به عدالت خدا شک نکنید؛ دشمن شکست می‌خورد و حسرت می‌برد

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، آیات ۶۸ تا ۷۴ سوره زمر، صحنه‌ای از واپسین مراحل قیامت را ترسیم می‌کند، صحنه‌ای که در آن دیگر مجالی برای انکار، غرور و فریب باقی نمی‌ماند و حقیقت با تمام ابعادش آشکار می‌شود.

در این آیات، ابتدا از دمیده شدن در صور و پایان یافتن نظام کنونی جهان سخن گفته می‌شود، سپس زنده شدن دوباره انسان‌ها و آغاز حسابرسی الهی به تصویر کشیده می‌شود.

بنابر روایت فارس، در ادامه، قرآن دو مسیر کاملاً متفاوت را نشان می‌دهد، مسیری که به سوی عذاب و حسرت دشمنان حق می‌رود و راهی که به سوی کرامت و پاداش اهل تقوا و جبهه حق ختم می‌شود.

علامه طباطبایی در تفسیر المیزان، این بخش را نمایشی از تحقق کامل عدالت الهی می‌داند، روزی که هر عمل به صورت دقیق و بدون کمترین کاستی، نتیجه خود را آشکار می‌کند.

هنگامی که قدرت‌های پوشالی فرو می‌ریزند

آیات با تصویری کوبنده آغاز می‌شود، با دمیده شدن در صور، همه موجودات از بین می‌روند مگر آن‌که خدا بخواهد و سپس با دمیده شدن دوباره، همه برای حساب حاضر می‌شوند. این حادثه صرفاً تغییر یک وضعیت نیست، بلکه پایان کامل نظام ظاهری دنیا و آغاز جهانی است که قوانین آن بر اساس حقیقت محض شکل گرفته است.

در دنیا بسیاری از دشمنان حق، قدرت خود را دائمی تصور می‌کنند. آنان گمان می‌کنند ابزارهای سیاسی، اقتصادی یا رسانه‌ای می‌تواند سرنوشت را به سودشان تغییر دهد، اما قیامت جایی است که همه این ظواهر فرو می‌ریزد. هیچ قدرتی، جز قدرت خدا باقی نمی‌ماند.

دنیا همواره امکان پنهان شدن پشت عنوان‌ها، ثروت‌ها و جایگاه‌ها را فراهم می‌کرد، اما در آن روز حقیقت انسان‌ها آشکار می‌شود و دیگر هیچ پرده‌ای میان عمل و نتیجه آن وجود ندارد.

دادگاهی که در آن هیچ حقی ضایع نمی‌شود

قرآن سپس می‌فرماید که زمین با نور پروردگار روشن می‌شود، نامه‌های اعمال گشوده می‌شود و پیامبران و گواهان حاضر می‌شوند. مقصود از روشن شدن زمین به نور الهی، ظهور کامل حق و عدالت است، یعنی فضایی که در آن جهل، ابهام و پنهان‌کاری معنا ندارد.

در دنیا، دشمنان گاهی از ضعف دستگاه‌های انسانی سوءاستفاده می‌کنند. ممکن است ظلمی انجام شود و هرگز مجازات ظاهری نبیند، ممکن است دروغی گفته شود و سال‌ها حقیقت را پنهان کند، اما قرآن تأکید می‌کند که دادگاه الهی چنین نیست.

در این محکمه، نه شاهدی غایب است و نه سندی از بین می‌رود. حتی خود اعمال انسان نیز به گونه‌ای در برابر او حاضر می‌شوند. خداوند نیز با اینکه از همه چیز آگاه است، برای اتمام حجت، همه اسباب شهادت و داوری را آشکار می‌سازد تا هیچ انسانی راه اعتراض نداشته باشد.

حسرتی که دیگر سودی ندارد

پس از بیان حسابرسی، قرآن به سرنوشت مجرمان و دشمنان حق اشاره می‌کند، آنان گروه‌گروه به سوی جهنم رانده می‌شوند. هنگامی که به آن نزدیک می‌شوند، درهای آن گشوده می‌شود و فرشتگان از آنان می‌پرسند که آیا پیامبران الهی برای شما نیامدند و حقایق را بیان نکردند؟

این سؤال برای کسب اطلاع نیست، زیرا خدا و فرشتگان به حقیقت آگاه‌اند. به تعبیر المیزان، این پرسش نوعی اقرار گرفتن از خود مجرمان است تا خودشان به حقیقتی اعتراف کنند که در دنیا از آن فرار می‌کردند.

اینجاست که یکی از تلخ‌ترین صحنه‌های قیامت شکل می‌گیرد، صحنه پشیمانی. اما این پشیمانی دیگر راه بازگشتی ندارد. دشمنان درمی‌یابند آنچه مایه نجات می‌پنداشتند، در حقیقت عامل سقوطشان بوده است.

قدرت، ثروت، تکبر، لجاجت و دشمنی با حق شاید در دنیا سودی ظاهری داشته باشد، اما در قیامت تبدیل به باری سنگین بر دوش انسان می‌شود. حسرت اصلی نیز تنها عذاب نیست، بلکه درک این واقعیت است که فرصت نجات وجود داشت اما از دست رفت.

جبهه حق، ورود با عزت به سرزمین آرامش

در مقابل این صحنه، قرآن تصویری کاملاً متفاوت ارائه می‌دهد، «وَسِیقَ الَّذِینَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ إِلَی الْجَنَّةِ زُمَرًا»، کسانی که از پروردگار خود پروا داشتند، گروه‌گروه به سوی بهشت برده می‌شوند.

نکته قابل توجه در این آیات، تفاوت لحن قرآن درباره دو گروه است. درباره اهل جهنم تعبیر «رانده شدن» به کار می‌رود، اما درباره اهل تقوا نوعی همراهی همراه با احترام و تکریم دیده می‌شود.

علامه طباطبایی بیان می‌کند که تقوا تنها به معنای ترس نیست، بلکه مراقبتی دائمی است که انسان را از فاصله گرفتن از مسیر الهی حفظ می‌کند. اهل تقوا در دنیا شاید سختی ببینند، مورد فشار قرار گیرند یا حتی از سوی دشمنان حق آسیب ببینند، اما پایان مسیر آنان کرامت و آرامش است.

آنان هنگامی به بهشت می‌رسند که درهای آن از پیش گشوده شده است و فرشتگان با سلام و احترام از آنان استقبال می‌کنند و می‌گویند که «سلام بر شما، پاک و پاکیزه بودید، پس جاودانه وارد آن شوید.»این استقبال نشان می‌دهد که پاداش الهی تنها نعمت‌های مادی نیست بلکه مهم‌تر از آن، احساس رضایت، امنیت و کرامت است.

در حقیقت، آیات پایانی این بخش یک پیام روشن دارند، اینکه جبهه باطل ممکن است مدتی قدرت‌نمایی کند، اما پایان آن حسرت و سقوط است و جبهه حق اگرچه مسیر دشواری را طی کند، سرانجام به آرامشی می‌رسد که هیچ رنجی در آن راه ندارد. عدالت الهی سرانجام میان این دو مسیر فاصله‌ای آشکار ایجاد خواهد کرد، فاصله‌ای میان حسرت ابدی و سعادت جاودانه.

تلاوت این آیات را که در صفحه ۴۶۶ قرآن کریم واقع است، ببینید و بشنوید.