مهدی زارع
-
نباید فراموش کرد که این منطقه هنوز به طور کامل از خسارات زلزلههای شدید سال ۲۰۱۶ بازیابی نشده بود
چرا زلزله نهچندان بزرگ ۶ مرداد، ژاپن را به بحران کشاند؟ / توضیحات مهدی زارع+ تصاویر
حوادثزلزلهای به بزرگی ۶.۸ که عصر روز ۲۸ ژوئیه ۲۰۲۶ (۶ مرداد ۱۴۰۵) استان کوماموتو در جزیره کیوشوی ژاپن را لرزاند. زمینلرزهای که از نظر بزرگا از برخی زلزلههای مشهور ژاپن کوچکتر بود، اما به دلیل عمق بسیار کم و شدت بالای لرزش، خسارات قابل توجهی بر جای گذاشت.
-
در گفتگو با خبرآنلاین:
بزرگترین زلزله قابل انتظار در تهران چند ریشتر است؟/ مهدی زارع پاسخ میدهد
حوادثتهران و شهرهای پیرامون آن روی یکی از پیچیدهترین پهنههای لرزهخیز کشور قرار گرفتهاند؛ منطقهای که وجود گسلهای فعال، همواره این پرسش را مطرح میکند که بزرگترین زلزله قابل انتظار در اطراف پایتخت چه بزرگی خواهد داشت و در چه محدودهای رخ میدهد.
-
راز زلزله عجیب ونزوئلا؛ دو زمینلرزه بود یا یک زلزله ۷.۶ ریشتری؟/ استاد پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی پاسخ میدهد
حوادثتوالی دو زمینلرزه قدرتمند با بزرگای ۷.۲ و ۷.۵ که با فاصله زمانی تنها ۳۹ ثانیه در ۲۴ ژوئن ۲۰۲۶ شمال-مرکز ونزوئلا را لرزاند، به یکی از بحثهای مهم میان زلزلهشناسان تبدیل شده است. پرسش اصلی این است که آیا این رخداد را باید یک «زلزله دوگانه» و حاصل شکست متوالی دو بخش از یک سامانه گسلی دانست یا اینکه با یک «گسیختگی آبشاری واحد» روبهرو بودهایم؛ یعنی یک زلزله بزرگ و پیچیده که در چند مرحله رخ داده است.
-
هشدار زلزلهشناس درباره گسل سرپل ذهاب؛ زلزلههای دیروز کرمانشاه پایان ماجرا نیست
محیط زیستوقوع دو زمینلرزه ۴.۹ و ۵.۲ ریشتری بامداد دیروز در جنوب جوانرود و شرق سرپل ذهاب، بار دیگر نگاهها را به یکی از فعالترین گسلهای ایران معطوف کرده است. به گفته یک زلزلهشناس، این دو رخداد را نباید زمینلرزههایی مستقل دانست، بلکه آنها ادامه فعالیت همان سامانه گسلی هستند که زلزله ویرانگر ۷.۳ ریشتری سال ۱۳۹۶ را رقم زد؛ سامانهای که همچنان توان ایجاد زمینلرزههای بزرگتر را دارد.
-
در گفتگو با خبرآنلاین:
هشدار مهدی زارع درباره یکی از فعالترین گسلهای ایران؛ زمینلرزههای کرمانشاه چه معنایی دارند؟
محیط زیستوقوع دو زمینلرزه ۴.۹ و ۵.۲ ریشتری بامداد امروز در جنوب جوانرود و شرق سرپل ذهاب، بار دیگر توجه کارشناسان را به یکی از فعالترین سامانههای گسلی کشور جلب کرده است. یک زلزلهشناس معتقد است این دو رخداد، تنها زمینلرزههایی مستقل نیستند، بلکه ادامه فعالیت همان سامانه گسلی هستند که زلزله ویرانگر ۷.۳ ریشتری سال ۱۳۹۶ را رقم زد و همچنان ظرفیت رخداد زلزلههای بزرگتر را دارد.
