۶ نفر
۲۵ آبان ۱۳۹۸ - ۰۹:۳۹
هفت ویژگی این روان‌شناس ایرانیِ مسلمان

برای پاسداشت مکتوب دکتر محمود گلزاری، استاد و روانشناس پیشکسوت در گروه نخبگان خبرآنلاین

افتخار شاگردی و سابقه آشنایی حقیر با جناب آقای دکتر گلزاری به حدود سه دهه پیش باز می گردد. در این مدت در دو مقطع کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی روان شناسی در دانشگاه علامه طباطبائی در محضرشان تلمذ کرده ام. مدتی بیش از بیست و چند سال در شورای علمی انتشارات رشد حداقل هفته ای یک مرتبه در جلسات شورا در کنار ایشان بوده ام. در مجله «سپیده دانایی» مخصوصاً در سالهای آغازین فعالیت آن همراهی داشته ام و مدتی هم در مرکز مشاوره و خدمات روان شناختی «بیدار» کار بالینی کرده ام. همراهی سه دهه ای به نگارنده این اجازه را می دهد تا جسارت کرده و شمه ای از ویژگی ها و سجایای اخلاقی و حرفه ای ایشان را که بیشتر در چشم این دانشجوی‌شان نمود داشته، برشمارم.

1- علم دوستی و عشق به یادگیری:
روان شناسان مثبت گرا یکی از توانمندی های منش در آدمی که در همه قرون و اعصار در بین انسان ها یافت شده، عشق به یادگیری و شوق به آموختن علم و دانش یا به اصطلاح علم آموزی و علم دوستی است. این توانایی در کنار مجموعه دیگری از توانمندی ها، فضیلت خردمندی و حکمت را شکل می دهد، همان فضیلتی که به قول حکیم بزرگ توس«افسر شهریاران» است و «زیور دانایان» و «مایه زندگانی» و حیات و شوق به یادگیری و علم دوستی که از جمله ویژگی های بارز جناب دکتر گلزاری است و آن گونه که خودشان بارها گفته اند این ولع به علم و دانش و مطالعه را از دوران کودکی داشته اند.
دانش‌گرایی ایشان در کنار نوجویی ذاتی، موجب شده تا در رشته تخصصی شان (روان شناسی) و در کار حرفه ای و اجتماعی همواره به دنبال دریافت آخرین دیدگاه ها و نظرات و یافته های نو علمی است که در کنار تجربه های مدیریتی و کارآمدی همکاران گران سنگی که بیشتر با ملاحظه شخصیت ایشان در مجموعه «انتشارات رشد» گردهم آمده اند، این انتشارات را اگر حمل بر اغراق نباشد به برجسته ترین و به اصطلاح امروزی تر به «برند برتر» نشر در حیطه روان شناسی و علوم اجتماعی و تربیتی کشور بدل کرده است.

وجه دیگر این علم دوستی و دانش‌پسندی در مطالعه همواره آثار و منابع منتشر شده علمی، دینی و اجتماعی نمود دارد. کمتر پیش آمده که ایشان را بدون کتابی یا کتاب هایی در دست در حال ورود به دفتر انتشارات رشد دیده باشم. مطالعه و خواندن و توصیه آن به دیگران در ایشان نهادینه شده است.

