مهدی زارع
-
نکات مدیریت بحران در دیماه ۱۴۰۴
آسیبهابحرانها صرفاً رخدادهایی طبیعی نیستند. در همه دنیا با پدیدههایی ترکیبی، گسترده و گاه همزمان به عنوان بحران مواجهیم که مرزهای کلاسیک میان مخاطره، بحران و آسیبپذیری را تغییر داده اند.
-
دریاچه ارومیه کویر باتلاقی میشود / رسوب حدود ۳ میلیارد متر مکعب نمک در دریاچه
محیط زیستاستاد پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی گفت: بازگرداندن حجم تاریخی آب دریاچه ارومیه غیرممکن است و با وجود اینکه از سال ۱۳۹۲ تاکنون دورههایی از بهبود نسبی به دلیل ترسالی و تلاشهای حفاظتی رخ داده، به طور کلی سطح متوسط آب آن بسیار پایینتر از قبل از سال ۱۳۷۸ است.
-
آرشی دیگر در سپیدی برفهای بانه
سبک زندگیشهادت مرزبان شهید سرکار ستوان یکم رحیم مجیدی در هشتم دیماه، در ارتفاعات مرز بانهی کردستان، نگارنده را به یاد اسطورهی آرش و فداکاریاش برای حفظ مرزهای ایران انداخت.
-
در گفتوگو با خبرآنلاین مطرح شد:
تهران لرزید؛ آیا زلزله امروز میتواند پیشلرزه باشد؟/ تحلیل مهدی زارع از گسل مشا
حوادثاستاد پژوهشگاه زلزلهشناسی درباره زلزله صبح امروز تهران میگوید: «روابط تجربی میگویند احتمال اینکه این یک پیشلرزه برای M≥۶ (زلزله ۶ ریشتری و یا بیشتر)در چند روز آینده باشد، بسیار کم است؛ تقریباً ۰٫۰۲ تا ۰٫۰۵ برای زلزله با بزرگای بیش از ۵ در ۳ روز آینده و برای بزرگای ۶ از این حد هم کمتر و حدود ۰٫۰۱ است.»
-
مهدی زارع در گفتوگو با خبرآنلاین:
پمپاژ بیرویه؛ عامل اصلی مرگ دریاچه ارومیه/ تبدیل بخشهای بزرگی از دریاچه به «انباشت نمکی»
محیط زیستاستاد پژوهشکده بینالمللی زلزلهشناسی در گفتوگو با خبرآنلاین هشدار میدهد: «برداشت سالانه آبهای زیرزمینی بیش از چهار برابر حجم فعلی دریاچه است و بدون توقف این پمپاژ، احیای پایدار غیرممکن خواهد بود.»
-
در گفتوگو با خبرآنلاین مطرح شد:
زلزله بم، دو دهه بعد: ۳۰درصد جمعیت ایران در بناهای ناایمن زندگی میکنند/ هشدار استاد زلزلهشناسی: انبوهسازی ارزان ریسک تازه شهرهای ایران
محیط زیستاستاد پژوهشگاه زلزلهشناسی میگوید: در تهران، حدود ۶۵ تا ۷۵درصد ساختمانها بر اساس استانداردهای سختگیرانه، در برابر زلزلههای با بزرگای بیش از ۷ پایداری کامل نخواهند داشت. پروژههای انبوهسازی ارزانقیمت عملاً به بافتهای خطرناک شهرها اضافه کردهاند. با وجود نوسازیهای انجام شده پس از زلزله بم، سرعت فرسودگی و ساختوسازهای غیر استاندارد (بافتهای آسیبپذیر جدید) از سرعت بازسازی پیشی گرفته است.
