کاش هیچکس به میدان کاج نمی آمد

بالاخره قاتل پر سروصدای میدان کاج در اولین ساعات روز چهارشنبه در ملاء عام اعدام شد و پرونده جنجالی وی بسته شد. در این که حکمی عادلانه و مبتنی بر قانون برای قاتل صادر شد شکی نیست و باید از قوه قضائیه برای بررسی سریع این پرونده قدردانی کرد. اما تصاویر منتشر شده از مراحل اعدام قاتل در رسانه ها، دریچه دیگری از این اتفاق را می گشاید. دریچه ای که مستقیما رو به مردم باز می شود و باید توسط جامعه شناسان و روانشناسان بررسی شود.
در خبرها آمده بود عده ای از شهروندان اصفهانی برای تماشای مجازات قاتل، از این شهر خود را به تهران رسانده بودند. انبوه جمعیتی نیز که در اولین ساعات صبح در محل حاضر شده بودند، نشان از اشتیاق برخی از شهروندان برای تماشای اعدام یک محکوم بود. بازهم تاکید می کنم، قصاص این متهم حق طبیعی بازماندگان مقتول بوده و بر اساس قوانین کشور، این اتفاق در صورت عدم رضایت خانواده مقتول، دیر یا زود به وقوع می پیوست. اما تماشای مراحل جان باختن یک انسان نیز جزء نیازها و اقتضائات طبیعی یک شهروند محسوب می شود؟
اجازه بدهید به این موضوع از دو زاویه نگاه کنیم. به راستی کدام انسان سالم و طبیعی، از تماشای جان کندن یک انسان - هرقدر هم گناهکار باشد - لذت می برد و از کیلومترها دورتر خود را به آن محل می رساند؟! این چه نیازیست که به این ترتیب ارضاء می شود و اصولا چنین تماشاگری چگونه می تواند صبح خود را به شب برساند؟! در تصاویری که از رسانه ملی پخش شد، مردم پس از بالا کشیدن متهم، فریاد سردادند و بدین ترتیب هیجان، خوشحالی یا قدردانی خود را نشان دادند. آیا ما همان فرزندان حافظ و سعدی و مولانائیم؟! آیا ما همان مردمی هستیم که به دنبال راز گل سرخ حیرانیم و سلوکمان معرفت ، عرفان ، مهربانی و گذشت مولا علی (ع) است؟! مائی که برای غربت و تنهایی حسین(ع) بر سینه می زنیم، چرا باید این گونه فریاد سر دهیم و به تماشای مرگ انسانی دیگر بنشینیم؟! نمی دانم ...
شخصی، شخص دیگری را می کشد. حکم چیست؟ جان در برابر جان. این نص صریح قانون است. اما آیا اعدام و تحقیر این فرد در ملاء عام و دربرابر چشم رهگذران نیز عادلانه است؟ نمی دانم ... من قانون گذار و قانون دان نیستم. تنها می دانم اگر در میان تماشاگران این قصاص، چشم حتی تنها یک نفر، ناخواسته به پیکر آویخته متهم افتاده باشد، ظلمی فاحش در حق وی صورت گرفته است. کودکی، نوجوانی، سالمندی یا هرکس دیگر، می تواند به راحتی تحت تاثیر این تصاویر قرار گرفته و دچار بحران روحی شود.
از سوی دیگر آیا اعدام در ملاء عام، بیش از آن که بازدارنده و عنصری برای پیشگیری باشد، مروج خشونت در بطن اجتماع نخواهد بود؟ آن هم در میدانی که با خشونت و لمپنیسم تقریبا بیگانه است و اصولا محله سعادت آباد، محدوده ای فرهنگی و سطح بالا محسوب می شود. کاش بیش از آن که به خشونت بیندیشیم، مروج زیبایی، مهربانی و گذشت باشیم. کاش هیچکس برای تماشای قصاص قاتل در میدان کاج حاضر نمی شد. کاش ...