فقه اسلامی
-
چه کارهایی نماز را باطل میکند؟؛ احکام و شرایط مبطلات نماز از نگاه فقه
اخبار دینرعایت شرایط و احکام نماز، از مهمترین الزامات صحت این فریضه الهی است. فقها مواردی مانند باطل شدن وضو، انحراف عمدی از قبله، سخن گفتن، خوردن و آشامیدن، خنده با صدای بلند و برخی شکها را از مبطلات نماز برشمردهاند؛ مواردی که آگاهی از آنها میتواند از بطلان نماز و لزوم اعاده آن جلوگیری کند. این گزارش مروری بر مهمترین مبطلات نماز و احکام مربوط به هر یک دارد.
-
مرابحه هوشمند و بانکداری اسلامی؛ هم افزایی فناوری و فقه برای ارتقای تأمین مالی مولد
اقتصاد کلانبانکداری اسلامی طی چند دهه توانسته است الگویی متمایز از تأمین مالی را بر پایه داراییهای واقعی، پرهیز از ربا، تقسیم منافع اقتصادی و پیوند سرمایه با فعالیتهای مولد ارائه کند. گسترش این الگو در کشورهای مختلف و افزایش حجم داراییهای صنعت مالی اسلامی، بیانگر آن است که قراردادهای اسلامی توان پاسخگویی به نیازهای اقتصاد معاصر را دارند. با وجود دگرگونیهای گسترده در فناوریهای مالی، مرابحه همچنان پرکاربردترین ابزار تأمین مالی بانکهای اسلامی باقی مانده است، زیرا ساختاری روشن، قابلیت اجرای گسترده و انطباق مناسبی با نیازهای خانوارها، بنگاههای اقتصادی و زنجیرههای تأمین دارد. مرابحه هوشمند مرحلهای تازه در تکامل همین قرارداد به شمار میآید؛ مرحلهای که فناوری را در خدمت اجرای دقیقتر احکام شرعی، افزایش شفافیت و ارتقای کارآمدی نظام بانکی قرار میدهد.
-
حکم شرعی بازی تخته نرد از دیدگاه فقهای شیعه
اخبار دینبازی تخته نرد طبق نظر اکثر مراجع تقلید شیعه و فقهای اهل سنت حرام است و از مصادیق قمار محسوب میشود.
-
آیا فسخ نذر پس از خواندن صیغه نذر، امکان پذیر است؟
اخبار دیننذر به عنوان یکی از اعمال عبادی و تعهدات شرعی در فقه اسلامی جایگاه ویژه ای دارد. بسیاری از افراد در شرایط مختلف زندگی، برای رسیدن به اهداف مادی یا معنوی، نذر می کنند و با خواندن صیغه، خود را ملزم به انجام عملی خاص می نمایند.
-
تلاقی اهداف خمس و مالیات در«رفاه عمومی»/چالش پرداخت مضاعف مؤدیان متدین
اخبار دینتلاقی اهداف خمس و مالیات در نقطه«رفاه عمومی و فقرزدایی» نشان میدهد که سیستم مالی اسلام و سیستم مالی مدرن به رغم تفاوت در خاستگاه ایدئولوژیک، در پی پاسخگویی به چالشهای اقتصادی مشابهی هستند.
-
چرا شیعیان روی مهر سجده میکنند؟؛ فلسفه سجده بر خاک از نگاه فقه شیعه
اخبار دینسجده بر مهر یکی از تفاوتهای ظاهری نماز شیعیان با اهل سنت است؛ تفاوتی که گاه با پرسشها و ابهامهایی همراه میشود. بر اساس دیدگاه فقه شیعه، مهر موضوع پرستش نیست، بلکه وسیلهای برای سجده بر خاک یا دیگر اجزای طبیعی زمین است؛ حکمی که ریشه در روایات و سیره پیامبر اسلام(ص) دارد و هدف آن، تحقق کاملتر خضوع و بندگی در برابر خداوند عنوان میشود.