2- دلسوزی، شفقت و همدلی برای دیگران مخصوصاً جوانان:
 فضیلت حمیده دیگر دکتر گلزاری دلسوزی نسبت به دیگران و مخصوصاً جوانان و نسل های جوان تر است. توان همدلی و شفقت از جمله ویژگی های انسان های والا و بالنده است و این مشخصه که برگرفته از روابط گسترده اجتماعی و ارتباطات مثبت دیگران است در استاد در حشرو نشر با جوانان و خانواده ها و انجام مشاوره های حرفه ای با زوج های جوان، برگزاری دوره های مختلف آموزشی حتی به شکل اجرای تورهای سیاحتی درمانی و مشورتی، انجام سخنرانی ها و اجرای جلسات بسیار فرهنگی برای دختران وپسران جوان در شهرهای مختلف و ... مشهود است. همین دلسوزی و همدلی و شفقت و به بیانی دیگر دغدغه مندی نسبت به خانواده ایرانی و نسل های جوان کشور است که موجب شده تا ایشان به تاسیس مرکز مشاوره وخدمات روان شناختی «بیدار» اقدام کنند تا جوانان و خانواده ها ضمن حضور و دریافت خدمات تخصصی از متخصصان منتخب و برگزیده و خود ایشان بار نگرانی ها را بر زمین نهند و به آرامش و آسایش برسند.

3- اشراف بر فرهنگ بومی:
یکی از بارزترین خصوصیات جناب دکتر گلزاری احاطه و اشرافی است که بر فرهنگ بومی ما، چه فرهنگ دینی و چه گنجینه غنی ادب و زبان فارسی، دارند. این نکته ای است به روشنی و در ذکر و بیان احادیث و کلام منظوم و منثور بزرگان و صالحان و ادیبان در آثار و سخنان جناب دکتر مشهود است. به جرأت می توان ادعا کرد که این ویژگی والا و این حد از توش و توان فرهنگی و آشنایی با ادب و فرهنگ فارسی و دینی در کمتر استاد روان شناسی امروز دیده می شود.

4- سخنوری و توانایی قلمی بالا:
دکتر گلزاری با ملاحظه احاطه و آشنایی با متون و ادب فرهنگی بومی هم قلمی خاص دارند و هم سخنوری مبرزند. اگرچه متاسفانه کمتر می نویسند و هرگاه که نوشته اند به اجمال و مختصر ، اما آن گاه که می نویسند ، نوشته هایشان نشانه ای از ژرفای دانش فرهنگی و احاطه و توانایی و اندیشه ورزی نشان است و این هم باز یکی از معدود خصلت هایی است که با کمال تأسف در جمع کثیری از روان شناس های کشور به چشم نمی خورد. اجرای ده ها برنامه تلویزیونی و صدها سخنرانی برای خانواده ها، زوج های جوان و دیگر اقشار و آحاد بی تردید تائیدی است بر سخنوری ایشان.

اما این توانایی ژرف نویسی و سخنوری از یک منظر دیگر نیز ایشان را نسبت به سایر اساتید برجسته تر می سازد. استاد توانایی بالایی در انتقال نظریه ها و مطالب متقن علمی با زبان و بیان ساده به مخاطب عام و با استفاده از قالب های نثر و نظم دارند. ساده نویسی و برای مردم نوشتن و سخنوری جهت آنان از جمله خصائل نیکوی روان شناسان مطرح و برجسته است، تو گویی که بخشی از تواضع روان شناسی در مقام یک علم در همین خصلت حمیده روان شناسان مستتر است، از «استانلی هال» پدر روان شناسی رشد و تحول تا «آلفرد آلدر» روان شناس نامدار و »آلبرت آلیس» و »هانیس آیزتک» و «مارتین سلیگمن» و ده ها روان شناس مشهور دیگر همگی هم برای مردم و به زبان ساده مطالب و نظریه های علمی خود را بیان کرده اند و نوشته اند و هم به این کار بالیده اند.

دکتر گلزاری روان شناسی است که دارای قلمی توانا هستند، نثری زیبا دارند، ناقدی جدی هستند که نقد را با ادب می آمیزند. در نگارش و بیان نه چندان تند تازی می کنند و نه حقیقت را به مصلحتی فروگذارو همان طور که بیان شد اگرچه کم می نویسند، ژرف و عمیق می نویسند و در نوشته هایشان همواره حدیثی از معصومی ، شعری از بزرگی یا یافته علمی از صاحب نظری وجود دارد. توان ترکیب و ادغام آموزه های فرهنگی با یافته های روان شناسی روز در آثارشان در حد کمال است و شواهد علمی صرف را با شواهد و تجربه ها و پختگی شخصی و نکات ادبی و دینی در می آمیزند تا دریافت مخاطب بیشتر شودو مطالب برجان نشیند.

