امیرمسعود عابدین: اگر نگاهی به لاستیکهای یک خودروی مسابقهای بیندازید، شاید در اولین برخورد احساس کنید که با قطعهای کاملا صاف و عاری از استانداردهای ایمنی روبهرو هستید. در دنیای رانندگی شهری، صاف شدن آج تایر زنگ خطری جدی برای تعویض آن است، اما در پیستهای سرعت، سریعترین هیولاهای چهارچرخ جهان دقیقا با لاستیکهایی کاملا صاف و بدون شیار به میدان میروند؛ تایرهایی موسوم به «اسلیک» که نداشتن آج، نه نقطه ضعف، بلکه بزرگترین نقطه قوت آنهاست.
براساس گزارش Motor۱، راز تفاوت میان تایر شهری و مسابقهای در نوع کاربری و شرایط محیطی آنها نهفته است. در یک پیست خشک و ایدهآل، نیازی به کانالهای خروج آب نیست و مهندسان میتوانند تمام مساحت لاستیک را به تماس مستقیم با آسفالت اختصاص دهند. این تماس حداکثری نهتنها چسبندگی را به شکل چشمگیری افزایش میدهد، بلکه پدیدهای به نام «انعطاف آج» را هم از بین میبرد؛ چراکه در تایرهای معمولی، تکههای مجزای آج هنگام ترمزگیری یا پیچیدنهای شدید کمی خم میشوند، در حالی که تایر اسلیک یکپارچگی و پایداری فوقالعادهای در اختیار راننده میگذارد تا با حداکثر دقت، فرماندهی کند.
چسبندگی جادویی در دمای سرسامآور
تایر اسلیک فقط یک لاستیک معمولیِ بدون آج نیست، بلکه معجونی از ترکیبات شیمیایی پیچیده و پیشرفته است. این لاستیکها طوری فرمولهنویسی شدهاند که تنها پس از رسیدن به یک بازه دمایی مشخص، چسبندگی اصلی خود را رو میکنند. دقیقا به همین دلیل است که رانندگان فرمول یک در دورهای گرم کردن یا حضور خودروی ایمنی، حرکات مارپیچ انجام میدهند تا دمای تایرها افت نکند؛ زیرا یک اسلیک سرد، چسبندگی بسیار پایینی دارد، اما به محض داغ شدن مانند چسب به آسفالت میچسبد و نیروهای جانبی سنگین در پیچها را تحمل میکند.
راز وجود شیار در خودروهای معمولی
سوالی که پیش میآید این است که چرا خودروسازان شهری تمام محصولات خود را با تایرهای آجدار روانه بازار میکنند؟ پاسخ در یک کلمه است: «پیشبینیناپذیری جاده». مهمترین وظیفه آجها، کنار زدن آب از زیر تایر و جلوگیری از پدیده خطرناک «هیدروپلنینگ» یا شناور شدن ماشین روی لایهای از آب است. جالب اینجاست که در صورت بارش باران در پیست مسابقه نیز، بلافاصله تایرهای اسلیک کنار رفته و تایرهای بارانی با شیارهای عمیق جایگزین میشوند تا آب را با سرعت بالا به بیرون هدایت کنند.
خطای بزرگ: تایر ساییده شده همان اسلیک نیست!
گاهی این سوءتفاهم پیش میآید که اگر تایر صاف چسبندگی بیشتری دارد، پس رانندگی با لاستیکهای کهنه و صافشده شهری هم مانعی ندارد! این قیاس کاملا نادرست و خطرناک است. تایر اسلیک از لایههای داخلی، ساختار و ترکیب شیمیایی متفاوتی برای کارکرد بدون آج بهره میبرد، در حالی که تایر شهریِ ساییده شده، صرفا یک تایر مستهلک، آسیبپذیر و بیدفاع در برابر کوچکترین خیسونمی جاده است که هر لحظه امکان انفجار یا لیز خوردن آن وجود دارد.
ابزار تخصصی برای دنیایی کاملا متفاوت
در نهایت باید گفت تایرهای صاف، ابزارهایی بسیار تخصصی برای محیطهای کاملا کنترلشده هستند. در پیست خشک، نیازی به شیار نیست و همهچیز فدای سرعت، چسبندگی و زمان بهتر میشود. اما به محض ورود باران، گرد و خاک، چالهها و کیلومترها رانندگی روزمره به معادله، وجود آج حیاتی میشود. به همین دلیل است که مکان واقعی اسلیکها روی آسفالت پیست است و مکان لاستیکهای صافشده شهری، فقط و فقط در سطل بازیافت!
۳۲۲
نظر شما