هخامنشیان
-
وقتی قبایل اعراب حجاز جذب آیین زرتشتی مزدکی شدند!
تاریخ ایراننویسنده که خود پژوهشگر و استاد تاریخ است، تلاش کرده با زبانی ساده و بیتکلف، موضوعات متنوعی از اسطورهها، آیینها، پادشاهان، جادوگران، کودکان و حتی جشنهایی مانند نوروز را بررسی کند و از خلال آنها، نگاهی تازه به گذشته و تأثیر آن بر اکنون بیندازد.
-
ما کتابدار داشتیم وقتی شما نبودید!
تاریخ ایرانایران هزاران سال پیش از آنکه بسیاری از ملل امروز پا به عرصه بگذارند، کتابدار و تمدن مکتوب داشت.
-
اوضاع ایرانیان در زمان فرمانروایی اسکندر مقدونی
تاریخ ایراندر خلال این سالها ایران دچار سانحه هجوم اسکندر مقدونی شد و ضعف و بیکفایتی داریوش سوم بلای عظیمی را بر جان مردم امپراتوری مستولی گردانید. اسکندر خود در سال ۳۲۳ ق.م چشم از جهان بربست.
-
نگاهی به روایتهای باستانی درباره اقدام عجیب اسکندر
آیا در به آتش کشیدن تختجمشید پای یک زن در میان بود؟
تاریخ ایراندر سال ۳۳۰ پیش از میلاد، اسکندر مقدونی پرسپولیس را نابود کرد. دلایل این کار شامل انتقام، ملاحظات راهبردی، راضی نگه داشتن متحدانش، مستی، و هوسِ یک روسپیِ آتنی بود...
-
از شبکه راهها تا باغهای تزئینشده
پنج دستاورد ایران باستان که جهان مدرن بر مبنای آن شکل گرفت
تاریخ جهاناز باغهای تزیین شده تا شبکههای جادهای، ایرانیان باستان از نخستین کسانی بودند که بسیاری از چیزهایی را آفریدند که امروز همچنان از آنها لذت میبریم.
-
چرا نیاکان باستانی ما مردگان خود را در برجها دفن میکردند، نه در گورها؟
تاریخ ایراندفن تنها عمل ممنوعه نبود، سوزاندن نیز ممنوع بود. آتش نیز به عنوان یکی از مقدسترین عناصر جهان تلقی میشد، و سوزاندن جسد آن را در معرض ناپاکی قرار میداد. به همین دلیل، رسوم جدیدی برای برخورد با مردگان باید توسعه مییافت.
-
الگویی برای همه جهان
چگونه کوروش بزرگ نخستین سامانه پستی در سراسر یک امپراتوری را ایجاد کرد
تاریخ ایرانسامانه پیامرسانیِ ایرانی که به فرمان کوروش بزرگ شکل گرفت، الگویی برای ارتباطات کارآمد در سرزمینهای پهناور شد و الهامبخش خدمات پستی در دورههای بعدی گردید.
-
ایران این بزرگترین ققنوس تاریخ
رازی که خاک ایران به من آموخت/حکم جغرافیا و تاریخ به ایران برای ایستادگی ابدی/ ایران تمدنی «دفاعمحور» با انعطاف در ساختار و اصالتِ در ریشهها
اخبار اندیشهدر گشتهای آخرم در گیلان و دشتهای شمالی، جایی میان مه، بقایای دیوار بزرگ گرگان را لمس کردم. دیواری به طول صدها کیلومتر، که زمانی مرز مقاومت ساسانیان در برابر اقوام مهاجم بوده است. چقدر تاریخ و چقدر روایت در این دیوار نهفته است! نه فقط تاریخ جنگ، بلکه تاریخ نظم و سازماندهی، تاریخ مهندسی، تاریخ آیندهنگری. مردم ما معمولاً شاهنامه را میخوانند و از رستمها سخن میگویند، اما هر وقت کنار این دیوار میایستم، باور دارم رستمهای واقعی همین مهندسان گمنامی بودهاند که توانستند در دل چنین اقلیمی، سازه ای با چنین عظمتی شگرف بنا کنند.
