به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، ماه مبارک رمضان فرصتی بینظیر برای مناجات و نزدیک شدن به درگاه حضرت حق است. در این ماه نورانی، پرونده ویژه «طلوع بندگی» همراه با بخشهایی از دعاهای امام سجاد علیهالسلام در صحیفه سجادیه با بیان حجتالاسلاموالمسلمین سید عبدالرزاق پیردهقان، کارشناس صحیفه سجادیه، میهمان سفرههای افطار شما فرهیختگان خواهد بود.
بسم الله الرحمن الرحیم؛ خداوند بزرگ را شاکریم که در محضر شما عزیزان و نیکان، بر سر سفرهی صحیفهی سجّادیه نشستهایم.
عرض کردیم که امام سجّاد علیهالسلام در فرازی از این کتاب شریف ـ که من در محضرش هستم، فراز هفتم ـ میفرمایند:
«اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ أَلْهِمْنَا مَعْرِفَةَ فَضْلِهِ وَ إِجْلَالَ حُرْمَتِهِ، وَ التَّحَفُّظَ مِمَّا حَظَرْتَ فِیهِ، وَ أَعِنَّا عَلَی صِیامِهِ بِکفِّ الْجَوَارِحِ عَنْ مَعَاصِیک، وَ اسْتِعْمَالِهَا فِیهِ بِمَا یرْضِیک،حَتَّی لَا نُصْغِی بِأَسْمَاعِنَا إِلَی لَغْوٍ، وَ لَا نُسْرِعَ بِأَبْصَارِنَا إِلَی لَهْوٍ وَ حَتَّی لَا نَبْسُطَ أَیدِینَا إِلَی مَحْظُورٍ، وَ لَا نَخْطُوَ بِأَقْدَامِنَا إِلَی مَحْجُورٍ، وَ حَتَّی لَا تَعِی بُطُونُنَا إِلَّا مَا أَحْلَلْتَ، وَ لَا تَنْطِقَ أَلْسِنَتُنَا إِلَّا بِمَا مَثَّلْتَ...»
مورد بحث:
«خدایا! گوشهای مرا از شنیدن امور لغو حفظ فرما، چشمان مرا از نگریستن به امور لهو نگهدار، دستانم را از انجام کارهایی که تو منع فرمودهای بازدار، گامهایم را از حرکت بهسوی مکانهایی که تو از آن نهی کردهای حفظ کن و درونم را جز از حلال پر مگردان، زبانم را از سخنی جز آنچه مایهی رضای توست بازدار و به طور کلی، خدایا! مرا به رنج و زحمت میفکن مگر در انجام آنچه مرا به ثواب و قرب تو نزدیک میسازد.»
در حقیقت حضرت میخواهد بفرماید: عبودیت و حرکت ما باید در چنین مسیری باشد. امام سجّاد علیهالسلام تأکید میفرمایند که نباید نعمتها و امکاناتی را که خداوند به ما عطا کرده ـ چون چشم، دست، زبان، پا و دیگر اعضا و جوارح ـ بیهوده از دست دهیم و فرصتها را تلف کنیم.
آن حضرت در واقع میخواهند بفهمانند که ما در برابر فرصتها و موقعیتهایی که پیش میآید، مسئول هستیم.
در قبال موضعگیریهایی که به اقتضای زمان اتخاذ میکنیم نیز، مسئولیت داریم؛ چشم ما، زبان ما، گوش ما، دست و پای ما و همهی اعضا و جوارحمان موضعدار هستند و در برابرشان مورد سؤال خداوند قرار خواهیم گرفت.
اینگونه نیست که کارهای ما همینجا تمام شود؛ بلکه باید همه در مسیر بندگی خدا خرج شوند. نعمتهایی که خدا به انسان ارزانی داشته، باید در راه بندگی او صرف شود.
حضرت در ادامه میفرمایند: «خدایا! مرا به زحمت نیفکن مگر در آنچه مرا به ثواب تو نزدیک میسازد.»
(وَ لَا نَتَکلَّفَ إِلَّا مَا یدْنِی مِنْ ثَوَابِک)
در دعای بیست و هفتم صحیفهی سجّادیه، امام سجّاد علیهالسلام حتی برای رزمندگان اسلام که در میدان جهاد با دشمنان حقّ میجنگند و آرزوی شهادت دارند، چنین دعا میکنند:
«خدایا! این اعضا و جوارحی را که به آنان عطا کردهای، چنان قرار ده که تا آخرین لحظه در راه تو به کار گرفته شوند.