5- مردم داری و مردمی بودن:
دکتر گلزاری نه از آن دست اساتیدی ست که جز راه منزل و دانشگاه را نمی روند و نه از دیگران و به اصطلاح از قاطبه مردم جدایی می کنند. اگرچه در روابط و ارتباطات شان همواره حریم ها و حد و مرزها یا به قولی «فاصله ها» را رعایت می کنند، اما زیستنی کاملاً مردمی دارند. حضور در میان مردم و تعامل با آنان درکوی و برزن و در مسجد و مدرسه و دانشگاه عرصه بررسی و وارسی میدانی نظریه های گوناگون علمی روان شناختی ایشان است. چه بسیار اوقاتی که تجربه گفت و شنیدی با یک مادر دردمند و دل نگران از رفتار نوجوانش یا گپ و گفتی در طی مسیری با یک راننده تاکسی را با نظریه های عمیق روان شناختی پیوند زده و نتیجه لازم را گرفته اند و راهنمایی ها و توصیه های کار بستی را به آنان داده اند.

6- سلامت نفس:
دکتر گلزاری فردی مقید به امور شرع هستند و این تعهد هم در زندگی شخصی ایشان و هم در زندگی و کارهای حرفه ای و عملی شان بارز است. ساخت و تدوین چندین تست و مقیاس سنجش رفتارها و نگرش های دینی (از جمله آزمون معبد) ، انجام ده ها پژوهش و تحقیق علمی در حیطه های مختلف و تدریس دوره های مختلف در زمینه های روان شناسی دین و سایر زمینه های وابسته بخشی از این تقید و تعهد است. اما وجه شخصی تر این تقید در سلامت نفس ایشان نمود دارد. بارها شده است که بر استقلال از صاحبان قدرت و مال و مکنت و استغنای از طلب روزی از آنان تاکید کرده اند. دکتر گلزاری در امور اقتصادی حسابگرند و مشی مقتصدانه ای دارند. این حسابگری صد البته با آن سلامت نفس و عزت مندی و استقلال و پاکدستی و پاک طینتی عجین است.

7- احاطه و اشراف علمی و نظری بر مسائل روانی و اجتماعی کشور:
حضور در عرصه های اجتماعی، تعامل با خانواده ها و جوانان، دهه ها ارایه خدمات روان شناختی، آشنایی با اصیل ترین مشکلات اقشار مختلف و مخصوصاً جوانان ایشان را به یکی از صاحب نظران و افراد دارای صلاحیت در مطالعه و بررسی امور اجتماعی و به ویژه آسیب های اجتماعی تبدیل کرده است و موجب شده تا ایشان چه به طور شخصی و چه با همراهی سایر محققان و همکاران و دانشجویان شان پیمایش ها، مطالعات و تحقیقات عدیده ای در این باره انجام دهند. حاصل این بررسی ها و نظریه پردازی ها گاه جهت سیاست گذاری و برنامه ریزی در اختیار مسئولین قرار گرفته( چه به سفارش دستگاه های مختلف بوده و چه در قالب تحقیقات دانشگاهی یا پروژه های شخصی بوده باشند) و گاهی هم برای آگاه سازی مردم و جامعه و خانواده ها ذدر رسانه ها اطلاع رسانی شده است.

بار آنچه ذکر شد بخشی از زندگی پربار حرفه ای این استاد فرهیخته است. برای ایشان آرزوی سلامتی و بهروزی دارم.   

* دکترای روانشناسی از دانشگاه علامه طباطبایی

پاسداشت مکتوب دکتر محمود گلزاری در گروه نخبگان خبرآنلاین

کد خبر 1321634

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
1 + 9 =