لیبرالیسم
-
بحران لیبرال دموکراسی و تاریخی که پایان نیافت
اخبار اندیشهکیاوش کلهر دانشجوی دکتری علوم سیاسی، در مقاله ای که در روزنامه ایران منتشر کرده، با عنوان «تاریخی که پایان نیافت»، به بازخوانی بحران لیبرال‌دموکراسی در خود زندگینامه فرانسیس فوکویاما با عنوان در قلمرو انسان واپسین می پردازد. این مقاله که گزارش کتاب «در قلمرو انسان واپسین» نوشته فرانسیس فوکویاما را بررسی می‌کند. مرور کارنامه فکری اوست که نشان می‌دهد چگونه از خوش‌بینی‌های جنگ سرد به نگرانی درباره آینده لیبرال‌دموکراسی رسیده به نحوی که در باره آن می توان گفت تاریخی که پایان نیافت. کتاب توضیح می‌دهد که اگرچه اصول لیبرال‌دموکراسی همچنان بی‌رقیب است، اما در عمل دچار بحران شده است.
-
خوانشی بر اتوبیوگرافی جدید فوکویاما؛ از بازنگری در «پایان تاریخ» تا آسیب‌شناسی پوپولیسم نوظهور
اندوهِ «واپسین انسان» بودن؛ اعادهٔ حیثیت فوکویاما از اتهام خوش‌بینی/ زیستن در سایهٔ دموکراسی لیبرال و طغیان «واپسین انسان»
اخبار اندیشهفرانسیس فوکویاما سال‌ها به عنوان یک خوش‌بینِ ساده‌لوح شناخته می‌شد. او اکنون می‌خواهد حقیقت را روشن کند... فوکویاما هرگز به ما قول نداده بود که خوشبخت و شادمان خواهیم شد...آنچه فوکویاما شناسایی کرده یک مشکل انسانی است: پلک‌زدنی که آرمان‌شهر (یوtopiа) را از ویران‌شهر (دیستوپیا) جدا می‌کند. ما آنچه را که همواره می‌خواستیم به دست آوردیم، اما این کافی نیست و هرگز نخواهد بود. فوکویاما، تحلیل‌گر همواره شفاف، می‌نویسد: «ما وسایلی برای توزیع کمی عادلانه‌ترِ منابع داریم و باید متعهد به انجام آن شویم. آنچه ما فاقد آن هستیم، راهی برای توزیعِ "احترام" است.» آن میل به رسمیت شناخته‌شدن سیراب نخواهد شد، و این واقعیت خطرناک‌ترین چیز برای همهٔ ماست.
-
مروری بر کتاب «سرمایه‌داری و میل؛ هزینه روانی بازار آزاد»
امکان رهایی از انقیاد سرمایه‌داری
اخبار اندیشهکتاب«سرمایه‌داری و میل؛ هزینه روانی بازار آزاد» با برقراری پیوندی میان روانکاوی، مارکسیسم و نقد ایدئولوژی و با استفاده از مثالی برگرفته از سینما، ادبیات، فرهنگ مصرفی و زندگی روزمره، نه‌تنها راز تداوم و جذابیت سرمایه‌داری را روشن می‌کند، بلکه افقی نظری برای اندیشیدن به امکان رهائی از این شکل از انقیاد پیش می‌نهد.