-
در حالی که جهان به سمتِ اقتصادِ دیجیتال و حذفِ پولهایِ کاغذی حرکت میکند، پرسشِ اصلی این است که آیا قوانینِ فقهی با این فناوریهایِ نوظهور همگام شدهاند یا خیر؟
از سکههای طلا تا بیتکوین؛ آیا خرید و فروش ارز دیجیتال در سبدِ داراییِ یک مؤمن جایز است؟
اخبار دینبا ورودِ موجِ پرسر و صدایِ ارزهایِ دیجیتال به بازارهایِ مالیِ جهانی، بسیاری از مؤمنان میانِ دو راهیِ سودآوریِ کلان و حفظِ حلال و حرام قرار گرفتهاند؛ پرسشی که پاسخِ آن فراتر از یک نظرِ ساده، نیازمندِ تحلیلِ دقیقِ ماهیتِ این داراییهاست.
-
۶ راهکار کاربردی برای رفع وسواس در مسائل شرعی
اخبار دیناز مهمترین راهکارها، یادگیری صحیح احکام، توجه به پیامدهای منفی وسواس و بیاعتنایی به شک و گمان در نجاست است.
-
«امانت سپردن میت» در فقه شیعه چه جایگاهی دارد؟
اخبار دینامانت سپردن میت یا دفن موقت، روشی مسبوق به سابقه در سنت شیعه است که در شرایطی مانند تحقق وصیت متوفی برای دفن در اماکن مقدس یا فراهم شدن مقدمات تشییع عمومی به کار گرفته میشود؛ تدبیری که با هدف حفظ حرمت میت و بدون نبش قبر انجام میگیرد و در تاریخ شیعه نیز نمونههای متعددی داشته است.
-
چرا سبک زندگی دیجیتال، گوش ها را به روی حکمت های عمیق بسته است؟
بحران ذائقه؛ چرا جامعه ترجیح میدهد از اینفلوئنسر پرحاشیه پند بگیرد تا از عالم اخلاق؟
اخبار دیندر روزگاری که سرعت تغییر در فضای مجازی بیش از سرعت تأمل است، ذائقه عمومی جامعه دچار دگردیسی شده است. امروز کمتر کسی به دنبال سخنان عمیق استادان اخلاق است، چرا که الگوریتم ها، پندهای اینفلوئنسرهای پرحاشیه را به جای حکمت های اصیل به ما قالب کرده اند.
-
وکیلِ من| چگونه بدون ربا از پول خود سود دریافت کنیم؟
اخبار دیناگر پولی را به دیگری قرض دهید و شرط سود ماهیانه کنید، این کار طبق نظر بسیاری از مراجع تقلید و قوانین شرعی ربا محسوب شده و حرام است.
-
احکام شرعی | تأثیر عدم پرداخت اجاره در صحت نماز
اخبار دینحضرت آیت الله شهید سیدعلی خامنهای به استفتائی پیرامون «تأثیر عدم پرداخت اجاره در صحت نماز» پاسخ گفتهاند.
-
ناتوانی مکاتب غربی و شرقی در پاسخ به نیازهای وجودی انسان معاصر
اخبار دینبا گذشت سالها از رحلت امام خمینی(ره)، هشدار او درباره ناکامی مکاتب شرقی و غربی در پاسخ به نیازهای مادی، اخلاقی و معنوی انسان، همچنان معتبر است؛ امامی که اسلام را نسخهای جامع برای تحقق عدالت، آزادی و معنویت معرفی کرد.
-
رویکردی اجتهادی بر جایگاه مردم در حکمرانی از منظر فقه شیعه
اخبار دینکتاب «فقه، مردم و حکمرانی» نوشته «منصور میراحمدی» با رویکردی اجتهادی، جایگاه مردم در حکمرانی را از منظر فقه شیعه بررسی میکند.
-
ژئوپلیتیک تشیع و پیوند فقه و قدرت در قرن دهم هجری چگونه رقم خورد؟
اخبار دینایران صفوی در میان دو قدرت بزرگ زمانه، یعنی امپراتوری عثمانی در غرب و ازبکها در شرق قرار داشت و در این میان، نقش علما در سازماندهی و مشروعیتبخشی به این تحول بسیار مهم بود.
-
گاهی به جایگاه خمس در اقتصاد خانواده در گفتوگو با کارشناسان دینی
پرداخت خمس؛ یک سرمایهگذاری معنوی برای آرامش و برکت خانواده
اخبار دیندر نگاه بسیاری از آموزههای دینی، خمس تنها یک تکلیف مالی نیست بلکه نوعی سرمایهگذاری معنوی به شمار میرود. کارشناسان معتقدند پرداخت خمس میتواند در کنار پاکی مال، به ایجاد نظم اقتصادی و آرامش در زندگی خانوادهها کمک کند.
