علی پاکزاد:روند رو به رشد خرده فروشی در ایران معلول عوامل فراوانی است ولی نتیجه آن باعث شده است در نهایت هزینه توزیع به شدت افزایش پیدا کند و شبکه بدون ساختار توزیع به نحوی در کشور رشد کند که در عمل مصرف کننده نهایی برای خرید کالا برای مصرف مجبور به پرداخت هزینه ای چندین برابر قیمت تمام شده کالا شود.
اگرچه دولت با تدوین آیین نامه ها و تلاش در ساختار بندی اصناف تلاش کرده است سقفی برای میزان سود این واحدها تعیین کند ولی واقعیت ان است که این ساختار سنتی تو در تو به قدری در هم پیچیده و با نظام بوروکراتیک دستگاههای نظارتی در هم آمیخته که آیین نامه ها از حد کاغذهایی که بر آن نقش می بندند فراتر نمی روند.
آمارها نشان میدهد درا ایران به ازای هر 38 نفر یک واحد خرده فروشی وجود دارد و از این نظر کشور ما رتبه نخست را در جهان داراست و البته از نظر تعداد واحدهای خرده فروشی در رتبه سوم قرار دارد و رتبه اول و دوم در اختیار چین و هند یعنی پرجمعیت ترین کشورهای جهان قرار دارد.
مرکز مطالعات بازرگانی در مورد ساختار خرده فروشی در این کشور ها می نویسد: تعداد واحدهای خرده فروشی هند بیش از 13 میلیون میباشد که در بین کشورهای جهان دارای رتبه اول است. بعد از آن چین با فاصله فراوان حدود 6.4 میلیون واحد خرده فروشی دارد.
بخش خردهفروشی در کشور هند تا سال 2000 بخشی غیرسازمان یافته بوده است. از این رو ضریب نفوذ فروشگاههای زنجیرهای در این کشور در مقایسه با دیگر کشورها در سطح پایینی بوده است. ضریب نفوذ فروشگاههای خردهفروشی در این کشور حدود 5درصد میباشد که در مقایسه با 85 درصد آمریکا سهم بسیار پایینی را تشکیل میدهد.بعد از سال 2000 کشور هند شاهد افزایش سریع بنگاههای خردهفروشی سازمان یافته بوده به طوری که تعداد فروشگاههای زنجیرهای در این کشور از حدود 3000 در سال 2001 به بیش از 27 هزار در سال 2006 رسیده است.
این امر مدیون پدیده جهانی شدن، رشد سریع و پایدار اقتصاد هند، تغییر ترکیب کالاهای مصرفی و ترجیحات مصرفکننده و بویژه افزایش درآمد قابل تصرف بوده است.در سالهای اخیر کشور هند یکی از جذابترین مناطق جهت جذب سرمایهگذاری مستقیم خارجی در فروشگاههای زنجیرهای خردهفروشی بوده است. به طوری که در بین 30 کشور در حال ظهور هند دارای رتبه اول است.
این اطلاعات با مراجعه به آمارهای مرکز آمار ایران از سرشماری کارگاههای بازرگانی نشان از آن دارد که طی سالهای 72 تا 90 میزان واحدهای خرده فروشی و بنگاههای صف درعرصه نظام توزیع از 621 هزار واحد به دو میلیون واحد افزایش پیدا کرده است.
این رشد 224 درصدی نشان از رشد متوسط سالانه 12 درصدی واحدهای خرده فروشی در کشور دارد و به جرات می توان گفت هیچ فعالیت اقتصادی در کشور رشدی با این حجم و تا این حد پایدار را تجربه نکرده است.
اما واقعیت این است که سود آوری فعالیت خرده فروشی در اقتصاد ایران با توجه به حجم سرمایه گذاری اندک لازم برای آن با هیچ فعالیت دیگری قابل مقایسه نیست البته میزان سود آوری با توجه به شاخه صنفی این واحدها متفاوت است البته در کنار این مسئله بحث مشکلاتی که بر سر راه فعالیت های تولیدی در فضای کسب و کار کشور وجود دارد به مشوق دیگری تبدیل شده است.
البته با توجه به سهل الوصول بودن راه اندازی واحدهای خرده فروشی دولت های متخلف نیز طی سالهای گذشته به انواع انحاء فرایند صدور مجوز های صنفی برای انواع واحدهای خرده فروشی را تسهیل کرده اند و نتیجه آنکه فارغ از مراکزی که به عنوان بورس و محل تمرکز واحدهای توزیعی به صورت تخصصی شاهد هستیم، می بینیم در بسیاری از مناطق شهری و حتی روستایی می بینیم که واحدهای هم صنف در کنار هم فعالیت می کنند.
/22231
نظر شما