مهدی زارع
-
در گفتگو با خبرآنلاین:
سد کرج ۷۲ درصد پر شد، سد لار فقط ۴ درصد / راز تفاوت سدهای تهران در دل کوه‌های البرز
شهریاستاد پژوهشکده بین‌المللی زلزله‌شناسی به خبرآنلاین می‌گوید: «پرآب‌تر بودن غرب البرز مرکزی و سد کرج در سال آبی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ بیش از هر چیز بازتاب نحوه تعامل سامانه‌های بارشی با توپوگرافی پیچیده البرز است: کاهش بارش از غرب به شرق ناشی از مسیر طوفان‌های مدیترانه‌ای، افزایش ارتفاع محلی و رو به جنوب دره کرج، و گردش تعدیل‌شده توسط ال نینو. همچنین مدیریت مصرف و کاهش رهاسازی آب نقش مهمی در حفظ ذخیره مخزن داشته است.»
-
مرور مدیریت بحران در تظاهرات و ناآرامی‌های اخیر فرانسه
اروپامهدی زارع در یادداشتی برای خبرآنلاین نوشت: «ناآرامی‌های جاری آزمونی جدی برای دکترین حفظ نظم عمومی فرانسه و ظرفیت نهادهای سیاسی آن در مدیریت همگرایی نارضایتی‌های چندلایه است. استفاده از سلاح‌های کم‌خطر که در عمل منجر به جراحات جدی به‌ویژه در میان نوجوانان شده مشروعیت پلیس را زیر سؤال برده و شعارهای مخالف سرکوب را تقریباً به اندازه خود خواسته‌های اجتماعی برجسته کرده است.»
-
هشدار زلزله در شمال‌مرکز ایران؛ احتمال ۴۰ درصدی زمین‌لرزه بالای ۶ ریشتر/ اگر تهران و کرج بلرزند چه می‌شود؟
شهریتهران و کرج، در کنار چند شهر پرجمعیت دیگر شمال‌مرکز ایران، در مجاورت گسل‌های فعال قرار دارند؛ پهنه‌ای که حدود ۲۸ تا ۲۹ میلیون نفر، معادل نزدیک به یک‌سوم جمعیت کشور، در آن زندگی می‌کنند. تمرکز جمعیت، زیرساخت‌های حیاتی و بخش بزرگی از اقتصاد ایران در این محدوده، خطر زمین‌لرزه را به مسئله‌ای فراتر از خسارت‌های ساختمانی تبدیل کرده است.
-
در گفت‌وگو با خبرآنلاین مطرح شد:
هشدار تازه درباره زلزله در تهران و شمال‌مرکز ایران/ مهدی زارع: احتمال زلزله بالای ۶ تا ۴۰ درصد؛ سناریوی بی‌خانمانی ۳ میلیون نفر
سلامتمهدی زارع، استاد پژوهشکده بین‌المللی زلزله‌شناسی، با بررسی وضعیت گسل‌های شمال-مرکز ایران به خبرآنلاین می‌گوید: احتمال وقوع زلزله‌ای با بزرگای بیش از ۶ در این پهنه طی دهه آینده، با در نظر گرفتن شرایط بحرانی برخی گسل‌ها، می‌تواند به حدود ۴۰ درصد برسد؛ خطری که با توجه به تمرکز جمعیت، زیرساخت‌های حیاتی و بخش بزرگی از اقتصاد کشور در تهران و شهرهای اطراف، می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای داشته باشد.