-
در گفتوگو با خبرآنلاین مطرح شد:
فرگشت دریاچه ارومیه؛ پمپاژ آب، قاتل خاموش بزرگترین دریاچه شور ایران/ چهار برابر حجم دریاچه، آب زیرزمینی پمپاژ میشود
محیط زیستاستاد پژوهشکده بینالمللی زلزلهشناسی به خبرآنلاین میگوید: «از عوامل اصلی خشک شدن دریاچه ارومیه، گسترش کشاورزی است. زمینهای آبیاریشده در حوضه از ۱۵۰ هزار هکتار در سال ۱۳۵۸ به بیش از ۶۰۰ هزار هکتار در سال ۱۴۰۱ افزایش یافته است. ساخت تقریباً ۷۰ سد برای پشتیبانی از آبیاری و تولید برق بهطور چشمگیری جریان طبیعی ورودی را کاهش داده است. تخلیه آبهای زیرزمینی با بیش از ۷۳۰۰۰ چاه (که بسیاری از آنها غیرقانونی هستند) سطح آب را پایین آورده و جریان پایه به دریاچه را کاهش دادهاند.»
-
چه شد که این روزها اخبار سیل زیاد شده است؟/ این مناطق تهران در معرض خطر سیل
محیط زیستمناطق ۱، ۴، ۲، ۵ و ۲۲ شهرداری تهران، به علت نزدیکی به حوضههای آبریز دارآباد، تجریش، درکه، فرحزاد و کن، شیب تند ارتفاعات مشرف به شهر و ساختوساز در حریم رودخانهها، پهنههای عمده سیلخیز شمال تهران هستند.
-
در گفتوگو با خبرآنلاین مطرح شد:
از آرال تا ارومیه؛ دریاچهها چگونه قربانی مصرف انسانی شدند؟/ مهدی زارع: احیای کامل دریاچه ارومیه احتمالاً غیرممکن است
محیط زیستیک استاد به خبرآنلاین میگوید: «از «سرنوشت آرال» باید به هر قیمتی در دریاچه ارومیه اجتناب کرد. کاهش فوری و شدید در مصرف آب کشاورزی باید قطعاً پیگیری شود. فناوری به تنهایی (مثلاً آبیاری قطرهای) بدون کاهش سطح زیر کشت و تغییر الگوهای کشت کافی نیست. نجاتِ بخش اصلی و پایدار دریاچه در اولویت است. احیای کامل احتمالاً غیرممکن است ولی میتوان هدف را احیای مدیریتشده و کاربردی در نظر گرفت.»
-
در گفتوگو با خبرآنلاین مطرح شد:
هشدار وقوع سیلاب در ایران؛ بیش از ۱۲۰۰ شهر و روستا در معرض خطر/ «حتی یک بارش معمولی میتواند منجر به آبگرفتگی شود»
محیط زیستیک استاد دانشگاه میگوید: در مناطقی که زیرساختها فرسودهاند یا تجاوز به حریم رودخانهها صورت گرفته، ممکن است حتی با ۶ میلیمتر بارش نیز سیل رخ دهد. در مناطق کوهستانی و شیبدار، اگر در زمان کوتاهی بارش بیش از ۱۵ تا ۲۰ میلیمتر به صورت نقطهای رخ دهد، احتمال بروز سیلاب وجود دارد، زیرا زمین فرصت نفوذ آب را پیدا نمیکند و رواناب زیادی ایجاد میشود.
-
مهدی زارع در گفتوگو با خبرآنلاین:
خشکسالی و فرونشست؛ دو عامل همافزا در بحران لرزهای تهران/ بحران پمپاژ آب، احتمال زلزله بزرگ را افزایش میدهد/ خطرناکترین گسل ایران کجاست؟
محیط زیستاستاد پژوهشکده بینالمللی زلزلهشناسی به خبرآنلاین میگوید: «از سال ۱۳۵۰ تا ۱۴۰۴ اضافه برداشت تجمعی در استان تهران به حدود ۶ میلیارد متر مکعب رسیده و در استان البرز حدود ۲ میلیارد متر مکعب از آب سفرههای زیرزمینی اضافه برداشت شده است. در دشت کرج، افت متوسط سالانه تراز آب زیرزمینی حدودا سالانه یک متر بوده است.»
-
مهدی زارع در گفتوگو با خبرآنلاین:
هشتاد سالگی زلزله و سونامی مکران؛ فاجعهای با ۴هزار قربانی/ وضعیت سامانههای هشدار سونامی در ایران چگونه است؟/ مکرانِ شرقی آماده زلزلهای بزرگ است
محیط زیستاستاد پژوهشکده بینالمللی زلزلهشناسی به خبرآنلاین میگوید: «مکران شرقی در ساحل پاکستان با جفتشدگی بالا، بهشدت قفل شده و این محتملترین مکان برای زلزله بزرگ بعدی با بزرگای بیش از ۸ در منطقه است. گسیختگی این بخشِ قفلشده، ناگزیر کف دریا را جابهجا کرده و سونامی ویرانگری را برای سواحل پاکستان، ایران، عمان و هند ایجاد میکند.»
