فقه اسلامی

وقتی هوش مصنوعی به جای شما دروغ می‌گوید؛ حکم شرعی جعل چهره و صدا چیست؟

اخبار دینهوش مصنوعی حالا می‌تواند چهره شما را روی بدن دیگری بنشاند، صدایتان را تقلید کند و جملاتی را به شما نسبت دهد که هرگز نگفته‌اید؛ آن‌قدر طبیعی که شاید حتی نزدیکانتان هم فریب بخورند. اما اگر کسی با استفاده از این فناوری، تصویر یا صدای دیگری را برای شوخی، فریب یا تخریب آبروی او جعل کند، از نظر شرعی چه حکمی دارد؟ آیا هر نوع شبیه‌سازی با هوش مصنوعی حرام است یا باید میان کاربرد هنری، بازسازی آموزشی و جعل فریبنده تفاوت گذاشت؟

 انتشار پیام خصوصی و عکس دیگران در فضای مجازی از نظر شرعی چه حکمی دارد؟

اخبار دینآیا می‌توان پیام خصوصی دیگران را در گروه‌های خانوادگی منتشر کرد یا تصویر و صدای آن‌ها را بدون اجازه در شبکه‌های اجتماعی به اشتراک گذاشت؟ فقه اسلامی درباره انتشار اسرار، تجسس و نقض حریم خصوصی چه می‌گوید؟

احکام شرعی | اگر مهر نماز گم شود، نمازگزار چه باید بکند؟

اخبار دیناگر مهر نماز در میان نماز گم شود و چیزی برای سجده در دسترس نباشد، تکلیف نمازگزار چیست؟ پاسخ این پرسش شرعی، به میزان فرصت باقی‌مانده تا پایان وقت نماز و امکان سجده بر موارد دیگر بستگی دارد.

 اگر هوش مصنوعی خسارت بزند، چه کسی ضامن است؟ بررسی فقهی مسئولیت ماشین‌های هوشمند

اخبار دیناگر یک سامانه هوش مصنوعی با تشخیص اشتباه پزشکی، تصمیم نادرست مالی یا خطای نرم‌افزاری به افراد زیان برساند، چه کسی باید خسارت را جبران کند؟ آیا مسئولیت شرعی بر عهده سازنده نرم‌افزار است، یا مالک سامانه، کاربر و سازمانی که از آن استفاده می‌کند نیز ممکن است مسئول باشند؟ بررسی قواعد فقهی نشان می‌دهد که پاسخ به این پرسش، به نوع خسارت، نقش افراد و چگونگی وقوع زیان بستگی دارد.

احکام شرعی تطهیر مبل و صندلی نجس؛ روش پاک کردن با آب

اخبار دینحضرت آیت‌الله شهید سیدعلی خامنه‌ای در پاسخ به استفتائی درباره نحوه تطهیر فرش یا مبل نجس‌شده با مدفوع کودک، روش شرعی پاک کردن این وسایل را توضیح داده‌اند. بر اساس این پاسخ، پس از برطرف کردن عین نجاست، می‌توان با استفاده از آب قلیل یا آب لوله‌کشی متصل به کر، محل نجس را تطهیر کرد.

حکم شرعی غسل، کفن و دفن اجزای جداشده از بدن انسان چیست؟

اخبار دینحکم شرعی اجزای جداشده از بدن انسان برای غسل، کفن، نماز میت و دفن، به نوع عضو و شرایط آن بستگی دارد. بر اساس پاسخ منتشرشده در کانال فقه و احکام رهبری، وجود استخوان، همراه بودن گوشت و جدا شدن بخشی از ناحیه سینه، در تعیین تکلیف شرعی این اجزا نقش دارد.

احکام شرعی | شرایط جواز مصرف اضافه‌هزینه نذورات محرم در مراسم عزاداری ایام فاطمیه

اخبار دینآیا هزینه‌های باقی‌مانده از مراسم عزاداری ماه محرم را می‌توان برای برگزاری مراسم ایام فاطمیه اختصاص داد؟ پاسخ به این پرسش شرعی، به نوع نذر و نظر اهداکنندگان بستگی دارد.

حکم شرعی سجده بر کاشی و سرامیک از نگاه مراجع تقلید؛ موارد جواز و عدم جواز

اخبار دینآیا سجده کردن روی کاشی و سرامیک در نماز صحیح است؟ در پاسخ به استفتایی درباره این مسئله، حضرت آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای، رهبر شهید، حکم سجده بر کاشی و سرامیک دارای پوشش رنگ یا لعاب را بیان کرده‌اند.