-
تبارشناسی «کورپوراتیسم اجتماعی»؛ از افسانهٔ بازار رقابتی تا معمای اشتغال کامل
کنش های انجمنی راه حل چانه زنی بر روی دستمزد کارگران/ عبور از تلهٔ لیبرالیسم بازاری به سوی همبستگی/ چانه زنی متمرکز شکاف درآمدی و بیکاری را حل می کند
اخبار اندیشهاین جستار از آن رو اهمیت دارد که به این پرسش می‌پردازد که آیا جوامع مختلف در پذیرش یا رد یک سیستم کورپوراتیستی آزاد هستند یا اینکه توسط سنت‌ها به سیستم‌های روابط صنعتی مربوط به خود وابسته و پایبند شده‌اند. تجربهٔ استرالیا تا کنون نویدبخش بوده است و آرچر در روایت خود از آیندهٔ کورپوراتیسم خوش‌بین است. سیستم جدید از پیش توانسته است با تغییر در سیاست‌گذاری (از مهار رکود تورمی از طریق خویشتن‌داری در دستمزد به سمت بازسازی ساختاریِ صنعتی) کنار بیاید...کشورهای نوردیک و اتریش در رتبه‌بندی‌های گوناگون کشورها بر اساس درجهٔ تمرکزِ ساختار چانه‌زنی در صدر فهرست قرار می‌گیرند، در حالی که ایالات متحده و کانادا در انتهای آن جای دارند.
-
سقوطِ ایدئولوژی روشنگری؛ چرا دموکراسی لیبرال به بنیان‌های تازه نیاز دارد؟
لیبرال دموکراسی در آستانه مرگ / لیبرالیسم به بنیان جدیدی نیاز دارد/ تقاطع بحران نخبگان، مهار اطلاعات و خلأ معنا در هزارتوی عصر پساروشنگری
اخبار اندیشهما خود را به جامعه‌ای متعهد به یک گزاره تبدیل کرده‌ایم. این امر مستلزم شورشی دائمی علیه کسانی در بالاست که در زندگی خصوصی و امور عمومی، با انتخابی متفاوت، به دنبال کسب امتیازات ویژه و قدرت پایدار هستند. تنش میان کثیر (توده) و قلیل (خواص) ازلی است. مسئلهٔ نخبگان هرگز به طور کامل حل نمی‌شود — اما حل‌وفصل این اپیزود خاص تنها با انتخاب طرفین در این منازعه رخ خواهد داد. عموم مردم باید تصمیمی بگیرند که چه فاصه‌ای را میان بالا و پایین تحمل خواهند کرد. منظورم این است: هر یک از ما باید تصمیم بگیرد و تصمیم خواهند گرفت.
-
بازخوانی نقد افشاگرانه هاجون چانگ به تاریخ‌نگاری نئولیبرال و دکترین اجماع واشنگتن و ارتباط آن ها با توسعه
افسانه‌زدایی هاجون چانگ از تاریخ سرمایه‌داری و نئولیبرالیسم/ قدرت‌های صنعتی نردبان توسعه را پس از صعود برای کشورهای در حال توسعه کنار زدند؟
اخبار اندیشهکشورهای توسعه‌یافته امروز (از جمله بریتانیا و آمریکا)، برخلاف دعاوی نئولیبرالیستی و آموزه‌های اجماع واشنگتن، مسیر صعود صنعتی خود را نه از طریق تجارت آزاد و عدم مداخله دولت (لسه‌فر)، بلکه با ابزارهای حمایت‌گرایی شدید تعرفه‌ای، مداخلات فعال صنعتی، دزدیدن تکنولوژی و حمایت از صنایع نوپا طی کرده‌اند. اما این کشورها پس از رسیدن به قله برتری اقتصادی، همان نردبانی را که خود از آن بالا رفته بودند، زیر پای کشورهای در حال توسعه کشیدند تا آنان را به تامین‌کنندگان مواد اولیه و مصرف‌کنندگان کالاهای صنعتی تبدیل کنند
-
چهاردهه جدال و ناکامی، در اصلاحات ساختاری ایران با نگاهی به کتاب «ناتوانی دولت‌ها در یادگیری»
نیلی: من چپ جدید هستم/ چالش بهمن امویی با مسعود نیلی و محمد طبیبیان/ امویی:نئولیبرال های ایران هم دچار انجماد فکری اند
اخبار اندیشهنیلی همچنین بر مسوولیت دولت در حوزه‌های اجتماعی تاکید کرد. به گفته او، دولت در برابر کودکی که در خانواده فقیر متولد شده، مسوول است و باید برای آموزش و درمان او هزینه کند، اما منابع این حمایت باید از مازادی تامین شود که در بخش صنعت و خدمات ایجاد می‌شود. او گفت: اگر مسوولیت دولت در آموزش، بهداشت و حمایت اجتماعی از ویژگی‌های «چپ جدید» تلقی شود، «من چپ جدید هستم»... اقتصاد می‌خواهید یاد بگیرید، بروید اقتصاد بخوانید. در آن همه چیز هست. خود علم اقتصاد را یاد بگیرید. وقتی از کانال دیگری غیر از تحصیلات آکادمیک و به صورت مکتبی می‌خواهیم وارد شویم، مجبور می‌شویم دعوایی درست کنیم که ما یک طرفش بایستیم و برخی در طرف دیگر. چرا باید با دعوا جلو برویم؟ این مکتب‌گرایی سوسیالیسم، لیبرالیسم، نئولیبرالیسم و... را کنار بگذارید.