-
چرا «پدافند کل جامعه» مهمترین درس جنگ اخیر است؟
آموزشپدافند در برابر تجاوز در سالهای ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ تاکنون، درسهای مهمی را به ما آموخته و همزمان از تجربه رخدادهای پس از انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ نیز بسیار بهره برده است. در جنگهای مدرن، ساکنان محلی نه تماشاگرانی منفعل، بلکه ستونهای فعال و ضروری پدافند مدنی هستند. نقش آنها فراتر از آمادگی اولیه است و مشارکت مستقیم در راهبردهای پدافند ملی، تداوم خدمات عمومی و حفظ همبستگی اجتماعی را نیز دربر میگیرد.
-
چرا سواحل جنوبی ایران یک مزیت راهبردی بیرقیب هستند؟
آموزشکریدورهای دریایی خلیج فارس و دریای عمان یکی از مهمترین محورهای ژئواکونومیک جهان هستند. سواحل ایرانی شمال خلیج فارس و سواحل جنوبی در حاشیه شبهجزیره عربستان، از نظر امتیازات جغرافیایی، اولویتهای توسعه و آسیبپذیریهای اکولوژیکی، ویژگیهای بسیار متفاوتی دارند.
-
در گفتگو با خبرآنلاین مطرح شد:
فوتبال زلزله نمیآورد؛ توضیح علمی درباره یک همزمانی جنجالی
حوادثهمزمانی دو زمینلرزه بزرگ با برگزاری دو مسابقه برزیل و اسکاتلند در فاصله ۳۶ سال، بار دیگر توجه افکار عمومی را به خود جلب کرده است؛ اتفاقی که از زلزله مرگبار منجیل و رودبار در سال ۱۳۶۹ تا زمینلرزههای قدرتمند ونزوئلا در سال ۲۰۲۶، زمینهساز شکلگیری روایتها و برداشتهای غیرعلمی شده است.
-
در حاشیه سالروز زلزله منجیل:
آیا میتوان زلزله را از روی تغییرات طبیعت حدس زد؟/ چرا حیوانات پیش از زلزله رفتار عجیبی نشان میدهند؟/شناسایی پیشنشانگرهای زلزله
حوادثاستاد پژوهشکده بینالمللی زلزلهشناسی، با مرور تجربه زلزله ۳۱ خرداد ۱۳۶۹ منجیل، در گفتوگو با خبرآنلاین به برخی از مهمترین نشانههای ثبتشده پیش از این رویداد اشاره میکند.
-
در گفتگو با خبرآنلاین مطرح شد:
در آستانه سالروز زلزله منجیل؛ زمین پیش از زلزله هشدار میدهد؟/ نور، صدا، بو و آب؛ نشانههایی که گاهی پیش از زمینلرزه ظاهر میشوند
محیط زیستاستاد پژوهشکده بینالمللی زلزله به خبرآنلاین میگوید: «در زلزله ۳۱ خرداد ۱۳۶۹ منجیل، پیشنشانگرهای عمده شامل فازهای هستهزایی لرزهای و تغییرات قابل توجه آبهای زیرزمینی بود. زلزله اصلی منجیل به عنوان یک شکست آنی آغاز نشد، بلکه شوک اصلی شامل یک رویداد فرعی کوچک و متمایز پیشلرزهای بود که در چند ثانیه اول هستهزایی رخ داد.»
-
در گفتگو با خبرآنلاین مطرح شد:
وقتی جام جهانی با مرگبارترین زلزلههای جهان گره خورد؛ از مکزیک تا منجیل
حوادثجام جهانی فوتبال به عنوان بزرگترین رویداد ورزشی جهان، در دورههای مختلف نهتنها تحت تأثیر مسائل ورزشی و سیاسی، بلکه در مواردی تحت تأثیر رخدادهای طبیعی بزرگ نیز قرار گرفته است.
