مذاكرات اسلام آباد

جنگنده، رادار، ابرهای دزدیده‌شده؛ واقعیت علمی ماجرای باران‌های ایران چیست؟/ پاسخ کاوه مدنی

رئیس مؤسسه آب، محیط زیست، و بهداشت دانشگاه سازمان ملل متحد گفت: در شرایطی که نفتکش‌ها و یا کشتی‌ها در هر دو سوی منطقه جنگی در حال غرق شدن هستند طبعا کسی دل نگران محیط زیست نمی‌شود.

به گزارش خبرآنلاین از تجارت نیوز، طی روزهای جنگ ۴۰ روزه آمریکا و اسرائیل علیه ایران و پس از آن، بارها این موضوع را شنیده‌ایم که حرکت جنگنده‌های مهاجم موجب حرکت ابرها و بارش‌های سیل‌آسا در شهرهای ایران شده است و یا حمله ایران به رادارهای مستقر در کشورهای همسایه موجب بازگشت ابرها به آسمان کشور را فراهم آورده است. موضوعاتی که با وجود نداشتن پشتوانه علمی، طرفداران پر و پا قرصی برای خود دارند.

کاوه مدنی، رئیس مؤسسه آب، محیط زیست، و بهداشت دانشگاه سازمان ملل که با عنوان «اندیشکده آب سازمان ملل» شناخته می‌شود در گفت‌وگو با تجارت‌نیوز با بیان اینکه علائم و شواهدی که منطبق با تاثیر عبور جنگنده‌ها بر بارش‌های فراوان شهرهای مختلف ایران باشد را مشاهده نمی‌کند، می‌گوید: «در برخی از نقاط ایران طی ۴۰ روز جنگ، جنگنده ای از آسمان عبور نکرد این در حالی است که در همین نقاط ما شاهد بارش‌های سیل‌آسا بودیم اما در شهرهایی مثل تهران، هر روز جنگنده‌های اسرائیلی و آمریکایی عبور می‌کردند ولی بارش‌های این شهرها هنوز به حد کفایت برای عبور از شرایط خشکسالی نرسیده است.»

او به شایعات دیگری نیز اشاره می‌کند که به تاثیر نابودی برخی از سایت‌های نظامی- موشکی ایران در فرآیند تغییر شرایط جوی ایران می‌پردازد: «این شایعه می‌گوید آب مناطقی مانند دریاچه ارومیه سال‌ها صرف فعالیت سایت‌های نظامی ایران می‌شد و حالا با خاتمه فعالیت‌های این سایت‌ها، دیگر نیازی به هدایت آب دریاچه ارومیه به سمت سایت‌های مذکور نیست و ما مجددا می‌توانیم شاهد دریاچه‌ای پر آب باشیم. موضوعی که مانند ادعای نخست از هیچ پشتوانه علمی برخودار نیست.»

مشروح گفت‌وگوی تجارت‌نیوز با رئیس موسسه آب، محیط زیست، و بهداشت دانشگاه سازمان ملل را در ادامه خواهید خواند.

جنگنده، رادار، ابرهای دزدیده‌شده؛ واقعیت علمی ماجرای باران‌های ایران چیست؟/ پاسخ کاوه مدنی

*برخی بر این باور هستند که یکی از دلایل بارش‌های فراوان فصلی در شهرهای مختلف ایران حرکت مداوم و متناوب جنگنده‌های اسرائیلی و آمریکایی بر فراز خاک کشورمان بوده است. آیا واقعا منطق علمی برای این موضوع وجود دارد؟

از دیدگاه بنده منطق علمی برای این موضوع وجود ندارد. نه علم و نه شواهد از این ادعا پشتیبانی نمی‌کنند. اما اگر بخواهیم به صورت مبسوط این موضوع را مورد بررسی قرار دهیم ابتدا باید به تعدادی از سوالات پاسخ دهیم. ابتدا اینکه آیا بارش‌های ماه‌های اخیر تنها محدود به ایران بوده است؟ آیا در کشورهای دیگر منطقه مانند افغانستان این بارش‌ها وجود داشته است؟ در آسمان این کشور که عبور و مرور جنگنده‌ای وجود نداشته است. یا اینکه در هفته‌های اخیر که از اجرای آتش‌بس سپری شده، هواپیمایی در آسمان ایران وجود نداشته است، پس دلیل این بارش‌ها چیست؟ سوال بعدی هم این است که آیا طی سال‌های اخیر ما با پدیده بارشی دیگری مواجه نبوده‌ایم؟ مانند آنچه طی ۶ یا ۷ سال پیش صورت گرفت؟

