل میشود، محصول تفوق سرمایه مالی بر صنعتی است که از دهه ۷۰ میلادی آغاز شد. با این وجود نقش منفی «سیگنال فروشها» در اقتصاد بی ثباتی چون ایران به مراتب منفیتر از سرمایه داری متعارف است.
-
نمایشگاه اندیشه ۱۴۰۵- نگاهی به «مینیمالیسم پایدار» اثر استفانی ماری سفرین
آیا خوشبختی در خریدن و داشتن است؟ / فرمول بومی یک زن برای فرار از تلهٔ شرکتهای تجاری / چرا پاکسازیهای مدام، زمین را نابود میکند؟
اخبار اندیشهمولف در این کتاب که ساختار آن را به «درخت سیب استعاری» تشبیه کرده، به مخاطب کمک میکند از فرهنگ مصرفگرا بهسمت زندگی آرامتر و هدفمندتر حرکت کند.
-
سقوط آزاد سیاستپیشگان بحرانزی در تله حقهبازی
اخبار اندیشهدر مواجهه با چنین موجوداتِ سیاسی، حکم عقل سیاسی، احتیاط و هوشیاری مستمر است. همواره باید بر این فرض بود که در پس و پشت آن حقه که نمیکنند نیز، حقهای پنهان است، زیرا حقهبازی نه صرفا جرء روششناختی، که جزء هستیشناختی آنان است، و چون دمی و دمکی از این بازی بازایستند، سیاستشان (و بهتبع، قدرت و هستیشان) به فنا خواهد رفت.