-
آتشفشانی که در اتیوپی پس از ده هزار سال فوران کرد؛ دماوند چه میشود؟
محیط زیستسوم و چهارم آذر ۱۴۰۴ (۲۴–۲۵ نوامبر ۲۰۲۵)، پس از یک دوره قابلتوجه ناآرامیهای لرزهای در اتیوپی، فورانی آتشفشانی در این کشور رخ داد. این فوران اوج فعالیت شدید زمینساختی در سامانه ریفت شرق آفریقا در ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ است.
-
در گفتوگو با مهدی زارع مطرح شد:
۶۰۰ سد، یک سرزمینِ تشنه؛ پروژهای که ایران را بیآب کرد/ پرند و پردیس؛ شهرهایی که قبل از ساختهشدن بیآب شدند
محیط زیستیک استاد دانشگاه میگوید: هر دو عامل «شرایط اقلیمی» و «سوءمدیریت انسانی» در بحران بیآبی نقش داشتهاند، اما سهم سوءمدیریت پررنگتر و تعیینکنندهتر است. بارندگی در ایران بسیار نامتوازن است؛ عمدهٔ بارش در شمال و غرب کشور رخ میدهد و مناطق مرکزی و شرقی با خشکی شدید روبهرو هستند. همچنین بخش عمدهای از بارش در پاییز و زمستان اتفاق میافتد و تابستانها خشکاند.
-
در گفتوگو با خبرآنلاین:
در دل دماوند چه میگذرد / چرا قله دماوند دیگر برف ندارد؟ / پاسخ مهدی زارع
محیط زیستیک استاد دانشگاه میگوید: خشکسالیهای اخیر و طولانیمدت در سراسر ایران، به ویژه در منطقه البرز، عامل اصلی تسریع ذوب و عقبنشینی یخچالهای طبیعی دماوند هستند. خشکسالیها اساساً ناشی از تغییرات در الگوهای جریانهای جوی هستند که میزان رطوبت بارش برف و باران رسیده به کوههای البرز را کاهش میدهند.
-
مهدی زارع در گفتوگو با خبرآنلاین:
از عصر برنز تا قرون وسطی؛ ردپای ناهنجاریهای اقلیمی در ارومیه/ آیا دریاچه ارومیه قبلا هم خشک شده بود؟
محیط زیستاستاد پژوهشکده بینالمللی زلزلهشناسی به خبرآنلاین میگوید: «سوابق دیرینهشناسی بلندمدت نشان میدهد که اگرچه دریاچه ارومیه به طور طبیعی مستعد نوسانات است، اما خشک شدن سریع فعلی یک پدیده جدید است که برای اولین بار به دلیل اقدامات انسانی رخ داده است.»
-
مهدی زارع در گفتوگو با خبرآنلاین:
گوادلوپ دوباره تیتر اول شد؛ از جلسه سقوط پهلوی تا زمینلرزه امروز
حوادثاستاد پژوهشکده بینالمللی زلزلهشناسی به خبرآنلاین میگوید: «منطقه کارائیب منطقه مهم فجایع اقلیمی است و رویدادهای شدید آب و هوایی را به طور مکرر و شدیدتری تجربه میکند. طوفانهای گرمسیری در اقیانوس اطلس شمالی یا شمال شرقی اقیانوس آرام، تایفون یا طوفان گرمسیری در شمال غربی اقیانوس آرام از مرگبارترین رخدادهای آب و هوایی این منطقه هستند.»
-
در گفتگو با مهدی زارع بررسی شد
پاسخ علمی به چند پرسش مهم درباره آتشفشان «تفتان» / غول خفته بیدار شده است؟
طبیعتمهدی زارع، پژوهشگر و استاد پژوهشکده بینالمللی زلزلهشناسی، میگوید خبرهای منتشرشده درباره آتشفشان تفتان تا حدی «زرد» هستند. او تأکید میکند که مقاله علمی منتشرشده تنها به تغییرات سطحی و خروج بخار در طول حدود ۱۰ ماه پرداخته و هیچ شواهدی از فوران ماگما یا گدازههای زیرزمینی وجود ندارد، اما بازتاب رسانهای خبر، غیر معمول است.