-
گزارش ۲۰۲۶ شاخص آزادی اقتصادی جهان نشان می‌دهد
سقوط نئولیبرال ها و اقتصاد آمریکا و صدرنشینی مجدد هنگ کنگ/ سایه‌سنگین دخالت‌های دولتی بر اقتصاد جهانی
اخبار اندیشه گزارش ۲۰۲۶ شاخص آزادی اقتصادی جهان نشان می‌دهد با وجود افت شاخص‌ها پس از پاندمی و سیاست‌های مداخله‌گرانه دولت ترامپ در آمریکا، هنگ‌کنگ همچنان آزادترین اقتصاد جهان است. این ارزیابی با بررسی ۵ محور اصلی در ۱۶۵ کشور اثبات می‌کند جوامع دارای آزادی اقتصادی بالا، نه تنها از درآمد، طول عمر و رضایت شغلی به‌مراتب بیشتری برخوردارند، بلکه محیط‌زیست پاک‌تر و فساد اداری کمتری را نیز تجربه می‌کنند.
-
رایبد کتاب «مقاومت جمعی در برابر نئولیبرالیسم» را منتشر کرد
محقق دانشگاه کالیفرنیا: نئولیبرالیسم بنیان مادی نئوفاشیسم در جهان کنونی است
اخبار اندیشهمقاومت جمعی در برابر نئولیبرالیسم، پژوهشی است که تصویر گسترده‌ای از فرارویی جنبش‌های معیشتی و اجتماعی در برابر اجرای دستورکارهای نئولیبرالی، به رقابت‌های پارلمانی و سیاسی و مشارکت در قدرت سیاسی را در شمار زیادی از کشورهای مورد بررسی ارائه می‌دهد که از اهمیت قابل توجهی برخوردار است.
-
تحلیلی از تضادها و پارادوکس های لیبرالیسم
حقایق تلخی که در باره لیبرالیسم نمی گویند/ پرسش مهم: آیا رواداری لیبرالی بی طرف است؟/ وقتی «بی‌طرفی لیبرال» به ابزار سرکوب تبدیل می‌شود
اخبار اندیشهبرای برخی از متفکران اولیهٔ عصر روشنگری، رواداری صرفاً وسیله‌ای برای حفظ صلح از طریق همزیستی بود. اما برای برخی دیگر، از جمله جان لاک، رواداری ابزاری برای رسیدن به غایتی جاه‌طلبانه‌تر به شمار می‌رفت. رواداری و آزادی بیان، بازار آزاد اندیشه‌ها را ارتقا می‌دادند؛ بازاری که به نوبهٔ خود اجازه می‌داد «بهترین» افکار به سطح بیایند و سپس توسط سیاست‌گذاران برای خیر عمومی به کار گرفته شوند. رواداری لیبرالی در این خوانش، قرار نبود با برداشت‌های متضاد از «زندگی خوب» کنار بیاید؛ بلکه می‌کوشید از طریق جستجوی عقلانیت عمومی و اجماع عقلانی، به همگرایی و هماهنگی دست یابد...لیبرالیسم و تکثرگرایی (پلورالیسم) هم‌زیست‌های طبیعی یکدیگر نیستند؛ تنوع روزافزون زندگی مدرن، تناقضات میان آن‌ها را تشدید می‌کند.
