امیرمسعود عابدین: نصب بالهای عقب روی خودروهای شهری شاید از نظر منطقی خندهدار باشد؛ دید عقب را کور میکنند، توجه پلیس را جلب میکنند و در سرعتهای پایین بیشتر به درد میز نوشیدنی در گردهماییهای خودرویی میخورند تا تولید نیروی رو به پایین! اما واقعیت این است که عاشقشان هستیم. با گذشت شش دهه از ظهور این قطعههای جذاب و گاه عجیب، این سوال مطرح میشود که تاج بزرگترین و ماندگارترین بال عقب تاریخ به کدام خودرو میرسد؟
براساس گزارش Carscoops، همهچیز از نسل اول دوج چارجر در آمریکا شروع شد. بدنه آیرودینامیک و شیبدار آن در مسابقات ناسکار دچار نیروی برآمدگی ناخواسته میشد، پس دوج یک اسپویلر کوچک اضافه کرد تا استاندارد مسابقات را پر کند. تا سال ۱۹۶۷، چارجر به نخستین خودروی خیابانی آمریکا با اسپویلر عقب تبدیل شد؛ بالی کوچک که استارت یک میراث بزرگ را زد.
دهه هفتاد و اوجگیری بالهای بزرگ
خیلی سریع همهچیز بالا گرفت. دوج چارجر دیتونا مدل ۱۹۶۹ و برادرش پلیموث سوپربرد ۱۹۷۰، بالهایی به ارتفاع آسمانخراشها روی صندوق نصب کردند.
در آن سوی اقیانوس، بیامو ۳.۰ CSL معروف به «بتموبیل» علاوه بر اندازه، روی تعداد بالها هم مانور داد. البته بال غولپیکر روی صندوق آن در آلمان مجوز خیابانی نداشت و داخل صندوق عقب تحویل خریدار میشد تا خودش آن را نصب کند!
سپس نوبت به اسطورههای روی پوسترها رسید؛ بال لامبورگینی کونتاش شاید ۱۶ کیلومتر بر ساعت از حداکثر سرعتش میکاست، اما ظاهرش طوری بود که گویی سرعت را دوبرابر کرده است. پورشه ۹۱۱ هم با طرح «دماردکی» در مدل کررا RS و سپس اسپویلر معروف توربو، چنان شخصیتی پیدا کرد که بدون آنها برهنه به نظر میرسید.
دهه نود و بالهایی که به فرهنگ خیابان بدل شدند
در دهه ۱۹۹۰ بالهای بزرگ به بخشی از هویت خیابانی و نماد نمادین خودروهایی چون تویوتا سوپرا Mk۴ و سوبارو ایمپرزا WRX STI تبدیل شدند.
فورد اسکورت RS کازوورث هم پا را فراتر گذاشت و با آن بال دوطبقه معروف به «دم نهنگ»، شاهکاری خلق کرد که اگر طرح اولیه طراحش لغو نمیشد، حتی سه طبقه هم میشد!
عصر آیرودینامیک و بالهای متحرک
بالهای امروزی بسیار هوشمندتر از اجداد خود هستند. پورشه ۹۱۱ GT۳ RS به بالی با اتصال گردنقویی همارتفاع سقف و سیستم کاهش درگ (DRS) مشابه فرمول یک مجهز است. زنوو TSR-S حتی پایش را فراتر گذاشته و بال چرخشی آن نهتنها زاویه را تغییر میدهد، بلکه در پیچها به سمت چپ و راست خم میشود تا چسبندگی را حفظ کند. برخی خودروها هم بالهای مخفی دارند که تنها در سرعتهای بالا برای ایجاد نیروی رو به پایین یا عمل به عنوان ترمز هوایی بیرون میآیند.
کدام بال شایسته تاج پادشاهی است؟
از بال ثابت و پهن وایپر ACR گرفته تا بال شکافتهشده با فین کوسهای در لامبورگینی وننو، گزینههای هیجانانگیز کم نیستند. حالا اگر تونل باد و اعداد و ارقام آیرودینامیک را کنار بگذاریم و تنها روی جذابیت بصری و هیجان خالص تمرکز کنیم، به نظر شما لقب «بهترین بال عقب تاریخ خودروسازی» شایسته کدام اسطوره است؟
۳۲۲
نظر شما