-
تهران در کمین سیلاب‌های ناگهانی؛ کدام مناطق پایتخت آسیب‌پذیرترند؟
محیط زیستبا وقوع سیلاب ۱۱ و ۱۲ مهر ۱۴۰۵ در محدوده جنوب رشته‌کوه البرز و به‌ویژه در عظیمیه کرج، پرسش مهمی درباره ریسک سیلاب در تهران مطرح شده است؛ اینکه آیا در شرایط سوپر ال‌نینوی ۲۰۲۶-۲۰۲۷ در محدوده تهران نیز باید منتظر وقوع سیلاب باشیم؟
-
زلزله آمریکا آمد، هشدار داد و رفت؛ ۸ ماه بعد همان درس‌ها در منجیل تکرار شد
حوادثزمین‌لرزه لوما پریتا در ۱۷ اکتبر ۱۹۸۹، برابر با ۲۵ مهر ۱۳۶۸، در شمال کالیفرنیا با بزرگای ۶.۹، رویدادی شاخص بود که مهندسی زلزله، معیارهای طراحی سازه، مقررات ایمنی جانی و پروتکل‌های مدیریت بحران را، هم در ایالات متحده و هم در سطح جهانی، به‌طور بنیادین دگرگون کرد. زلزله لوما پریتا تقریباً هشت ماه قبل از زمین‌لرزه ۳۱ خرداد ۱۳۶۹ منجیل رخ داد.
-
جنگ ترامپ و یارانش با اقلیم
محیط زیستبعضی از رهبران و رئیسان دولت های راستگرا در جهان امروز نمونه بارز تلاقی شبه‌علم اقلیمی، سیاست‌های راست افراطی و اقتصاد نولیبرال رادیکال بوده و هستند. لفاظی‌ها و سیاست‌های آنها صراحتاً حکمرانی بین‌المللی محیط زیستی، نهادهای علمی و اقدامات جمعی اقلیمی را هدف قرار می دهد. در راس آنها دونالد ترامپ نماد شبه‌علم و ضدعلم است!
-
روایت کمترشنیده‌شده از امدادرسانی به زلزله طبس؛ وقتی شهر توان کمک به خودش را نداشت
حوادثزلزله ۲۵ شهریور ۱۳۵۷ طبس، با بزرگای ۷.۴ و تلفات گسترده، بخش مهمی از ظرفیت‌های محلی شهر را از بین برد و دولت و ارتش را ناچار کرد عملیات گسترده‌ای برای انتقال نیرو، تجهیزات و اقلام ضروری به منطقه آغاز کنند. مهدی زارع، استاد پژوهشکده بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله، جزئیاتی از این عملیات را روایت کرده است.
-
ماجرای سیاسی‌ترین زلزله ایران؛ در طبس چه اتفاقی افتاد؟
حوادثزلزله طبس در ۲۵ شهریور ۱۳۵۷ فقط یکی از مخرب‌ترین زمین‌لرزه‌های تاریخ معاصر ایران نبود؛ این حادثه در یکی از حساس‌ترین مقاطع سیاسی کشور رخ داد و به گفته مهدی زارع، استاد پژوهشکده بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله، امدادرسانی به آن نیز به بخشی از منازعات سیاسی آن روزها تبدیل شد.
-
در گفتگو با خبرآنلاین:
روایت مهدی زارع از سیاسی‌ترین زلزله تاریخ ایران؛ وقتی امدادرسانی به سلاح مخالفان شاه تبدیل شد / باز شدن پای روحانیون و چپ‌ها به میدان سیاست
شهریزلزله ۲۵ شهریور ۱۳۵۷ طبس با بزرگای ۷.۴، تنها هشت روز پس از حادثه «جمعه سیاه» در میدان ژاله تهران و در میانه اوج‌گیری انقلاب اسلامی رخ داد؛ حادثه‌ای که به گفته مهدی زارع، در شرایطی کاملاً متفاوت با یک بحران طبیعی معمولی اتفاق افتاد و امدادرسانی به آن نیز به بخشی از منازعه سیاسی آن روزها تبدیل شد.