-
افزایش احتمال وقوع زلزله در تهران و فعال شدن ۳ گسل / افت ۶۰ متری آبهای زیرزمینی / بروز ترکهای ساختاری عمیق در ساختمانهای شرق پایتخت
حوادثرئیس مرکز پیشبینی زلزله پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی درخصوص افت شدید سطح آبهای زیرزمینی در دشتهای شرق تهران و کاهش پایداری گسلهای فعال از جمله مشاء، شمال تهران و پردیس و وقوع زمینلرزه و رانش زمین هشدار داد.
-
مهدی زارع در گفتوگو با خبرآنلاین:
فرونشست، خشکسالی و تنش گسلها؛ سناریوی نگرانکننده شرق تهران/ آیا خشکسالی میتواند به فعالتر شدن گسلها کمک کند؟
محیط زیستاستاد پژوهشکده بینالمللی زلزلهشناسی به خبرآنلاین میگوید: «در صورت تداوم روند کنونی، شرایط تا سال ۱۴۱۰ وخیمتر خواهد شد. اگر روند فعلی پمپاژ کشاورزی و استخراج شهری در شرایط خشکسالی ادامه یابد، سامانههای آبخوان تهران-البرز با کاهش حجمی خالص تجمعی و برگشتناپذیر حدود ۴.۵ تا ۶ میلیارد متر مکعب آب مواجه خواهند شد. این حجم برداشت عمدتاً از دشتهای ورامین، شهریار، ری و جنوب تهران صورت خواهد گرفت.»
-
بهرام عکاشه؛ دانشمندی که نیمقرن برای نجات تهران هشدار داد
محیط زیستاستاد دکتر بهرام عکاشه (۱۳۱۵–۱۴۰۴)، نخستین استاد زلزلهشناسی ایران، بیش از نیم قرن از زندگی خود را صرف توسعه علم زلزلهشناسی در کشور و هشدار درباره زلزله، بهویژه در تهران، در برابر این مخاطره بزرگ کرد. نام او در ادبیات علمی و رسانهای ایران با دغدغه «زلزله تهران» و راهکار رادیکال اما گریزناپذیر «انتقال پایتخت» گره خورده است.
-
آیا دشمن میتواند با بمباران تهران زلزله ایجاد کند؟/ پاسخ صریح زلزلهشناس به شایعه فعال شدن گسل شمال تهران
حوادثهمزمان با جنگ اخیر علیه ایران شایعاتی درباره احتمال تحریک گسلها و وقوع زلزله بزرگ در پایتخت مطرح شد، ولی تجربه رویدادهایی چون بمباران اتمی هیروشیما و ناگازاکی نشان میدهد که انفجارهای نظامی سطحی، حتی در مقیاس بسیار بزرگ، توان فعالسازی گسلهای اصلی را ندارند و محققان کشور نیز با رد این ادعاها تأکید میکنند که فعالسازی عمدی گسل شمال تهران از طریق حملات نظامی از نظر علمی و فنی امکان پذیر نیست.
-
شرق تهران روی خط بیآبی:
پایتخت در شدیدترین فاز خشکسالی؛ چرا بارندگیها دیگر بحران آب را درمان نمیکنند؟
محیط زیستبحران آب در تهران دیگر فقط به کاهش بارندگی یا خالی شدن سدها محدود نیست؛ کارشناسان حالا از ورود پایتخت به مرحلهای عمیقتر با عنوان «خشکسالی هیدرولوژیک» سخن میگویند؛ وضعیتی که در آن حتی بارشهای مقطعی هم دیگر توان احیای منابع زیرزمینی را ندارند.
-
بازگشت سوپر النینو به ایران پس از ۱۴۹ سال/ از خشکسالی آسیا تا سیلاب در ایران
محیط زیستاستاد تمام پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی درخصوص پیامدهای سوپر النینو ۲۰۲۶ و در مقایسه با رخداد ۱۸۷۷–۱۸۷۸ و تاثیر آن بر مناطق گرمتر کره زمین و اقتصاد جهانی و همچنین شکل بروز آن در کشور ما توضیح داد.