-
مقاله تاریخی کانت در عصر سیطره الگوریتم‌ها و شبکه‌های اجتماعی
کانت علیه الگوریتم؛ چگونه در دنیای مدرن به ماشین‌های بی‌فکر تبدیل شده‌ایم؟/ خصوصی‌سازی عقل؛ چرا در عصر اینترنت و لابی‌گری دیگر «خودمان» نمی‌اندیشیم؟
اخبار اندیشهکانت نمی‌گفت که امکان دارد انسان کاملاً از تأثیرات بیرونی آزاد باشد؛ اما بر این باور بود که هر عصری که شایسته نام «روشنگری» است، باید شرایطی را پرورش دهد که در آن تفکر مستقل بتواند پدید آید — شرایطی که در آن طیف متنوعی از مردم بتوانند نقش «پژوهشگر و اندیشمند» را ایفا کنند.
-
نگاهی به کتاب «علم اقتصاد و جامعه خوب» نوشته جوزف ای. استیگلیتز
آیا هایک نمی‌دانست فقط منافع قدرتمندان را تامین می کند؟/ نئولیبرالیسم مقوم دیکتاتوری و تضعیف دموکراسی / چرا نظریه هایک شکست خورد؟
اخبار اندیشهکتاب «علم اقتصاد و جامعه خوب» یک فراخوان برای بازاندیشی است. استیگلیتز ما را وادار می‌کند که از مفاهیم سطحی آزادی که تنها منافع قدرتمندان را تأمین می‌کند، فراتر رویم و به دنبال آزادی‌ای باشیم که برای همه مردم، به ویژه آسیب‌پذیرترین‌ها، امکان شکوفایی و انتخاب معنادار را فراهم سازد.
-
خطر فرسایش شالوده‌های اخلاقی مدرنیته در عصر سیطرهٔ رفاه
بدون این مفهوم، لیبرالیسم هیچ است؛ آنچه توماس جفرسون می‌دانست/ «ماده‌گرایی» جوامع مدرن را سردرگم کرد/ رفاه اقتصادی بدون «کرامت انسانی» شکننده است
اخبار اندیشهبه این ترتیب، ماده‌گرایی (کم‌وبیش ناخواسته) شالودهٔ اخلاقی لیبرالیسم را از درون بلعیده است. «فرزندان روشنایی» نه چندان به دست «فرزندان تاریکی»، بلکه به دست فرزندان غروبی تاریک‌تر و خاکستری‌رنگ — یعنی ماده‌گرایی — بلعیده شده‌اند...و اگر می‌خواهیم شکوفایی واقعی انسان را تسهیل کنیم، باید مهم‌ترین شالوده فکری لیبرالیسم را به یاد آوریم — اینکه تمامی افراد، فارغ از جایگاهشان در زندگی، از «کرامت انسانی برابر» برخوردارند.
-
لیبرالیسم به مثابه یک عادت و نه یک اصل؛ سنتی ۲۰۰۰ ساله که ریشه در منش و اخلاق جمعی دارد
میراث مفقود رومیان؛ چگونه «بلندطبعی» می‌تواند لیبرالیسم را نجات دهد؟/ پادزهر «بحران معنا» در دموکراسی‌های مدرن: از نقد نیچه تا الگوی بنجامین فرانکلین
اخبار اندیشهاما در قرن بیستم — و به‌ویژه پس از جنگ جهانی دوم — لیبرالیسم تغییر یافت. لیبرالیسم کم‌کم از پرسشِ «من چه دینی به دیگران دارم؟» فاصله گرفت و به «دیگران چه دینی به من دارند؟» تقلیل یافت. کیفیتِ رابطه‌ای و پیونددهنده‌ای که بخشی حیاتی از یک زندگی معنادار است، تقریباً از پروژهٔ لیبرال رخت بربست. ارسطو زمانی که از eleutheriotēs (معادل یونانیِ بلندطبعی و سخاوت) سخن می‌گفت، تأکید داشت که ما باید برای نوعی سخاوتِ هوشمندانه بکوشیم که دادن و گرفتن را در نسبتی درست قرار می‌دهد. به باور بسیاری، لیبرالیسم مدرن در یافتن این تعادلِ درست ناکام مانده است.