-
حکم مراجعه زن به پزشک مرد چیست؟
اخبار دینحجتالاسلام والمسلمین فلاحزاده در تبیین حکم شرعی مراجعه به پزشک غیرهمجنس گفت: اگر بیمار بتواند به پزشک همجنس مراجعه کند، مراجعه به غیرهمجنس در مواردی که مستلزم لمس یا نگاه حرام باشد، جایز نیست.
-
روایتی از یک عمر جستوجو در کتابخانههای جهان اسلام برای کتاب الغدیر
مردی که چراغ کتابخانهها را خاموش نمیکرد
اخبار دینداستان نگارش کتاب الغدیر تنها یک پروژه علمی نبود؛ حکایت عالمی است که سالها با دست خالی اما با ارادهای استوار، شهر به شهر و کتابخانه به کتابخانه رفت تا نام امیرالمؤمنین را از لابهلای نسخههای کهن بیرون بکشد.
-
میراثی از نجف برای دلهای سرگشته امروز؛ سلوکی که از ریا دور است
عرفانِ بی ادعا؛ درسهایی از مکتب اخلاقی آیتالله قاضی برای جامعه امروز
اخبار دیندر عصری که معنویت به نمایش و عرفان به ظواهر سطحی تنزل یافته، یاد آیتالله سید علی قاضی طباطبایی، گوهری ناب از سنت اخلاقی حوزه نجف، راهگشای فهمی عمیق از سلوک حقیقی است. سلوکی که در تهذیب نفس، عبادت خالصانه و خدمت بیمنت تنفس میکند.
-
نگاهی معرفتشناختی به فلسفه عبادی و اجتماعی عید الاضحی
قربانی حقیقی کیست؟ از ذبح گوسفند تا ذبح خودخواهی در زندگی روزمره
اخبار دینعید قربان فراتر از یک مناسک سالانه و ذبح ظاهری، دعوتی مستمر برای رهایی انسان از بندهای خودپرستی و پیوند دوباره با حقیقت بندگی است. در این گزارش ابعاد معنوی و اجتماعی این عید بزرگ را در مسیر گذار از منیت به سوی جامعه توحیدی بررسی میکنیم.
-
احکام اذان گفتن در گوش نوزاد و بهترین زمان آن
اخبار دیناز جمله امور استحبابی در اوّلین لحظات تولّد، گفتن اذان در گوش راست و اقامه در گوش چپ نوزاد است.
-
دامی به نام فریب معنوی: چگونه باید خرافات را از سنت اصیل اسلامی تشخیص داد؟
اخبار دیندر اسلام برنامه کامل زندگی بشر از احادیث و کتب فقهی به دست میآید؛ یکی از آداب اسلامی مربوط به نوزاد، غسل دادن اوست که در فقه شیعه بر ولیّ نوزاد مستحب موکد است و وقت آن هنگام ولادت تا یک یا دو روز پس از آن میباشد، نه روز دهم و نه روز چهلم؛ بنابراین انداختن چهل کلید در کاسه غسل و امثال آن خرافه است؛ بلکه آداب صحیح اسلامی برای نوزاد شامل عقیقه، تحنیک با آب فرات و تربت کربلا، تراشیدن موی سر و انتخاب نام نیکو میشود.
-
اختصاصی/بررسی پیامدهای محبت افراطی و بیتوجهی تربیتی از منظر روانشناسی و آموزههای اسلامی با تأکید بر ضرورت ایجاد تعادل در رفتار والدین
وقتی محبت هم خطرناک میشود؛ مراقبت از رابطه در خانواده
اخبار دینتربیت فرزند، حساسترین و اثرگذارترین مسئولیت والدین است؛ مسئولیتی که اگر بر پایه اعتدال و شناخت صحیح نیازهای کودک پیش نرود، ممکن است به جای ساختن آیندهای سالم، زمینهساز آسیبهای عمیق رفتاری و روانی شود. «افراط» در محبت و حمایت، و «تفریط» در توجه و هدایت، دو دام تربیتی هستند که اسلام و روانشناسی هر دو به شدت از آن برحذر داشتهاند. در این گزارش، ابعاد این دو آفت و راهکارهای رسیدن به تعادل بررسی میشود.
-
خواندن نماز آیات چه زمان واجب میشود؟
اخبار دیندر نماز آیات برای هر حادثه غیرعادی آسمانی، ترس شرط نیست و لازم نیست مردم ترسیده باشند؛ به محض وقوع و احساس آن نماز آیات واجب میشود.