-
در گفتگو با خبرآنلاین:
۲۲۴ میلی‌متر باران در یک روز؛ چه بلایی سر شمال ایران آمد؟/ یک استاد دانشگاه: «سوپر ال‌نینو» مقصر سیل اخیر شمال نبود
محیط زیستبارش ۲۲۴ میلی‌متری در سلمان‌شهر فقط یک هشدار اقلیمی نبود؛ سیلابی بود که نشان داد وقتی باران شدید به شهرسازی غیراصولی، نابودی پوشش گیاهی و مسیل‌های مسدود می‌رسد، خسارت چند برابر می‌شود. یک استاد دانشگاه، می‌گوید بارش اخیر نتیجه مستقیم «سوپر ال‌نینو» نبود، اما ضعف زیرساخت‌ها و مداخلات انسانی نقش مهمی در تشدید سیلاب داشت.
-
در گفتگو با خبرآنلاین:
سناریوی ۳۰ دقیقه نخست پس از زلزله ۷ ریشتری تهران؛ دقایقی که سرنوشت شهر را تعیین می‌کنند/ از ثانیه‌های نخست تا مدیریت بحران و نجات انسان‌ها
شهریاستاد پژوهشکده بین‌المللی زلزله‌شناسی به خبرآنلاین می‌گوید: «۳۰ دقیقه ابتدایی پس از یک زمین‌لرزه با بزرگای ۷ در کلان‌شهری مانند تهران، بحرانی‌ترین و حیاتی‌ترین بازه زمانی برای نجات جان انسان‌ها و جلوگیری از فروپاشی کامل نظم شهری است. در این نیم‌ساعت به دلیل قطع احتمالی گسترده شریان‌های حیاتی و ارتباطی، تمرکز اصلی باید روی اقدامات خودکار، غیرمتمرکز و مبتنی بر پروتکل‌های از پیش تعیین‌شده باشد.»
-
در گفتگو با خبرآنلاین:
زلزله ۳.۸ ریشتری جاجرود؛ زلزله‌های شرق تهران بیشتر شده‌اند؟/ پاسخ مهدی زارع به یک نگرانی قدیمی
حوادثوقوع زمین‌لرزه‌ای به بزرگای ۳.۸ در جنوب جاجرود در بامداد ۹ شهریور ۱۴۰۵، بار دیگر توجه‌ها را به لرزه‌خیزی شرق تهران جلب کرد؛ منطقه‌ای که به گفته مهدی زارع، استاد پژوهشگاه زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله، طی سه دهه اخیر نسبت به غرب پایتخت زمین‌لرزه‌های کوچک بیشتری را تجربه کرده است.
-
زلزله ۷.۷ ریشتری اندونزی چرا رخ داد؟ هشدار یک استاد زلزله‌شناسی درباره گسل‌های «حلقه آتش»
آموزشاستاد پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله می‌گوید: «اندونزی یکی از فعال‌ترین مناطق زمین‌ساختی روی زمین است که در آن، فرورانش ورقه هند ـ استرالیا به سمت شمال به زیر ورقه اوراسیا و ورقه کوچک‌تر سوندا، با سرعت حدود ۶ سانتی‌متر در سال، انجام می‌شود. این پهنه فرورانش، گودال عظیم سوندا را تشکیل داده و زمین‌لرزه‌های مکرر، سونامی‌ها و یک کمان آتشفشانی برجسته در محدوده اندونزی ایجاد کرده است.»
-
در گفتگو با خبرآنلاین:
کلمبیا زیر آوار زلزله ۷.۴ ریشتری؛ چرا این زلزله در چند کشور احساس شد؟
حوادثآمریکای جنوبی بار دیگر به‌شدت لرزید؛ زلزله‌ای به بزرگای ۷.۴ صبح دوشنبه ۱۹ مرداد، غرب کلمبیا را لرزاند و در نخستین ساعات دست‌کم ۲۰ کشته بر جا گذاشت. فروریختن ساختمان‌ها، گرفتار شدن شماری از افراد زیر آوار، قطع گسترده برق و تخلیه ساختمان‌های بلندمرتبه در چند شهر، بخشی از پیامدهای این زمین‌لرزه بود.