-
نشر اگر با کتاب «دموکراسی لیبرال را چه پیش آمد؟» به آسیب‌شناسی سقوط دموکراسی از درون پرداخت
عجم اوغلو: صعود اقتدارگرایی ناشی از نادیده‌گرفتن وعده لیبرالیسم به طبقه کارگر است/ وقتی نخبگان صدای مردم را نشنیدند/ طرحی برای نجات لیبرالیسم
اخبار اندیشهعجم اوغلو مسئله را فقط اقتصادی نمی بیند. از نظر او، شایسته سالاری وقتی مدرک و موفقیت حرفه ای را نشانه ی برتری اخلاقی تلقی کند، به تحقیر کسانی می انجامد که از این مسیر عبور نکرده اند.بحث «مهندسی اجتماعی» نیز از همین جا آغاز می شود. لیبرال ها ممکن است با نیت دفاع از ارزش های درست، به این باور برسند که می توانند جامعه را از بالا اصلاح کنند. در چنین وضعی، آموزش یک طرفه جای گفت و گو و تحمیل جای اقناع را می گیرد. عجم اوغلو معتقد است لیبرالیسم باید از ارزش های خود دفاع کند، اما این کار را «بی تلقین، بی تحمیل، و بی تحقیر» انجام دهد.
-
گزارشی از نشست نقد و بررسی کتاب «چپ ووک نیست»؛ تبارشناسی «ووکیسم» و افول جنبش‌های رهایی‌بخش
یوسف اباذری: سرنوشت ۹۰ میلیون نفر را به کل کل با ترامپ گره نزنیم/ چپ و دشمنانش/ جهان به کام استبداد تکنولوژیک و خشم کور نئولیبرال ها رفته است
اخبار اندیشهیوسف اباذری گفت: سخن من به هیات حاکمه این است، اگر می‌توانید استخوانی برای ترامپ پرت کنید، پرت کنید. سرنوشت نود میلیون را به جنگ کل کل با او گره نزنید که تو این را زدی ما آن را زدیم و ... زیرا ماجرا بسیار مهم‌تر از یک آدم دیوانه[ترامپ] است.
-
بازخوانی نظریه «پایان تاریخ» و چرخش فکری پس از چهار دهه
دلایل چرخش فوکویاما فیلسوف مشهور سیاسی از راست به چپ پس از ۳۷ سال/ ترامپ فاقد قطب نمای اخلاقی است؛ روایت جدیدی از انحطاط سیاسی در آمریکا
اخبار اندیشهدر کتاب جدید، فصلی وجود دارد که عنوانش به داستان دیگری که این خاطرات می‌گوید اشاره دارد: درباره تغییر رأی و نظر. فوکویاما مسیر سیاسیِ نسبتاً نادری را از راست به چپ طی کرده است. او که مقام سابق در دولت‌های ریگان و بوش بوده، از دوران شاگردی‌اش نزد آلن بلوم (دانش‌پژوه برجسته محافظه‌کار) و حضورش در گروه متفکران نئوکان که زمینه فکری را برای حمله سال ۲۰۰۳ به عراق آماده کردند سخن می‌گوید. فوکویاما حمایت خود از آن جنگ را در فوریه ۲۰۰۴ پس گرفت. او در کتاب صریحاً اعتراف می‌کند آنچه مانع شد زودتر این گسست را ایجاد کند، تا حدی کمتر ایدئولوژیک و بیشتر اجتماعی و انسانی بود: او نمی‌خواست به دوستی‌هایی که برایش عزیز بودند پایان دهد.