*آقای مدنی آنها بر این ادعا تاکید می‌کنند با وجود قرار داشتن ایران در سال‌های خشکسالی، حرکت جنگنده‌ها موجب ایجاد تلاطم میان ابرها و در ادامه آن بارش‌های سیل‌آسا شده است.

اطلاعات و دانش من این ادعا را ثابت نمی‌کند اما اگر بخواهیم نظریه‌ای مانند آنچه شما به آن اشاره می‌کنید را مورد بررسی قرار دهیم باید ببینیم که شواهد امر تا چه اندازه از آن پشتیبانی می‌کنند. با ذکر مثالی این موضوع را برای شما توضیح می‌دهم. زمانی که بیماری به پزشکی مراجعه می‌کند با بررسی علائم و شواهد، بیماری فرد را تشخیص می‌دهد؛ یعنی وجود علائم، لازمه تشخیص درست یک بیماری است. در مورد سوال شما هم باید گفت علائم و شواهدی که منطبق با تاثیر عبور جنگنده‌ها بر بارش‌های فراوان شهرهای مختلف ایران باشد را مشاهده نمی‌کنم.

در برخی از نقاط ایران طی ۴۰ روز جنگ، جنگنده‌ای از آسمان مناطق مذکور عبور نکرده اما در همین نقاط شاهد بارش‌های سیل‌آسا بودیم / در شهرهایی مثل تهران، هر روز جنگنده‌های اسرائیلی و آمریکایی عبور می‌کردند اما بارش‌های این شهرها هنوز به حد کفایت برای عبور از شرایط خشکسالی نرسیده است

بعد هم باید به این نکته هم توجه کنید که در برخی از نقاط ایران طی ۴۰ روز جنگ، جنگنده‌ای از آسمان مناطق مذکور عبور نکرده است این در حالی است که در همین نقاط شاهد بارش‌های سیل‌آسا بودیم. یا در شهرهایی مثل تهران، هر روز جنگنده‌های اسرائیلی و آمریکایی عبور می‌کردند اما بارش‌های این شهرها هنوز به حد کفایت برای عبور از شرایط خشکسالی نرسیده است.

نکته بعدی که باید به آن توجه کنیم این است که در فروردین‌ماه سال‌های ۹۸ و ۹۹ نیز ما شاهد بارش‌های بسیار زیادی در ایران بودیم اما آیا در آن زمان جنگنده‌ای از آسمان ایران عبور می‌کرد؟ در آن سال‌ها بسیاری از تالاب‌های ایران و دریاچه ارومیه آب‌گیری کردند اما کشور در شرایط جنگی قرار نداشت. هر چند که پس از مدتی خشک شدند اما آیا پرآبی دریاچه ارومیه نیز معلول عبور جنگنده‌ها از آسمان آن منطقه بود؟ من پیشتر و طی سال‌های گذشته در رابطه با سیاست‌های آبی ایران هشدارهای زیادی را مطرح کرده بودم. این در حالی است که بارش‌های آن سال‌ها تنها به واسطه ترسالی بود و پس از آن ما مجددا در سال‌های خشکسالی ایران قرار گرفتیم.