-
راز خرابی‌های گسترده زلزله کوچک ایتالیا/ روایت یک استاد دانشگاه از رخداد ناپل
حوادثزلزله‌ای با بزرگی ۴.۷ ریشتر که عصر جمعه ۹ مرداد ۱۴۰۵ (۳۱ ژوئیه ۲۰۲۶) منطقه کامپی فلگری در غرب شهر ناپل ایتالیا را لرزاند، اگرچه از نظر بزرگی در رده زلزله‌های متوسط قرار می‌گیرد، اما خسارت‌ها و اختلالاتی به مراتب بیشتر از انتظار بر جای گذاشت. آسیب به ساختمان‌ها، به‌ویژه نماهای تاریخی، و همچنین اختلال در شبکه برق و حمل‌ونقل عمومی، این پرسش را مطرح کرده که چرا یک زمین‌لرزه با این بزرگی توانسته چنین پیامدهایی ایجاد کند.
-
نباید فراموش کرد که این منطقه هنوز به طور کامل از خسارات زلزله‌های شدید سال ۲۰۱۶ بازیابی نشده بود
چرا زلزله نه‌چندان بزرگ ۶ مرداد، ژاپن را به بحران کشاند؟ / توضیحات مهدی زارع+ تصاویر
حوادثزلزله‌ای به بزرگی ۶.۸ که عصر روز ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۶ (۶ مرداد ۱۴۰۵) استان کوماموتو در جزیره کیوشوی ژاپن را لرزاند. زمین‌لرزه‌ای که از نظر بزرگا از برخی زلزله‌های مشهور ژاپن کوچک‌تر بود، اما به دلیل عمق بسیار کم و شدت بالای لرزش، خسارات قابل توجهی بر جای گذاشت.
-
در گفتگو با خبرآنلاین:
بزرگ‌ترین زلزله قابل انتظار در تهران چند ریشتر است؟/ مهدی زارع پاسخ می‌دهد
حوادثتهران و شهرهای پیرامون آن روی یکی از پیچیده‌ترین پهنه‌های لرزه‌خیز کشور قرار گرفته‌اند؛ منطقه‌ای که وجود گسل‌های فعال، همواره این پرسش را مطرح می‌کند که بزرگ‌ترین زلزله قابل انتظار در اطراف پایتخت چه بزرگی خواهد داشت و در چه محدوده‌ای رخ می‌دهد.
-
راز زلزله عجیب ونزوئلا؛ دو زمین‌لرزه بود یا یک زلزله ۷.۶ ریشتری؟/ استاد پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی پاسخ می‌دهد
حوادثتوالی دو زمین‌لرزه قدرتمند با بزرگای ۷.۲ و ۷.۵ که با فاصله زمانی تنها ۳۹ ثانیه در ۲۴ ژوئن ۲۰۲۶ شمال-مرکز ونزوئلا را لرزاند، به یکی از بحث‌های مهم میان زلزله‌شناسان تبدیل شده است. پرسش اصلی این است که آیا این رخداد را باید یک «زلزله دوگانه» و حاصل شکست متوالی دو بخش از یک سامانه گسلی دانست یا اینکه با یک «گسیختگی آبشاری واحد» روبه‌رو بوده‌ایم؛ یعنی یک زلزله بزرگ و پیچیده که در چند مرحله رخ داده است.
