خاطره بهروز بقایی از یک روز آبگوشت‌خوری

بهروز بقایی به دعوت بیژن بیرنگ برای یکی از قسمت‌های برنامه «باز هم زندگی» شروع می‌کند به آبگوشت خوردن در تمام سطح شهر تهران تا ببیند بالاخره کدامیک از آنها بهترند و البته از ماجرای تاریخی آبگوشت هم چیزهایی را پیدا کند! 

هیچ کس نمی‌داند که اولین بار کی آبگوشت اختراع شد؟ یا کشف شد؟ یا تولید شد؟ ولی به هر حال سال‌هاست که به عنوان یکی از غذاهای ملی ما ایرانی‌ها محسوب می‌شود. برای خوردن فکر می‌کنم غیر از خود آبگوشت فضای قهوه‌خانه در دلچسب بودن غذا خیلی موثر است.

آبگوشت خوردن آدابی دارد. اولا باید با تکه‌ای نان خود دیزی را برگردانید داخل یک کاسه. البته با یک قاشق جلو ریختن باقی مخلفاتش به داخل ظرف را می‌گیرند. در ابتدا تکه‌ای دنبه با کمی آب را داخل ظرف می‌ریزند و بعد با گوشتکوب خوب آن را می‌کوبند. بعد نان را در آن ترید کرده و باقی آبگوشت را روی آن می‌ریزند. (من برای خوردن دعا می‌کنم خدایا نان هر روز ما را یک لقمه نان قرار ده. البته با آبگوشت!) بعد از خوردن این بخش می‌روند سراغ کوبیدن باقی چیزها. گوشت، سیب زمینی، نخود و هر چه که هست را با هم می‌کوبند تا همه آنها تبدیل به یک موجودیت واحد شوند که به آن گوشت کوبیده می‌گویند.

در اینجا البته از خواص بی‌همتای آبگوشت هم نباید غافل بمانیم. من شنیده‌ام که نخود توی آبگوشت بوی خامی گوشت گوسفند را می‌گیرد. حالا چطور این کار را می‌کند این را باید از خود نخود پرسید. معمولا می‌گویند برای چشیدن یک غذا کافی است که بزاق شما با آن تماس پیدا کند اما در مورد آبگوشت این طور نیست و شما باید آبگوشت را میل کنید تا متوجه اثراتش یا مزه و طعم نهایی‌اش بشوید.

150 سال قبل از میلاد مسیح آبگوشت در ایران تولید شد. اما نتوانست هیچ وقت به صورت تولید انبوه در بیاید چون مشکلات اقتصادی باعث شد که ... شوخی می‌کنم. برای تاریخ غذا نمی‌شود هیچ قطعیتی قائل شد. این غذاها، خوراک‌هایی هستند که از خانه‌های ما به رستوران‌ها آمده‌اند و اولین باری که استفاده شده دقیقا مشخص نیست. اما تا جایی که ما یادمان می‌آید آبگوشت جزو غذاهای ملی ما بوده و هست. 

در نهایت به قول بیژن بیرنگ بعد از یک سفر ماجراجویانه که بهروز بقایی برای خوردن آبگوشت در یک روز داشته و کلی آبگوشت در دیزی‌سراهای تهران خورده نتوانسته به این نتیجه برسد که کدامیک از آنها بهتر، خوش طعم‌تر و لذیذترند. به قول او همه آنها خوب و البته خوشمزه بودند. در واقع همه آنها آبگوشت بودند!

متن کامل این یادداشت در سی و ششمین شماره دو هفته‌نامه مشقآفتاب چاپ شده است.