-
دوازده پادشاه هخامنشی که امپراتوری ایران را ساختند
تاریخ ایرانپادشاهان هخامنشیِ ایران بیش از ۲۰۰ سال بر بزرگترین امپراتوریِ خاور نزدیک فرمانروایی کردند. در اینجا ۱۲ پادشاه ایرانی از آغاز تا سقوط معرفی شدهاند.
-
چرا نبرد امروز با غرب «بدشانسی» تاریخی ماست؟
سقوط از قله ارسطو به دره ترامپ!
تاریخ ایراندر جهانِ باستان، حتی در میانه خون و خنجر بارقههای حکمت خاموش نمیشد. اما امروز در این نبرد نابرابر ایران با میراثی از مانی و شاپور، در برابر غربِ «پساحقیقت» ایستاده است که میان فیلسوف و قمارباز، دومی را به سردمداری برگزیده است!
-
تاریخنگاری دینی ساسانی، عامدانه هخامنشیان را کنار گذاشت
تاریخ ایرانبه عقیده تورج دریایی ساسانیان در آغاز کار از راههای مختلف امکان آگاهی از تاریخ هخامنشی را داشتند و به واقع نیز از آن آگاه بودند اما با رسمی شدن دین زردشتی و دینی شدن دولت چنانکه در جهان باستان و میانه رایج بود، ساسانیان نیز برای تاریخنگاری به الگوی دینی (الگوی اوستایی) روی آوردند و این چهارچوب شاهان آزاداندیشی چون کورش را نمیپذیرفت...
-
نمایشگاه اندیشه 1405- درباره کتاب «چانهزنی بر سر گذشته»
ملیگرایی و همبستگی؛ دو روی روشنگری تاریخی
اخبار اندیشهکسانی که بهدنبال ایجاد هویت ملی بودند، یکی از مهمترین وظایف خود را بازنویسی تاریخ میدانستند تا هموطنانشان را قانع کنند که نیاکانشان دستاوردهای باشکوهی داشتهاند و از این طریق، حس غرور و اعتمادبهنفس را به آنها القا کنند. اکتشافات باستانشناسی، نوشتن تاریخ را در همهجا برای ملیگرایان به وظیفه تبدیل کرد.
-
پاسخ تمدنی ایران و ایرانیان به توحش آن ها
اخبار اندیشهپس باید ققنوسوار از خاکستر جنگ و جنون و روزهای تلخ و تاریکِ خون و خشم به پرواز درآمد و سیمرغ شد. و این امید است که ما را امیدوار میکند؛ امید به رسیدن دوباره روزهای خوب. به نشستن دوباره لبخند. به بارش دوباره باران عشق. به برآمدن دوباره خورشید رخشان. به روییدن دوباره درخت محبت. به سفر کردن دوباره به کوه و دریا و جنگل و کویرِ این سرزمین. آفتاب، باز از ایران طلوع خواهد کرد و از خراسان و سیستان تا آذربایجان و کردستان و خوزستان را روشنایی خواهد بخشید.
-
ستارگان اندیشه - مروری بر «هویت فرهنگی و ملی ایرانیان» به روایت ناصر تکمیل همایون
از شکوه هخامنشی تا بیداری پارتی؛ روایت «ایرانجان» از تداوم یک هویت ملی
اخبار اندیشهاگرچه ایرانزمین به دلیل تنوع مناطق جغرافیایی و وجود اقوام مختلف، منشأ تنوع فرهنگی و پارهفرهنگی بوده است، اقدامات حکومتهای مرکزی و به وجود آمدن جادهها و راههای ارتباطی جدید تا حد زیادی مردم را به یکدیگر نزدیک کرده است. این اقدامات به ویژه در دوران هخامنشیان تاثیر بزرگی در ایجاد انسجام فرهنگی داشته است.
-
وداع با پیکر نخستین مترجم منشور کوروش در تهران برای خاکسپاری در شیراز
کتابمراسم تشییع و وداع با پیکر استاد عبدالمجید ارفعی با حضور علیاکبر صالحی وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی و چهرههای فرهنگی در مرکز دایرهالمعارف بزرگ اسلامی تهران برگزار شد. این استان زبانهای باستانی چهارشنبه ششم اسفندماه ۱۴۰۴ در ۸۶ سالگی بر اثر بیماری نارسایی ریوی دار فانی را وداع گفت.