احکام شرعی | خون لثه در دهان؛ برای تطهیر چند بار باید آبکشی کرد؟

اخبار دینحضرت آیت‌الله شهید سیدعلی خامنه‌ای در پاسخ به استفتائی درباره نحوه تطهیر داخل دهان در صورت خون‌ریزی لثه،پاسخ گفته‌اند.

وقتی نماز اول وقت با حق‌الناس گره می‌خورد؛ کدام وظیفه مقدم است؟

اخبار دینآیا فضیلت نماز اول وقت می‌تواند دلیلی برای معطل ماندن ارباب‌رجوع در ساعات اداری باشد؟ در فقه شیعه، نماز اول وقت از فضیلت و جایگاه ویژه‌ای برخوردار است؛ اما این فضیلت به معنای نادیده گرفتن حقوق مردم و تعهدات شغلی نیست. آنجا که انجام یک مستحب با ادای یک واجب تزاحم پیدا می‌کند، رعایت حق‌الناس و پایبندی به مسئولیت شغلی، اولویتی جدی پیدا می‌کند؛ اصلی که می‌تواند مرز میان دینداری فردی و مسئولیت‌پذیری اجتماعی را روشن کند.

تکلیف غیبت‌هایی که نمی‌توانیم حلالیت بگیریم چیست؟

اخبار دینحق‌الناس یکی از مهم‌ترین موضوعات اخلاقی و فقهی در اسلام است و تنها به مسائل مالی محدود نمی‌شود؛ بلکه مواردی همچون غیبت، استهزا و آسیب‌های کلامی به دیگران نیز می‌تواند در زمره حقوق مردم قرار گیرد. از این رو، این پرسش مطرح می‌شود که اگر فردی مرتکب غیبت شود و به هر دلیل نتواند از شخص مورد غیبت حلالیت بطلبد، چگونه باید این حق را جبران کند؟

احکام شرعی | فروش پول نقد به صرافی‌ها به‌صورت نسیه اشکال دارد؟

اخبار دینآیا صرافی می‌تواند پول نقد را امروز دریافت کند و مبلغ بیشتری را یک ماه بعد بپردازد؟ حضرت آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای رهبر شهید انقلاب در پاسخ به استفتائی درباره این نوع معامله، حکم شرعی آن را در فرض مطرح‌شده اعلام کردند.

احکام شرعی| اگر بعد از غسل متوجه وجود مانع روی بدن شویم، غسل باطل است؟

اخبار دینآیا غسل در استخر با وجود کلر صحیح است؟ اگر پس از غسل متوجه وجود مانعی روی بدن شویم چه حکمی دارد؟ و آیا غسل جنابت از سایر غسل‌های واجب کفایت می‌کند؟ به این پرسش‌ها و چند سؤال پرتکرار دیگر درباره احکام غسل، بر اساس فتوای رهبر شهید انقلاب پاسخ داده شده است.

وصیت‌نامه در فقه اسلامی و قانون چه جایگاهی دارد؟؛ حدود اختیار موصی و حقوق ورثه

اخبار دینوصیت‌نامه در فقه اسلامی و نظام حقوقی، ابزاری برای تعیین تکلیف بخشی از اموال و امور فرد پس از وفات است؛ اما این اختیار حدود مشخصی دارد و نمی‌توان با وصیت، حقوق قانونی ورثه را نادیده گرفت. وصیت تملیکی و عهدی، هر یک احکام و شرایط خاص خود را دارند و مهم‌ترین محدودیت مالی آن، قاعده یک‌سوم ترکه است؛ به این معنا که وصیت نسبت به مازاد بر یک‌سوم، در صورت نبود اجازه ورثه نافذ نخواهد بود. آگاهی از این احکام می‌تواند از بروز اختلافات میان بازماندگان و شکل‌گیری دعاوی حقوقی پس از فوت جلوگیری کند.

 روی گوشت نوشته «حلال»؛ پس خوردنش جایز است؟

اخبار دیناگر روی بسته گوشت خارجی کلمه «حلال» درج شده باشد، آیا همین یک کلمه برای اطمینان از حلیت آن کافی است؟ حضرت آیت‌الله العظمی سیستانی در پاسخ به این پرسش، دو معیار مشخص را برای جواز مصرف گوشت‌های خارجی بیان کرده‌اند؛ معیاری که نشان می‌دهد صرف دیدن برچسب «حلال» همیشه پایان ماجرا نیست.