-
زلزلهای نهچندان بزرگ، اما بسیار مخرب؛ چه بر سر لیونان چین آمد؟
حوادثزلزله ۵.۲ ریشتری لیونان در جنوب چین بامداد ۱۸ مه ۲۰۲۶ در حالی تنها یک رویداد «متوسط» بهحساب میآید که با دو کشته، چندین زخمی و فروپاشی حداقل ۱۳ ساختمان، به رویدادی بهظاهر کوچک اما با پیامدهای سنگین تبدیل شد.
-
چرا پس از زلزله در تهران شایعاتی گسترده شد؟/ توضیح یک زلزلهشناس
حوادثپس از زمینلرزه ۴.۶ ریشتری شامگاه ۲۲ اردیبهشت در حوالی پردیس، موجی از شایعات در شبکههای اجتماعی منتشر شد؛ از ادعاهایی درباره آزمایش موشکی و انفجار زیرزمینی گرفته تا فرضیههایی درباره «زلزله مصنوعی» یا پروژه «هارپ».
-
در گفتگو با خبرآنلاین:
«آزمایش نظامی»، «هارپ» و «انفجار زیرزمینی»/ پاسخ به چند ادعا بعد از زلزله در تهران
محیط زیستزمینلرزه ۴.۶ ریشتری شامگاه ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۵ در حوالی پردیس که در تهران و شهرهای اطراف نیز احساس شد، خیلی زود با موجی از شایعات در شبکههای اجتماعی همراه شد؛ شایعاتی که از آزمایش هستهای زیرزمینی و تست موشکی تا فعال شدن گسلها بر اثر بمباران، انفجار در تأسیسات زیرزمینی و حتی پروژههایی مانند «هارپ» را دربر میگرفت.
-
در گفتگو با خبرآنلاین:
هشدار مهدی زارع درباره زلزلههای امشب در شرق تهران؛ گسلهای نزدیک پردیس و بومهن فعالاند
حوادثزلزله با بزرگای ۴.۵ ساعت ۲۳:۴۶ سه شنبه ۲۲-۲-۱۴۰۵ جدیدترین فعالیت لرزهای در پهنه شرق تهران، بهویژه در مجاورت شهرهای پردیس و بومهن، بار دیگر توجهها را به پیچیدگیهای لرزه زمینساختی این منطقه جلب کرده است.جز این دو زلزله کوچک نیز در این منطقه حس شده است.
-
«مرکز مخفی کنترل آبوهوا» در امارات وجود دارد؟
محیط زیست«مرکز مخفی کنترل آبوهوا» در امارات وجود دارد؟
-
در گفتوگو با خبرآنلاین مطرح شد:
تولد دوباره یک شبهعلم در پی جنگ اخیر؛ ابرهای ایران را چه کسی میدزدد؟
محیط زیستاستاد پژوهشکده بینالمللی زلزلهشناسی به خبرآنلاین میگوید: «ادعا میشود آمریکا و متحدانش سالها از فناوریهایی برای جلوگیری از بارش برف و باران در ایران استفاده کردهاند و با نابودی این سیستمها در جنگ اخیر، بارندگی طبیعی از سر گرفته شده است. اما حقیقت ماجرا چیز دیگری است.»
-
مهدی زارع در گفتوگو با خبرآنلاین:
سیستمهای «ابر دزدی» در جنگ اخیر نابود شدند؛ حقیقت یا شبهعلم؟/ سابقه «ابر دزدی» در ایران و اظهارات احمدینژاد و جلیلی درمورد دزدیدن باران
محیط زیستاستاد پژوهشکده بینالمللی زلزلهشناسی به خبرآنلاین میگوید: «نظریه توطئه ابر دزدی عنوان میکند که ایالات متحده و متحدانش از تأسیسات بخصوصی برای “دزدیدن” ابرهای بارانزا برای دههها استفاده میکردند و از بارش برف بر فراز ایران جلوگیری کرده و باعث خشکسالی طولانیمدت آن میشدند. معتقدان این نظریه بر این باورند وقتی این سیستمها در اوایل درگیری نابود شدند، عملیات “دزدی باران” متوقف شد و به بارندگی طبیعی اجازه بازگشت داد.»