-
ببینید | یادی از مرحوم عبدالمجید ارفعی، اولین مترجم منشور کوروش
فیلمعبدالمجید ارفعی، نخستین مترجم منشور کورش، چهارشنبه (۶ اسفند) در سن ۸۶ سالگی بر اثر بیماری ریوی درگذشت. او تا آخرین روزهای عمر خود پیگیر بازگشت مابقی کتیبههای هخامنشی بود که هنور در موسسه شرقشناسی شیکاگو مانده و بازگشتشان به ایران تحت تأثیر روابط ایران و آمریکا، قرار گرفته است. منبع: ایسنا
-
مروری بر «تاریخ زبان فارسی»
فرمان داریوش، مهمترین کتیبه فارسی باستان / کتاب علمی خانم مهری باقری به چاپ بیست و نهم رسید
اخبار اندیشهمهمترین کتیبه فارسی باستان کتیبه بیستون (بهستان=بغستان) است که به فرمان داریوش در دل کوه بیستون کنده شده است. این کتیبه که به تنهایی چندین برابر بقیه نوشتهها و کتیبههای دیگر فارسی باستان لغات و مواد زبانی در بردارد، علاوه بر ارج و ارزشی که در بررسی تاریخ زبان فارسی داراست، از جهت اشتمال بر حقایق تاریخی نیز دارای اهمیت بینظیری است.
-
در دوران نخستوزیری دکتر مصدق آزادیهای انسانی در حد کمال در کل مملکت وجود داشت/ ملت ما در طول هفت هزار سال زیست خود به هیچ مملکتی حمله نکرده است
تاریخ ایرانایرانیان نخستین ملتی هستند که توانستند هم حکومت برقرار کنند و هم قانونمند باشند و هم اخلاق برتر مملکتداری را ارائه بدهند.
-
ظریف: ما نمیتوانیم برای ۵۰۰ سال آینده، هخامنشی شویم/ نباید دوباره مانند جنگ دوم ایران و روس سربازان را به میدان آورد
احزاب و شخصیتهاوزیر اسبق امور خارجه گفت: ملت ایران قدرتمند است و تواناییهای زیادی دارد و مهمترین سرمایه این کشور مردم آن هستند.
-
نقاشیهای اسپریای، حکنامها، خطوط تراشیده، دوده آتش و ...در یادگار دوره هخامنشی/ عکس
میراث فرهنگی و گردشگریایوان تاریخی قدمگاه، از آثار تاریخی بهجا مانده دوره هخامنشی، یکی از شاخصترین یادگارهای سنگتراشی در حاشیه منظر فرهنگی تختجمشید و در کوه رحمت، دوباره در معرض موجی گسترده از وندالیسم(خط خط کردن دیوارهای آثار تاریخی) و تخریبهای انسانی قرار گرفته است؛ وضعیتی که کارشناسان آن را «بغرنج»، «نگرانکننده» و «هشداردهنده» توصیف میکنند.
-
ببینید | تندیس «سر گاو» تخت جمشید در موزه دانشگاه شیکاگو
فیلمسردیس بزرگ گاو از کاخ صدستون تخت جمشید، امروز در موزه دانشگاه شرقشناسی شیکاگو نگهداری میشود. این تندیس که در زمان کشف آسیبهای زیادی دیده بود، به آمریکا منتقل شد و در سال ۱۹۳۸ توسط مجسمهسازی ایتالیایی به نام دوناتو باستیانی بازسازی و مرمت گردید.اثر یادشده یکی از باشکوهترین نمادهای معماری و هنر سنگتراشی هخامنشی به شمار میآید./خبرفوری
-
چرا «منشور کوروش»، اثری یگانه در میان میراث باستانی جهان است؟
تاریخ ایرانمنشور کوروش از مرزهای قومی و دینی فراتر میرود و اصولی را مطرح میکند که هم مشروعیت سیاسی را توضیح میدهد و هم پیام فرهنگی و انسانی دارد.
-
کوروش هخامنشی زیر ذرهبین استاد تاریخ باستان دانشگاه ویسکانسین آمریکا
تاریخ ایران«شاه جهان» یک روایت معتبر و قابل دسترس از زندگی، حرفه و میراث کوروش بزرگ ارائه میدهد. درحالیکه منابع یونانی همچنان در هر روایتی درباره کوروش محوری باقی میمانند، انبوهی از شواهد دست اول در خاور نزدیک باستان، از جمله مواد مستند، باستانشناسی، تاریخ هنر و متون مذهبی (کتاب مقدس) یافت میشود.