-
اختصاصی/ بازخوانی سالروز پایان نگارش تفسیر بزرگ شیعی به قلم شیخ طبرسی؛ اثری که در قرن ششم هجری به الگویی ماندگار در تفسیر قرآن تبدیل شد
مجمعالبیان؛ تفسیری که عقل، روایت و ادبیات را در کنار هم نشاند
اخبار دینبیستویکم ذیقعده سال ۵۳۶ هجری قمری، نقطه پایانی بر یکی از مهمترین آثار تفسیری جهان اسلام گذاشته شد؛ تفسیری که قرنها بعد همچنان در حوزههای علمی و محافل قرآنی مورد مراجعه است. «مجمعالبیان فی تفسیر القرآن» اثر ماندگار شیخ فضل بن حسن طبرسی، از برجستهترین تفاسیر شیعه به شمار میرود؛ تفسیری که با ترکیب دقیق مباحث ادبی، روایی، فقهی و کلامی، الگویی تازه در روش تفسیر قرآن ارائه کرد و بر بسیاری از مفسران پس از خود اثر گذاشت.
-
اختصاصی/ نگاهی به لغو امتیاز تنباکو در پرتو قیام مرجعیت و بررسی ابعاد جنبش تنباکو و نقش مرجعیت شیعه در شکستن انحصار استعماری
فتوایی که کمر استعمار را شکست!
اخبار دینجنبش تحریم تنباکو در دوران قاجار، فراتر از یک مخالفت اقتصادی، نخستین رویارویی فراگیر ملت ایران با نفوذ استعمار و استبداد با هدایت مرجعیت دینی بود. فتوای میرزای شیرازی، نقطه عطفی در تاریخ معاصر ایران است که قدرتِ نرمِ نهاد روحانیت را در برابر قراردادهای ننگینِ بیگانه به اثبات رساند و مسیر بیداری اسلامی را هموار کرد.
-
اختصاصی/ بررسی مفهوم تفرقه در قرآن و سنت و واکاوی دیدگاه فقهی درباره «وحدت اسلامی» در گفتوگو با پژوهشگران علوم اسلامی
تهدید هویت مذهبی تا بحث فقهی درباره وجوب وحدت
اخبار دینمسئله وحدت و پرهیز از تفرقه همواره یکی از مباحث مهم در اندیشه سیاسی اسلامی بوده است. قرآن کریم مسلمانان را به چنگ زدن به ریسمان الهی و دوری از پراکندگی فراخوانده و بسیاری از عالمان دینی نیز بر ضرورت حفظ انسجام امت اسلامی تأکید کردهاند. اما این پرسش همچنان مطرح است که آیا «وحدت» صرفاً یک توصیه اخلاقی و سیاسی است یا در فقه اسلامی میتوان برای آن حکم شرعی نیز قائل شد؟
-
خرید و فروش اسکناس ریال، حرام است؟/ پاسخ بانک مرکزی را بخوانید
اقتصاد کلانفرقی میان اسکناس نو و کهنه یا ایرانچک درشت و خرد وجود ندارد و هرگونه مبادله ریال با ریال که در آن توازن عددی رعایت نشود، خروج از دایره شرع و ورود به محدوده «ربا» تلقی میگردد.
-
حکم فقه درباره حمله به کشورهای مسلمان میزبان پایگاههای دشمن چیست؟
اخبار دیننشست علمی «بررسی فقهی حکم حمله به کشورهای مسلمان میزبان پایگاههای دشمن» با حضور کارشناسان برگزار میشود.
-
اختصاصی/ بازخوانی سالروز درگذشت فقیهی که حوزه قم را به یکی از مهمترین مراکز علمی تشیع تبدیل کرد
آیتالله شیخ عبدالکریم حائری یزدی؛ معمار حوزه علمیه قم
اخبار دین۱۷ ذی القعده سالروز درگذشت آیتالله شیخ عبدالکریم حائری یزدی، فقیه برجسته شیعه و بنیانگذار حوزه علمیه قم است؛ شخصیتی که در یکی از حساسترین دورههای تاریخ معاصر ایران، با دوراندیشی و تدبیر، حوزهای را پایهگذاری کرد که بعدها به مهمترین مرکز علمی و دینی شیعیان در جهان تبدیل شد.