امیرمسعود عابدین: در دکترین نظامی روسیه، ایده استفاده از جنگندههای چابک به عنوان مغز متفکر و هدایتکننده سایر پرندهها، موضوع جدیدی نیست؛ اما تلفیق این استراتژی با فناوری رادارگریزی نسل پنجم، قواعد بازی را دگرگون کرده است. شرکت روستک با رونمایی از قابلیتهای جدید سوخو ۵۷، این جت را نه فقط یک شکارچی رادارگریز، بلکه یک ژنرال هوابرد معرفی کرده است. پرواز اخیر مدل دو سرنشینه این جنگنده نشان میدهد که مسکو در حال آمادهسازی بستری است که در آن، کارشناس صندلی عقب میتواند بدون دغدغه خلبانی، جریان دادههای جنگی را در قلب حریم هوایی دشمن مدیریت کند.
میراث شوروی؛ از رهگیرهای غولپیکر تا آواکسهای چابک
براساس گزارش militarywatchmagazine، روسها پیشینه درخشانی در تبدیل جنگندههای تاکتیکی به اتاقهای فرماندهی متحرک دارند. در دهه ۱۹۸۰، این رهگیرهای افسانهای میگ ۳۱ بودند که با رادارهای غولآسای خود، مثل یک شتابدهنده توان رزمی عمل میکردند و به عنوان چشم و گوشِ جنگندههای سبکتری مثل سوخو-۲۷ و میگ-۲۳ در مسافتهای طولانی ظاهر میشدند. بعدها همین ایده در سوخو ۳۰ پیاده شد؛ جتی دو سرنشینه که در آن خلبان روی مانورهای سنگین تمرکز میکرد و افسر کابین عقب، هدایت حسگرها و تقسیم اهداف را بر عهده میگرفت. غربیها معمولا این کار سنگین هماهنگی را به هواپیماهای غولپیکر و کُند آواکس (مانند E-۳ Sentry) میسپارند، اما دکترین شرق ترجیح میدهد این مغز متفکر را درون کالبد یک جنگنده تهاجمی سریع و مجهز بگنجاند.
آرایه پنج راداره؛ پاشنه آشیل یا برتری تاکتیکی؟
سوخو ۵۷ قرار است به عنوان یک فرمانده هوابرد، جایگزین جنگندههای نسل چهارمی نظیر سوخو ۳۰ در ارتش روسیه و کشورهای خریدار مانند الجزایر، هند و ویتنام شود. با این حال، جثه کوچکتر سوخو ۵۷ نسبت به میگ ۳۱ و سوخو ۳۰ باعث شده تا رادار اصلی آن ابعاد کوچکتری داشته باشد؛ موضوعی که شاید توانایی آن را برای جایگزینی کامل آواکسهای غولپیکر (مثل A-۵۰) کمی محدود کند. اما طراحان روس برای حل این مشکل، یک شاهکار مهندسی رو کردهاند؛ آنها به جای یک رادار واحد، ۵ رادار مجزا را در نقاط مختلف بدنه این شبح پرنده توزیع کردهاند تا آگاهی از موقعیت اطراف را به بالاترین حد ممکن برسانند و هرگونه نقطه کوری را در میدان نبرد از بین ببرند.
شکارچی نامرئی در خط مقدم نبرد شبکهمحور
عصر جدید جنگها، دیگر دوران مهارت صرف در خلبانی نیست، بلکه دوران مدیریت سیلآسای دادههاست. به لطف اتوماسیون پیشرفته نسل پنجم، کامپیوترها کارهای سخت پروازی را انجام میدهند تا خلبانان بتوانند روی استراتژی نبرد تمرکز کنند. سیستمهای دیتالینک سوخو ۵۷ به چندین فروند از این نوع جنگنده اجازه میدهد تا تصاویر راداری خود را به اشتراک گذاشته و یک نقشه زنده و سهبعدی از جبهه دشمن بسازند. بزرگترین برگ برنده سوخو ۵۷ نسبت به آواکسهای قدیمی، رادارگریزی آن است. یک آواکس بزرگ و کند هرگز نمیتواند به خط مقدم نزدیک شود، اما سوخو ۵۷ به راحتی و بدون جا گذاشتن رد راداری، در خطرناکترین مناطق تحت مناقشه نفوذ کرده و فرماندهی عملیات را از نزدیکترین فاصله ممکن هدایت میکند.
چرا فرماندهی از قلب آسمان، برگ برنده نبرد است؟
«سرگئی بوگدان»، سرخلبان افسانهای و آزمایشکننده این پروژه، معتقد است که تغییر ماهیت جنگها به سمت نبردهای شبکهمحور، ضرورت کابینهای دو سرنشینه را دوچندان کرده است. او میگوید کنترل عملیات از روی زمین و از فاصلههای هزار کیلومتری، همواره با خطر اختلالات رادیویی و جمینگ دشمن همراه است. اما وقتی یک خلبان باتجربه و ارشد در صندلی عقب نسخه Su-۵۷D حضور دارد، میتواند با چشم خود صحنه نبرد را ببیند، تداخلها را دور بزند و در همان لحظه، بهترین تصمیم عملیاتی را بگیرد. این حضور فیزیکی در آسمان، سرعت عمل دستههای پروازی و پهپادها را در واکنش به پدافند دشمن به شکلی بیسابقه افزایش میدهد.
۲۲۷۳۲۲
نظر شما