-
کاهش ناگهانی تولید نفت و زلزلههای کویت؛ تصادف یا رابطه زمینشناختی؟
محیط زیستزلزله ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ در نزدیکی بندر احمدی کویت پس از زمینلرزه ۲۵ اسفند ۱۴۰۴ در همین منطقه با کاهش تولید نفت در کویت مربوط است. صادرات نفت از ماه آوریل از کویت متوقف شده است.
-
در گفتگو با مهدی زارع مطرح شد:
روز جهانی یادبود قربانیان زلزله؛ چرا یک زلزله مشابه در ژاپن ۲۷ قربانی دارد اما در ایران دهها هزار؟/ تحلیل استاد پژوهشکده زلزلهشناسی
حوادثاستاد پژوهشکده بینالمللی زلزلهشناسی میگوید: «تلفات ۶۳ نفر در زلزله لوما پریتا با بزرگای ۶.۹ در شمال کالیفرنیای آمریکا در سال ۱۹۸۹، در مقایسه با زمینلرزه بم ۲۰۰۳ در ایران با بزرگای ۶.۵ و حدود ۲۷ هزار کشته، یا زمینلرزه ۲۰۱۰ هاییتی با بزرگای ۷ و حدود ۲۰۰ هزار کشته، تفاوت چشمگیر اثر دانش مهندسی زلزله در جهان امروز را نشان میدهد. در زلزله کوماموتو ژاپن در سال ۲۰۱۶ با بزرگای ۷.۰ تنها ۲۷ نفر جان خود را از دست دادند.»
-
پاسخ مهدی زارع به یک شایعه تاریخی درباره زلزله طبس
محیط زیستدر پی بازنشر برخی شایعات قدیمی درباره دفن زبالههای هستهای در کویر ایران و ارتباط آن با زلزله طبس، یک استاد دانشگاه تأکید کرد این ادعاها ریشه در فضای گذشته داشته و هیچ پشتوانه علمی ندارند.
-
طبس، زمینلرزه و شکست نیروی دلتا؛ آیا پهلوی زبالههای هستهای را در طبس دفن میکرد؟
محیط زیستپنجم اردیبهشت یادآور شکست آمریکا در اولین عملیات «نیروی دلتا» در طبس در سال ۱۳۵۹ است. طبس در شرق ایران عمدتاً به دلیل زلزله ۲۵ شهریور طبس ۱۳۵۷ و عملیات پنجه عقاب ۵ اردیبهشت ۱۳۵۹ -ماموریت ناموفق نجات گروگانهای آمریکایی در بیابان نزدیک طبس- در سطح بین المللی شناخته شده است.
-
۳ عامل زمینلغزش در محور پردیس–تهران
حوادثوقوع زمینلغزش درمحدوده آزادراه پردیس–تهران بار دیگر توجهها را به آسیبپذیری دامنههای شمالشرق تهران جلب کرد؛این منطقه که در مجاورت گسلهای فعال، شیبهای تند و مسیرهای نفوذ آب قرار دارد و در فصل بارندگی، مستعد ناپایداری دامنهها و حرکت تودههای خاک و سنگ است؛ پدیدهای که علاوه بر تهدید زیرساختهای حملونقل، میتواند پیامدهایی برای سکونتگاهها و حتی پایداری مخزن سدلتیان به همراه داشته باشد.
-
تنگه هرمز و بازسازی سیاست موازنه منفی دکتر مصدق
دیپلماسیسیاست «موازنه منفی» هسته اصلی راهبرد سیاست خارجی شادروان دکتر محمد مصدق نخست وزیر ایران در سالهای ۱۳۳۰-۱۳۳۲ بود. این سیاست بنیان رویکرد «عدم تعهد» بود که برای تأمین منافع ملی ایران با قرار دادن دو ابرقدرت نوظهور جنگ سرد - ایالات متحده و اتحاد جماهیر شوروی - در مقابل یکدیگر، بدون اینکه رسماً با هیچ یک از دو بلوک همسو شود یا با هیچکدام در جنگ وارد شود، طراحی شده بود.