-
در نشست «کوروش بزرگ در پرتو پژوهشهای نوین» مطرح شد
هیچ متن معتبری از خشکهمذهبی کوروش سخن نمیگوید/ سالهاست که درباره کوروش دچار خودزنی هستیم
تاریخ ایرانما ایرانیها تا دوره قاجار اطلاعات موثق چندانی درباره کوروش نداشتیم و عملا شخصیت کوروش را نمیشناختیم و در کتاب مقدس و تورات به کوروش اشاره شده و ذوالقرنین بحثی بود که در اواخر دوره قاجار مطرح شد.
-
وقتی اسطوره بر تاریخ پیشی میگیرد
چرا کوروش هخامنشی در شاهنامه غایب است؟
تاریخ ایرانچنانکه متونِ ادبی فارسی و پژوهشهای شاهنامهشناسان نشان میدهند، نامِ «کوروش» آنگونه که امروز انتظار میرود، در شاهنامه به صورتِ صریح و مستقل حضور ندارد یا جایگاهِ برجستهای نیافته است. فهمِ این پدیده برای مطالعاتِ تاریخی - ادبی حائز اهمیت است، چراکه نشاندهنده چگونگیِ شکلگیریِ حافظه تاریخی، عواملِ برجستهسازی یا حذف شخصیتها و تعامل میان اسطوره و تاریخ در متنهای حماسی است.
-
کوروش هخامنشی؛ فرمانروایی در وطن خویش غریب
تاریخ ایراناز جنگ ۱۲ روزه پند گرفته و بپذیریم ملیگرایی ایرانی که دین نیز یکی از اندامهای آن است، گفتمانی برتر و ریشهدار است که میتواند در بزنگاههای تاریخی به داد این سرزمین رسیده، زمینه شکوفایی و بالندگی این خاک سپندینه را فراهم سازد.
-
نگاهی به یک تغییر نام استراتژیک
چرا آرامگاه کوروش را مقبره مادر سلیمان میخواندند؟
تاریخ ایراندر چنین شرایطی که میراث کهن ایرانیان مورد چنین هجمهای قرار گرفته بود برخی از ایرانیان کوشیدند تاریخ قدیم خویش را با تاریخ پیامبران بنیاسرائیل پیوند دهند؛ کهنترین اشارات در این باره در «اَلْبَدْءُ وَالتّاریخ» مقدسی آمده که از همسانی سلیمان و جمشید، نمرود و ضحاک، ابراهیم و فریدون، یوسف و زلیخا با سیاوش و سودابه و ذوالقرنین و اسکندر یاد میکند.
-
کوروش؛ شهریار خردمند
تاریخ ایراندر این روزها که بسیاری از مردم دچار خستگی، عصبانیت و ناامیدی شدهاند، بازگشت به ریشهها و بازخوانی نمادهای مشترک میتواند، فرصتی برای همگرایی فراهم کند. کوروش بزرگ یکی از معدود شخصیتهایی است که میتواند چنین نقشی ایفا کند. تصویر او در ذهن ایرانیان، قرنهاست که فراتر از تعلقات قومی، مذهبی یا سیاسی ریشه کرده و به نوعی، پایهای مشترک برای هویت ملی فراهم کرده است.
-
فاصله نجومی پادشاه صلح جوی ایران با رئیس جمهور جنگ طلب امریکا
ترامپ با کت قرضی، کورش نمی شود
تاریخ ایرانسخنگوی کنست اسرائیل، امیر اوهانا، ترامپ را «یک عظمت در تاریخ یهود» معرفی کرد و ضمن اشاره به کوروش، گفت که تنها در تاریخ دو هزار و پانصدساله میتوان نمونهای مشابه یافت. این قیاس، در نگاه اول جذاب و نمادین است؛ اما بررسی دقیق تاریخی و گفتمانی نشان میدهد که تا چه حد سطحی و گزینشی است.
-
تصویر ترامپ با شعار «کورش کبیر زنده است» در بیلبوردهای اسرائیل/ عکس
خاورمیانههمزمان با سفر دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا به اسرائیل، بیلبوردهایی با شعار کورش کبیر زنده است در تلآویو آذین بندی شده است.