-
در گفتوگو با خبرآنلاین مطرح شد:
غرش «تفتان» در دل منطقه زلزلهخیز مکران؛ آیا جنوب شرق ایران در آستانه فعالیت آتشفشانی است؟
محیط زیستاستاد پژوهشکده بینالمللی زلزلهشناسی به خبرآنلاین میگوید: «آتشفشان تفتان، که به شدت فرسایشیافته است، سابقهای طولانی از فعالیتهای آتشفشانی دارد که به دورههای پلیوسن و کواترنری بازمیگردد. هرچند هیچ فوران مستندی در تاریخ معاصر ثبت نشده، اما فعالیت مداوم دودخانها و دادههای جدید ماهوارهای، احتمال بیداری مجدد آن را مطرح کردهاند.»
-
مهدی زارع در گفتوگو با خبرآنلاین:
ایران در آستانه کمبود مطلق آب؛ «فقط ۸۵۰ مترمکعب آب برای هر ایرانی»/نیمی از چاههای آب ایران غیرمجازند
محیط زیستیک استاد دانشگاه به خبرآنلاین میگوید: «سازمان ملل متحد، بحران آب را سرانه کمتر از ۱۰۰۰ متر مکعب تعریف میکند. تخمین زده میشود که سرانه آب ایران به حدود ۱۰۰۰ متر مکعب به ازای هر نفر در سال کاهش یافته است. این رقم به طرز خطرناکی نزدیک به آستانه کمبود مطلق است.»
-
مهدی زارع در گفتوگو با خبرآنلاین:
پیشلرزهها به ما چه میگویند؟/ لرزههای کوچک هشدارهای بزرگ؛ «زلزله بم دو پیش لرزه داشت»
محیط زیستاستاد پژوهشکده بینالمللی زلزله به خبرآنلاین میگوید: «تنها حدود ۴۰ تا ۵۰ درصد از زلزلههای بزرگ، توالی پیشلرزه قابل تشخیص دارند. یعنی بیش از نیمی از آنها هیچ هشدار کوتاهمدتی ارائه نمیدهند.»
-
مهدی زارع در گفتوگو با خبرآنلاین:
نقدی بر یک پروژه هفتادساله؛ چرا سد لار هیچوقت پر نشد؟/ طرحی شکستخورده با مشکل نشت آب
محیط زیستاستاد پژوهشکده بینالمللی زلزله به خبرآنلاین میگوید: «از سال ۶۰ تاکنون مشکل نشت آب از اطراف مخزن سد پدیدار شد؛ بهنحویکه در سالهای با بارندگی معمول، حدود ۲۲۰ میلیون مترمکعب آب از چشمههای ۱۰ کیلومتری پاییندست سد خارج میشود و تنها ۱۷۰ میلیون مترمکعب آب باقیمانده ذخیرهشده در مخزن به سمت نیروگاه کلان و سد لتیان ارسال میشود.»
-
زمینلرزه زواره و شایعات
زارع، مهدیزمینلرزه با بزرگای ۵.۳ ساعت ۵ دقیقه بامداد جمعه ۱۱ مهر ۱۴۰۴ در ۶۰ کیلومتری شمالشرق زواره در استان اصفهان با ژرفای حدود ۱۰ کیلومتر تا فاصله حدود ۲۵۰ کیلومتری احساس شد.
-
این دلایل علمی نشان می دهد زمینلرزه زواره یک رخدادطبیعی است
حوادثزمینلرزه با بزرگای ۵.۳ ساعت ۵ دقیقه بامداد جمعه ۱۱ مهر ۱۴۰۴ در ۶۰ کیلومتری شمالشرق زواره در استان اصفهان با ژرفای حدود ۱۰ کیلومتر تا فاصله حدود ۲۵۰ کیلومتری احساس شد.