نه آنکه با اصابت نخستین تیر از پای درآیند؛ بلکه این اعضاء و جوارح در مسیر تو خرج شود.»
حضرت میفرمایند:«فَإِنْ خَتَمْتَ لَهُ بِالسَّعَادَةِ ، وَ قَضَیْتَ لَهُ بِالشَّهَادَةِ فَبَعْدَ أَنْ یَجْتَاحَ عَدُوَّکَ بِالْقَتْلِ ، وَ بَعْدَ أَنْ یَجْهَدَ بِهِمُ الْأَسْرُ ، وَ بَعْدَ أَنْ تَأْمَنَ أَطْرَافُ الْمُسْلِمِینَ ، وَ بَعْدَ أَنْ یُوَلِّیَ عَدُوُّکَ مُدْبِرِینَ»؛
خدایا، اگر شهادت را برای بندهای از بندگانت مقدر فرمودهای، آن را پس از آن قرار ده که دشمن را به هلاکت رسانیده،
و آنان را که باید اسیر کند، به اسارت گرفته است؛
و پس از آنکه امنیت را در میان مسلمانان برقرار ساخته
و دشمن را از سرزمینهای اسلامی دور کرده است.
آنگاه شهادت را نصیبش گردان.»
یعنی هرچند شهادت بزرگترین سعادت است، اما امام سجّاد علیهالسلام میفرمایند: این اعضا و جوارحی که خداوند به انسان داده، باید در راه او هزینه شود؛ در میدان عمل، در مسیر بندگی.
گاهی انسان بر اثر غفلت، شب را تا دیرگاه بیدار میماند، اما نه برای عبادت یا ذکر خدا، بلکه برای تماشای برنامهای که نه خیر دنیا دارد و نه خیر آخرت. گاه دلمشغولی به فضای مجازی، تلویزیون یا اموری از این دست، ساعات عمر را هدر میدهد؛ تا نیمهشب بیدار میماند، اما از یاد خدا غافل است و نمیداند این وقتها باید در مسیر بندگی خدا سرمایهگذاری شود.
چشمش به جای خسته شدن از تلاوت قرآن یا مطالعهی دعاهای اهلبیت علیهمالسلام، در پی امور بیهوده به کار میرود؛ بدن و اعضایش به جای آنکه در مسیر عبودیت خسته شوند، در راهی دیگر هزینه میگردند.
سپس حضرت میفرمایند:
«وَ لَا نَتَعَاطَی إِلَّا الَّذِی یقِی مِنْ عِقَابِک؛ خدایا! هیچ کاری انجام ندهم مگر آنکه هنگامی که وارد آن میشوم، آن عمل مرا از کیفر تو مصون و محفوظ بدارد.»
آنگاه میفرمایند: این اعضا و جوارح که وظیفهی خود را انجام میدهند، باید پشتوانهی درونی یعنی نیت و باطن انسان نیز پاک و درست گردد.
از این رو عرض میکنند:
«ثُمَّ خَلِّصْ ذَلِک کلَّهُ مِنْ رِئَاءِ الْمُرَاءِینَ، وَ سُمْعَةِ الْمُسْمِعِینَ، لَا نُشْرِک فِیهِ أَحَداً دُونَک، وَ لَا نَبْتَغِی فِیهِ مُرَاداً سِوَاک.»
خدایا، همهی این اعمالی را که انجام میدهم، از ریا و خودنمایی و از خوشآمدِ اهل سمع و نظر پاک فرما.»
زیرا ریا، نشانهی نوعی شرک در وجود انسان است.
از همین رو حضرت در ادامه میفرمایند:
«و اجعلنی لا أُشرکُ فی عملی أحداً دونک؛ خدایا، مباد که در اعمالم کسی جز تو شریک گردد؛ نه برای آن انجام دهم که دیگری ببیند و خوشش آید، و نه برای آنکه دیگری بشنود و تحسین کند.»
و در پایان میفرمایند:
«ولا أَتطلَّعُ فیه إلی مرادٍ سِواکَ؛ خدایا! در اعمالی که انجام میدهم، مقصود و خواستهای جز تو نجویم و مقصدی جز رضای تو نخواهم.»
انشاءالله خداوند متعال، به برکت این ماه شریف، ما را از اهل عبادت و بندگی خالصانه قرار دهد و توفیق اخلاص در عمل را به همهی ما عنایت فرماید. این کلمات را تقدیم میکنیم به محضر پربرکت امام سجّاد علیهالسلام.
منبع:حوزه
نظر شما