اردشیر منصوری و بزرگداشت شمس تبریزی با پرهیز دادن از خطاهای رایج در باره یک ملاقات تاریخی

تغییر عمیق؛ آتش شمس در خرمن مولانا/ آیا بدون شمس، مولانایی وجود نداشت؟ /شمس، مولانا را از دین‌ورزی سرد به گرمای معنویت رساند

اخبار اندیشهاردشیر منصوری،مدرس فلسفه و متون ادبی، گفت:شمس مشوّقِ مولانای مستعد برای رهایی از تکلف‌ها و دین‌ورزی سرد و عبوس، و جهش به جهانِ تجاربِ گرم معنوی بود. شمس آن جرئت را به مولانا داد که از تلقین و تکرار کتاب‌های رسمی و آموزه‌های دیگران گذر کند. مولانا خود نوعی تنگنا در زیست روزمره و دین‌ورزی عوامانه احساس می‌کرد. به روایت پسر مولانا و برخی تذکره‌نویسان، مولانا پیش از شمس اهل ریاضت‌ها و روزه‌گرفتن‌های شدید بود.

احکام شرعی | فقط شرکت‌های اسرائیلی نیستند؛ کدام معاملات از نظر شرعی ممنوع‌اند؟

اخبار دیندر حالی که بسیاری تصور می‌کنند ممنوعیت شرعی معاملات تنها شامل خرید از شرکت‌های اسرائیلی است، دامنه این حکم فراتر از آن است؛ بر اساس استفتائات مطرح‌شده، معامله با شرکت‌های دولتی یا خصوصی مرتبط، مجموعه‌هایی که بخشی از درآمدشان به تقویت رژیم صهیونیستی اختصاص می‌یابد و حتی برخی شرکت‌های فعال در قالب قراردادهای تحت لیسانس، در صورت احراز این ارتباط، مشمول این حکم خواهند بود.

احکام شرعی | حکم نماز و روزه دانشجویان و سربازانی که هر هفته به وطن بازمی‌گردند

اخبار دینحضرت آیت الله وحید خراسانی به استفتائی پیرامون «مسافرت دانشجویان و سربازان در سفرهای هفتگی» پاسخ گفتند.

احکام | فروش کالای معیوب و نگفتن عیب؛ خریدار چه حقی دارد؟

اخبار دینحضرت آیت الله سیستانی به استفتائی پیرامون «پنهان کردن عیب کالا هنگام فروش» پاسخ گفتند.

اگر این شرایط را دارید، زکات بر شما واجب است

اخبار دینچه کسی باید زکات بدهد و زکات به کدام اموال تعلق می‌گیرد؟ دفتر آیت‌الله خامنه‌ای در پاسخ به یک استفتاء، شرایط آن را اعلام کرد.

احکام شرعی | آیا به لوازم تزیینی منزل خمس تعلق می‌گیرد؟

اخبار دینحضرت آیت الله شبیری زنجانی به استفتائی پیرامون «خمس برای لوازم تزیینی منزل» پاسخ گفتند.

کتابخانه‌ای که فقط کتابخانه نیست؛ میراثی برای ساخت تمدن اسلامی

اخبار دینکتابخانه آیت‌الله مرعشی نجفی(ره) فقط گنجینه‌ای از کتاب‌های قدیمی نیست؛ روایتی از تلاشی است برای نجات میراث علمی جهان اسلام و تبدیل آن به پشتوانه‌ای برای تمدن‌سازی. عالمی که با نماز و روزه استیجاری، آثاری را از فراموشی و نابودی نجات داد تا تراث اسلامی همچنان در مسیر تولید علم و اندیشه به کار گرفته شود.

نگاهی به «روایت و تجدد در ایران معاصر» نوشته سیدرضا حسینی

روایت‌هایی که مشروطه را ساختند / این کتاب از نقش تخیل اجتماعی در شکل‌گیری اندیشه سیاسی می‌گوید

اخبار اندیشهروایت و تجدد در ایران معاصر در نهایت، مخاطب را به تأمل در پرسش‌هایی فراتر از دوره مشروطه دعوت می‌کند: آیا سیاست‌گذاری‌ها و تصمیم‌های سیاسی همواره عقلانی‌اند؟ روایت‌ها چگونه شهروندان را اقناع می‌کنند؟ و حاکمان و کنشگران سیاسی چگونه با ساختن یا تکیه‌کردن بر روایت‌ها، واقعیت اجتماعی را توضیح می‌دهند؟

نامه‌ای ۶۰ ساله که راز آبادانی مسجد جمکران را فاش می‌کند

اخبار دیننامه‌ای مربوط به سال ۱۳۴۵ نشان می‌دهد آیت‌الله مرعشی نجفی(ره) برای تعمیر و توسعه مسجد جمکران، از ظرفیت منبر مرحوم محمدتقی فلسفی و مشارکت مالی مردم بهره گرفت؛ سندی که گوشه‌ای کمتر دیده‌شده از تاریخ آبادانی این مکان مقدس را روایت می‌کند.