-
هشدار زلزله‌شناس درباره گسل سرپل ذهاب؛ زلزله‌های دیروز کرمانشاه پایان ماجرا نیست
محیط زیستوقوع دو زمین‌لرزه ۴.۹ و ۵.۲ ریشتری بامداد دیروز در جنوب جوانرود و شرق سرپل ذهاب، بار دیگر نگاه‌ها را به یکی از فعال‌ترین گسل‌های ایران معطوف کرده است. به گفته یک زلزله‌شناس، این دو رخداد را نباید زمین‌لرزه‌هایی مستقل دانست، بلکه آنها ادامه فعالیت همان سامانه گسلی هستند که زلزله ویرانگر ۷.۳ ریشتری سال ۱۳۹۶ را رقم زد؛ سامانه‌ای که همچنان توان ایجاد زمین‌لرزه‌های بزرگ‌تر را دارد.
-
در گفتگو با خبرآنلاین:
هشدار مهدی زارع درباره یکی از فعال‌ترین گسل‌های ایران؛ زمین‌لرزه‌های کرمانشاه چه معنایی دارند؟
محیط زیستوقوع دو زمین‌لرزه ۴.۹ و ۵.۲ ریشتری بامداد امروز در جنوب جوانرود و شرق سرپل ذهاب، بار دیگر توجه کارشناسان را به یکی از فعال‌ترین سامانه‌های گسلی کشور جلب کرده است. یک زلزله‌شناس معتقد است این دو رخداد، تنها زمین‌لرزه‌هایی مستقل نیستند، بلکه ادامه فعالیت همان سامانه گسلی هستند که زلزله ویرانگر ۷.۳ ریشتری سال ۱۳۹۶ را رقم زد و همچنان ظرفیت رخداد زلزله‌های بزرگ‌تر را دارد.
-
چرا «پدافند کل جامعه» مهم‌ترین درس جنگ اخیر است؟
آموزشپدافند در برابر تجاوز در سال‌های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ تاکنون، درس‌های مهمی را به ما آموخته و هم‌زمان از تجربه رخدادهای پس از انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ نیز بسیار بهره برده است. در جنگ‌های مدرن، ساکنان محلی نه تماشاگرانی منفعل، بلکه ستون‌های فعال و ضروری پدافند مدنی هستند. نقش آنها فراتر از آمادگی اولیه است و مشارکت مستقیم در راهبردهای پدافند ملی، تداوم خدمات عمومی و حفظ همبستگی اجتماعی را نیز دربر می‌گیرد.
-
چرا سواحل جنوبی ایران یک مزیت راهبردی بی‌رقیب هستند؟
آموزشکریدورهای دریایی خلیج فارس و دریای عمان یکی از مهم‌ترین محورهای ژئواکونومیک جهان هستند. سواحل ایرانی شمال خلیج فارس و سواحل جنوبی در حاشیه شبه‌جزیره عربستان، از نظر امتیازات جغرافیایی، اولویت‌های توسعه و آسیب‌پذیری‌های اکولوژیکی، ویژگی‌های بسیار متفاوتی دارند.
-
در گفتگو با خبرآنلاین مطرح شد:
فوتبال زلزله نمی‌آورد؛ توضیح علمی درباره یک همزمانی جنجالی
حوادثهمزمانی دو زمین‌لرزه بزرگ با برگزاری دو مسابقه برزیل و اسکاتلند در فاصله ۳۶ سال، بار دیگر توجه افکار عمومی را به خود جلب کرده است؛ اتفاقی که از زلزله مرگبار منجیل و رودبار در سال ۱۳۶۹ تا زمین‌لرزه‌های قدرتمند ونزوئلا در سال ۲۰۲۶، زمینه‌ساز شکل‌گیری روایت‌ها و برداشت‌های غیرعلمی شده است.
-
در حاشیه سالروز زلزله منجیل:
آیا می‌توان زلزله را از روی تغییرات طبیعت حدس زد؟/ چرا حیوانات پیش از زلزله رفتار عجیبی نشان می‌دهند؟/شناسایی پیش‌نشانگرهای زلزله
حوادثاستاد پژوهشکده بین‌المللی زلزله‌شناسی، با مرور تجربه زلزله ۳۱ خرداد ۱۳۶۹ منجیل، در گفت‌وگو با خبرآنلاین به برخی از مهم‌ترین نشانه‌های ثبت‌شده پیش از این رویداد اشاره می‌کند.
