سرمایه داری

«انقلاب یا اصلاح» منتشر شد

انقلاب خوب است یا اصلاح در مناظره پوپر و مارکوزه

اخبار اندیشهکتاب «انقلاب یا اصلاح» مناظره دو غول اندیشه قرن بیستم یعنی «هربرت مارکوزه» و «کارل پوپر» پس از مدت‌ها از سوی انتشارات خوارزمی منتشر شد.

حمید قلی‌پور ویژگی‌های فلسفه روسیه را تشریح کرد

فلسفه در اسارت سرمایه داری / خصیصه فلسفه روسی، کاربست ایده‌های فلسفی در واقعیت اجتماعی

اخبار اندیشهقلی‌پور معتقد است: امروزه متأسفانه در سراسر جهان فلسفه به اسارت درآمده و این اسارت به نفع نظم موجود یعنی سرمایه‌داری است که محصول تصمیم کاملاً سیاسی است. برخلاف شعارهای موجود در ایدئولوژی سرمایه‌دارانه و لیبرالی اعم از آزادی و برابری، بر این باورم که تک‌صدایی و عدم‌تنوع از مشخصه‌های فلسفه و به‌طور کلی زندگی بشر در نظم سرمایه‌داری است. گویی فلسفه را درون آکادمی‌ها حبس کرده‌اند، چشمانش را بسته‌اند تا واقعیت اجتماعی را نبیند و نتواند آن را تغییر دهد.

استاد دانشگاه هاروارد: سرمایه داری در پاسخ به نیازهای جنگ به وجود آمد نه دغدغه آزادی اقتصادی/ توسعه به تنهایی محصول بازار آزاد نیست

اخبار اندیشهدر فاصله قرن پانزدهم تا هجدهم، اروپا مجموعه‌ای از دولت‌های کوچک و رقیب بود که تقریباً به طور مداوم درگیر جنگ بودند. نظام فئودالی برای بقای این دولت ها کارآمد نبود. بنابراین دولت‌ها ناچار شدند اقتصاد را پولی کنند؛ بازارها را گسترش دهند، مالکیت خصوصی را تثبیت کنند، امکان خرید و فروش نیروی کار را فراهم آورند و نظام مالیاتی کارآمدتری ایجاد کنند. به بیان دیگر، بسیاری از نهادهایی که امروز آن ها را اجزای طبیعی اقتصاد بازار می‌دانیم، در آغاز برای تأمین منابع مالی حکومت‌ها و افزایش قدرت نظامی آن ها شکل گرفتند، نه از سر دغدغه آزادی اقتصادی.

تناقض‌های گفتمان چپ و توزیع معکوس ثروت در اقتصاد ایالات متحده

تناقض سوسیالیست‌ها؛ چگونه افزایش هزینه‌کرد دولت به نفع ثروتمندان تمام می‌شود/ سرمایه‌داری رانتی در پوشش سوسیالیسم؛ مخارج دولت ثروتمندان را فربه کرد

اخبار اندیشهدر جمع‌بندی، نویسنده استدلال می‌کند که یک تناقض اساسی در گفتمان سوسیالیستی وجود دارد: به اعتقاد او، همان سیاست‌های مبتنی بر هزینه‌های عظیم دولتی که موجب افزایش نابرابری و ثروتمندتر شدن صاحبان دارایی‌ها شده‌اند، اکنون به‌عنوان دلیل ضرورت مداخله بیشتر دولت و افزایش هزینه‌های عمومی معرفی می‌شوند. او راه‌حل را نه در گسترش نقش دولت، بلکه در مهار هزینه‌های عمومی، جلوگیری از کاهش ارزش پول، توسعه تولید انرژی، کاهش مالیات‌ها و ایجاد شرایطی می‌داند که رشد اقتصادی و افزایش دستمزدها بتواند بدون ایجاد تورم، رفاه عمومی را افزایش دهد.

خطاهای بزرگ اندیشمندان از هابسبام، برشت تا فوکو

اخبار اندیشهبه گمانم ریشه پارادایم جنگ سرد را باید در سه عامل یافت: ۱-از دیدگاه این روشنفکران، جهان تنها دو جبهه بود: سرمایه‌داری امپریالیستی ( نمادشر) و سوسیالیسم (نمادخیر). آنان فکر کردند که هرگونه نقد به جبهه سوسیالیسم، عملاً کمک به جبهه سرمایه‌داری است. ۲- آنان باورمند بودند جامعه بی‌طبقه آینده(اتوپیا) آن‌قدر باارزش و باشکوه است که رنج‌ها، شکنجه‌ها و کشتارهای مسیر، برای رسیدن به آن، «بهای ناچیزی» است که باید پرداخت شود. ۳- بسیاری از این روشنفکران در کافه‌ها و دانشگاه‌های پاریس، لندن و نیویورک در امنیت کامل زندگی می‌کردند و هرگز طعم واقعی زندگی زیر سایهKGB شوروی یا خمرهای سرخ پل پوت و شوم‌بختی های چین مائو را نچشیده بودند. برای آن‌ها، کارگران و قربانیان، صرفاً «اعداد و مفاهیمی روی کاغذ» بودند. به هر حال برای من روشن است که عالِمی، می تواند عالَمی را فاسد کند.