-
جاده میانگذر دریاچه ارومیه چه نقشی در خشککردن آن داشت؟
زارع، مهدیساخت جاده شهید کلانتری بهعنوان میانگذر دریاچه ارومیه برای تسریع تردد بین تبریز و ارومیه، آغازگر زوال و خشکی دریاچه نبود، ولی بهعنوان یک عامل شتابدهنده بحرانی و برگشتناپذیر عمل کرده است.
-
خبرآنلاین گزارش میدهد:
خورشیدگرفتگی، ماهگرفتگی و زلزله؛ اسطوره یا واقعیت؟/ زلزلههای ایران در ماهگرفتگی از زبان مهدی زارع
محیط زیستاستاد زلزلهشناسی میگوید: تغییر در کشش گرانشی در ماهگرفتگی مانند افزایش اندک نیروهای جزر و مدی در طول ماه کامل یا نو میتواند باعث تغییر شکلهای جزئی در پوستهی زمین شود، اما این فشار برای ایجاد یک فاجعهی طبیعی بزرگ مانند آتشفشان یا زلزله بسیار ضعیف است. ماهگرفتگیها به طور منظم – چندین بار در سال – اتفاق میافتند و سوانح طبیعی نیز یک اتفاق مداوم در زمین هستند. با توجه به اینکه هر دو رویداد چقدر مکرر اتفاق میافتند، اجتنابناپذیر است که گاهی اوقات همزمان شوند.
-
انتقاد از معاون وزیر خارجه/نگذارید اسنپ بک به تحریم جامعه دانشگاهی منجر شود
دیپلماسیشامگاه پنجشنبه 6 شهریور 1404، رسول مهاجر معاون دیپلماسی اقتصادی وزیر خارجه در مورد فعال شدن مکانیسم ماشه ازسوی طرفهای اروپایی برجام -که ساعاتی قبل رخ داده بود- در شبکه خبر تلویزیون گفت: «اسنپ بک را به رسمیت نمیشناسیم و به بندهای آن مقید نیستیم.»
-
شصت و سه سال از زلزله بویین زهرا گذشت:
گسلهای تهران قفل شدهاند؛ خطر بزرگ در راه است؟/ احتمال ۷۰ درصدی زلزله مخرب در تهران طی ۳۰ سال آینده
حوادثاستاد پژوهشگاه زلزلهشناسی میگوید: سوابق تاریخی نشان میدهد که به طور متوسط حدوداً هر ۱۵۸ تا ۲۰۰ سال، یک زلزله بزرگ در حوالی تهران رخ داده است. آخرین رویداد مخرب قابل توجه در سال ۱۸۳۰ دماوند-شمیرانات با بزرگی تخمینی ۷.۱ بوده است.
-
در گفتوگو با خبرآنلاین مطرح شد:
گسل کنر بیدار شد: بیش از ۸۰۰ کشته و هشدار زلزله بزرگ/ توضیحات مهدی زارع
حوادثاستاد پژوهشگاه زلزلهشناسی میگوید: توان لرزهزایی گسل کنر و مرز راندگی قرهقروم در گذشته نشان داده شده که قادر به ایجاد زمینلرزههایی با بزرگای حدود ۷.۵ است. با توجه به زلزله دیشب، به نظر میرسد امکان تکرار زمینلرزهای مشابه زلزله تاریخی سال ۱۵۰۵ در بخشی از گسل کنر وجود دارد.
-
در گفتوگو با خبرآنلاین مطرح شد:
رازهای پنهان دماوند؛ ۷ نشانه حیاتی برای پیشبینی فوران دماوند/ نشانههای هشدار از زبان استاد زلزلهشناسی
محیط زیستاستاد پژوهشگاه زلزلهشناسی میگوید: آتشفشانهای چینهای خفته مانند دماوند به ویژه بالقوه خطرناک هستند زیرا ماگماهای آنها اغلب چسبناک و غنی از گاز آندزیتی تا ریولیتی هستند که آنها را مستعد فورانهای انفجاری میکنند. دوره طولانی سکون از آخرین انفجار ـ ۷۳۰۰ سال قبل ـ امکان ایجاد فشار قابل توجهی را فراهم میکند و اگر ساختمان آتشفشانی در برابر فشارهای وارده ضعیف شود، خطر فوران فاجعهبار در آینده افزایش مییابد.