*در همان سال‌ها گروهی نیز معتقد بودند که ابرهای بارش‌زای ایران توسط آمریکا و اسرائیل و با همراهی همسایگان ما دزدیده می‌شوند. یعنی ابرهای باران‌زا با سیستم‌های راداری از آسمان ایران منحرف می‌شوند. این موضوع در ماه‌های اخیر پس از تحت حمله قرار گرفتن رادارهای مذکور توسط سیستم موشکی ایران و افزایش حجم بارندگی در کشورمان بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است. در همین رابطه خبری نیز منتشر شده بود مبنی بر اینکه ۱۸ عدد از رادارهایی که ایران در منطقه نابود کرد، تنها رادارهای نظامی موشکی و ضدهوایی نبودند بلکه برخی از آنها رادارهای موسوم به هواشناسی برای دور کردن ابرهای بارانی در منطقه جغرافیایی ایران بودند؛ هوافضای سپاه با هدف قراردادن و تخریب کامل این رادارها که در اربیل عراق و امارات متحده عربی بودند فضا را برای ورود ابرهای باران‌زا و هوای مطلوب به ایران باز کرده است. آیا به عنوان یک متخصص حوزه محیط زیست این موضوع را تایید می‌کنید؟

این موضوع نیز در راستای سوال قبلی است که از سوی برخی افراد مطرح می‌شود. طی سال‌های ۹۸ و ۹۹ که این رادها به قوت خود باقی بودند اما باران‌های سیل‌آسا بیشتر شهرهای ایران را در برگرفته بود. حتی وضعیت دریاچه ارومیه در آن سال‌ها از شرایط حال حاضر آن بهتر بود. یا در همین ماه‌های پیش از شروع جنگ شاهد بارش‌های برف در برخی شهرهای کشور بودیم اما هنوز جنگنده‌ای در آسمان ایران به پرواز در نیامده بود. برای این شواهد چه توجیهی دارند؟

*با این اوصاف ما در حال حاضر وارد دوره تَرسالی ایران شده‌ایم؟

در پاسخ به سوال شما باید گفت که در حال حاضر و در سطح ملی، شرایط بارندگی در ایران بالاتر از وضعیت نرمال آن است اما این شرایط در برخی از شهرها بسیار بالاتر از حالت عادی و در بعضی از شهرها مانند تهران هنوز در حالت خشکسالی قرار دارد. کسی خبر ندارد که سال بعدی شرایط چگونه خواهد بود، خشکسالی یا ترسالی؟

لازم به ذکر است در مقابل نظریه رادارها، نظریه دیگری نیز وجود دارد که می‌گوید با نابودی برخی از سایت‌های نظامی- موشکی ایران، ما شاهد بارش‌های سیل‌آسا در این کشور هستیم. در این نظریه گفته می‌شود آب مناطقی مانند دریاچه ارومیه سال‌ها صرف فعالیت‌های این سایت‌ها می شد و حالا با خاتمه فعالیت‌هایشان، دیگر نیازی به هدایت آب دریاچه ارومیه به سمت سایت‌های مذکور نیست و ما مجددا می‌توانیم شاهد دریاچه‌ای پر آب باشیم. اینها شایعاتی هستند که مطرح می‌شوند.

نظریه هارپ نیز در همین راستا عنوان شده بود و می‌گفتند شرایط فعلی جوی ایران و خشکسالی‌های متوالی آن معلول دستکاری‌های دشمنان این کشور است. حتی به برنامه پادکست تاکر کارلسون (مجری و پادکستر معروف آمریکایی) نیز استناد می‌کردند که میهمان برنامه در یکی از قسمت‌های آن گفته بود: «کم بارشی در ایران به دلیل برخی اقدامات و تلاش‌های دشمنان ایران بوده است.» حتی می‌گفتند ابرهای بارش‌زا تا مرزهای ایران می‌آیند اما وارد آسمان و جو آن نمی‌شوند.

این نظریات در بازه‌های زمانی مختلف توسط موافقان و مخالفان جمهوری اسلامی عنوان شده است و هر دو در یک نکته اشتراک نظر دارند و آن هم این است که پشتوانه منطقی و علمی برای ادعاهایشان وجود ندارد. یک گروه جمهوری اسلامی را متهم می‌کند و دیگری دشمنانش را و این ادعاهای متضاد غیرعلمی برای طرفداران این گروه‌ها جذاب است.

۲۳۳۲۳۳

کد مطلب 2219369

برچسب‌ها

خدمات گردشگری

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
2 + 3 =

آخرین اخبار

پربیننده‌ترین