نمایشگاه اندیشه ۱۴۰۵- نگاهی به «مینیمالیسم پایدار» اثر استفانی ماری سفرین

آیا خوشبختی در خریدن و داشتن است؟ / فرمول بومی یک زن برای فرار از تلهٔ شرکت‌های تجاری / چرا پاک‌سازی‌های مدام، زمین را نابود می‌کند؟

اخبار اندیشهمولف در این کتاب که ساختار آن را به «درخت سیب استعاری» تشبیه کرده، به مخاطب کمک می‌کند از فرهنگ مصرف‌گرا به‌سمت زندگی آرام‌تر و هدفمندتر حرکت کند.

صعود نجومی ثروت ایلان ماسک / مالک تسلا اولین تریلیونر تاریخ خواهد شد؟

جهاناسپیس‌ایکس اعلام کرد که قصد دارد قیمت هر سهم از عرضه‌ اولیه‌ سهام خود را ۱۳۵ دلار تعیین کند که ارزشی حدود ۱.۷۷ تریلیون دلار را به همراه خواهد داشت.

بدون بازسازی اعتماد در داخل و ارتباط با خارج توسعه محال است / رهایی از اقتصاد نفتی با ورود به نقشه ثروت‌آفرین هوش مصنوعی و اینترنت آزاد

اخبار اندیشه ایران ما سوار بر قطار جهانی است که به سرعت در حال تحول است؛ قطاری با مسیرهای جدید توسعه. مسیر جدید، فکرهای جدید در اقتصاد و روش های جدید در حکمرانی می خواهد. جز زندان ذهنی خودمان، برندگان داخلی و خارجی مسیر گذشته، مانع تراشان اصلی اند. آنها که ایران و جهان را می فهمند می دانند که بی بازسازی اعتماد در داخل و توسعه همکاری در خارج، نمی توان از پنجره فرصت های جهانی استفاده کرد. دهه ۱۴۰۰ را چه خواهند نامید: لنگرانداخته در ساحل بقا یا حرکت به سمت توسعه؟

نمایشگاه اندیشه 1405- یادداشتی درباره «رویدادنگاری ضدسرمایه‌داری» اثر دیوید هاروی

وقایع‌نگار نهاد ناآرام سرمایه‌داری / واکنشی به بحران های عمیق جهان معاصر

اخبار اندیشه هاروی تلاش می‌کند پشتِ اخبار روزمره، منطق عمیق‌تری را آشکار کند؛ منطقی که از نگاه او، جهان معاصر را به وضعیتی دائماً ناپایدار رسانده است. چه با تحلیل‌های او موافق باشیم و چه نه، کتاب یادآوری می‌کند که پشت هر بحران اقتصادی، هر شورش شهری و هر فروپاشی اجتماعی، ساختارهایی وجود دارند که بدون فهم آن‌ها، نمی‌توان معنای واقعی زمانه‌مان را درک کرد.

بی‌خبری طبقات از یکدیگر، بازتوزیع ثروت را قفل می‌کند/  افشای ثروت‌های افراطی در رسانه‌ها تنها راه نجات از شکاف طبقاتی

اخبار اندیشهمیلنا تسوتکوا نوشت: «آنچه دریافتیم این بود که جدایی ثروتمندان از بقیۀ جامعه بهترین دوست نابرابری است، چون با بی‌تفاوت نگه‌داشتن فقرا وضع موجود را حفظ می‌کند. در عوض، مشاهدۀ ثروتمندان حمایت از بازتوزیع را افزایش می‌دهد و نابرابری را کاهش می‌دهد.» لذا پیشنهاد این پژوهشگران آن است که با استفاده از شبکه‌های اجتماعی، گزارش‌های خبری و گفتمان سیاسی، آگاهی عمومی از ثروت‌های افراطی افزایش یابد. این مسئله شاید در ابتدا نارضایتی به بار بیاورد، اما در درازمدت مفید است.

اقتدار ملی در گرو شکل گیری سرمایه داری ملی و مولد

اخبار اندیشهوضعیت به‌گونه‌ای‌ است که سرمایه به اندازه استحقاق خود نقش کافی در تنظیم‌گری آزاد بخش عمومی ندارد. همه سخن در تفویض همین اختیار از دولت به بخش خصوصی (و مشخصا سرمایه‌داری ایرانی است) این به معنای سرمایه‌داری افسارگسیخته نیست. دولت می‌تواند مالیات خود را از این بخش بگیرد و در یک سیاست بازتوزیعی عدالت اجتماعی را تقویت کند. همه سخن در استحقاق سرمایه و سرمایه‌داری ایرانی در تنظیم‌گری و استانداردسازی خدمات عمومی است.

«بهشت یا جهنم» در نگاهی به رمان «بهشت زنان»

کالبدشکافی زولا از تولد هیولای مصرف‌گرایی/ داروینیسم در قلب بازار پاریس/ پیش‌گویی‌های «امیل زولا» از مصرف‌گرایی دوران مدرن

اخبار اندیشهرمان «بهشت زنان» نوشته امیل زولا با ترجمه نگار یونس‌زاده در نشر چشمه منتشر شد. زولا در این کتاب که در شاخه ادبیات کلاسیک این نشر به چاپ رسیده با نگاهی پیش‌گویانه به‌سراغ شکل‌گیری جامعه مصرفی و مدرن رفته و با سبک منحصربه‌فرد خود جهان داستانی‌اش را خلق کرده است.