-
در گفتگو با خبرآنلاین مطرح شد:
در آستانه سالروز زلزله منجیل؛ زمین پیش از زلزله هشدار می‌دهد؟/ نور، صدا، بو و آب؛ نشانه‌هایی که گاهی پیش از زمین‌لرزه ظاهر می‌شوند
محیط زیستاستاد پژوهشکده بین‌المللی زلزله به خبرآنلاین می‌گوید: «در زلزله ۳۱ خرداد ۱۳۶۹ منجیل، پیش‌نشانگرهای عمده شامل فازهای هسته‌زایی لرزه‌ای و تغییرات قابل توجه آب‌های زیرزمینی بود. زلزله اصلی منجیل به عنوان یک شکست آنی آغاز نشد، بلکه شوک اصلی شامل یک رویداد فرعی کوچک و متمایز پیش‌لرزه‌ای بود که در چند ثانیه اول هسته‌زایی رخ داد.»
-
در گفتگو با خبرآنلاین مطرح شد:
وقتی جام جهانی با مرگبارترین زلزله‌های جهان گره خورد؛ از مکزیک تا منجیل
حوادثجام جهانی فوتبال به عنوان بزرگ‌ترین رویداد ورزشی جهان، در دوره‌های مختلف نه‌تنها تحت تأثیر مسائل ورزشی و سیاسی، بلکه در مواردی تحت تأثیر رخدادهای طبیعی بزرگ نیز قرار گرفته است.
-
افزایش احتمال وقوع زلزله در تهران و فعال شدن ۳ گسل / افت ۶۰ متری آب‌های زیرزمینی / بروز ترک‌های ساختاری عمیق در ساختمان‌های شرق پایتخت
حوادثرئیس مرکز پیش‌بینی زلزله پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی درخصوص افت شدید سطح آب‌های زیرزمینی در دشت‌های شرق تهران و کاهش پایداری گسل‌های فعال از جمله مشاء، شمال تهران و پردیس و وقوع زمین‌لرزه و رانش زمین هشدار داد.
-
مهدی زارع در گفت‌وگو با خبرآنلاین:
فرونشست، خشکسالی و تنش گسل‌ها؛ سناریوی نگران‌کننده شرق تهران/ آیا خشکسالی می‌تواند به فعال‌تر شدن گسل‌ها کمک کند؟
محیط زیستاستاد پژوهشکده بین‌المللی زلزله‌شناسی به خبرآنلاین می‌گوید: «در صورت تداوم روند کنونی، شرایط تا سال ۱۴۱۰ وخیم‌تر خواهد شد. اگر روند فعلی پمپاژ کشاورزی و استخراج شهری در شرایط خشکسالی ادامه یابد، سامانه‌های آبخوان تهران-البرز با کاهش حجمی خالص تجمعی و برگشت‌ناپذیر حدود ۴.۵ تا ۶ میلیارد متر مکعب آب مواجه خواهند شد. این حجم برداشت عمدتاً از دشت‌های ورامین، شهریار، ری و جنوب تهران صورت خواهد گرفت.»
-
بهرام عکاشه؛ دانشمندی که نیم‌قرن برای نجات تهران هشدار داد
محیط زیستاستاد دکتر بهرام عکاشه (۱۳۱۵–۱۴۰۴)، نخستین استاد زلزله‌شناسی ایران، بیش از نیم قرن از زندگی خود را صرف توسعه علم زلزله‌شناسی در کشور و هشدار درباره زلزله، به‌ویژه در تهران، در برابر این مخاطره بزرگ کرد. نام او در ادبیات علمی و رسانه‌ای ایران با دغدغه «زلزله تهران» و راهکار رادیکال اما گریزناپذیر «انتقال پایتخت» گره خورده است.