-
پیروزی لیبرال‌ها در انتخابات فدرال، پیامی به ترامپ در بحبوجه جنگ تجاری کانادا- آمریکا
آمریکاپیروزی نامزدهای انتخاباتی حزب حاکم لیبرال کانادا در انتخابات پارلمانی فدرال نشان داد در بحبوحه جنگ تجاری این کشور با واشنگتن، رای دهندگان از مارک کارنی نخست وزیر در تقابل با دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا حمایت می‌کنند.
-
روح الله قاسمی و تبیین گذار از بحران رشد اقتصادی نامحدود
مسئله ایران، زیست‌پذیری انسان امروز است/ ماهیت سرمایه داری چه کینزینی یا نئولیبرالیسم ضد محیط زیست است
اخبار اندیشهبه‌گفته قاسمی: «محیط‌زیست اساساً یک چیز حاشیه‌ای و لوکس یا بحثی آرمانی نیست. مسئله، زیست‌پذیری انسان ایرانی امروز است. شما هوا ندارید که بتوانید تنفس کنید و زندگی کنید. آب ندارید که بتوانید برای زندگی مصرف کنید. این‌ها اساساً با بحران روبه‌رو شده‌اند و باید عمیقاً به ریشه‌های این بحران بپردازیم. سعی کردم توضیح بدهم که اتفاقاً این بحث شعاری نیست. بحث ایده‌آل و آرمانی هم نیست. اتفاقاً بحث روزمره ماست.»
-
نقدی بر عدم امکان بومی سازی «سیاست محافظه‌کاری» به روایت احمد بستانی، استاد دانشگاه خوارزمی
به‌نام محافظه‌کاری، به‌کام رادیکالیسم؛ چگونه سنت‌گرایی در ایران به «ضدِ خود» بدل می‌شود؟/ چرا در ایران محافظه‌کاری سیاسی شکل نگرفت؟
اخبار اندیشهبستانی به صراحت بیان می‌کند که محافظه‌کاری بدون «سنت» و «تداوم» نمی‌تواند به یک سنت سیاسی تبدیل شود. به زعم او، مشکل اصلی محافظه‌کاری ایرانی این است که «سنتی نیست»؛ یعنی هنوز نتوانسته رابطه‌ای پایدار با سنت خود برقرار کند.
-
خوانشی از مقاله اکونومیست درباره پارادوکس «فردگرایی دولتی»
الگوی سوئد چشمه سار عقل سلیم/ چرا برنی سندرز و چارلی کرک هر دو سوئد را می پسندند؟/ سوئد نمونه بارز شکست یکه تازی نئولیبرالیسم
اخبار اندیشهریشه اصلی این پارادوکس اسکاندیناویایی در نگاه متفاوت به رابطه دولت و آزادی است. در بیشتر کشورهای توسعه‌یافته، جمع‌گرایی و آزادی فردی رقیب یکدیگرند؛ هرچه دولت مسئولیت بیشتری بپذیرد، فضای کمتری برای اتکای شهروندان به خود باقی می‌ماند. اما سوئد مسیر دیگری پیمود: در قرن بیستم، دولت نه‌تنها برای کاهش نابرابری یا بیمه کردن مردم در برابر سختی‌ها گسترش یافت، بلکه هدف اصلی آن کاهش وابستگی افراد به دیگران - حتی اعضای خانواده خودشان - بود.
-
گزارشی از نشست بررسی نسبت محافظه‌کاری و لیبرالیسم در ایران
از «هم جنگ هم صلح» در ایران تا واکنشی به انقلاب فرانسه/ بستانی: همه ما انقلابی هستیم / شکل گیری اندیشه محافظه کارانه در ایران معاصر ممکن است؟
اخبار اندیشهاحمد بستانی گفت: در فرهنگ سیاسی ایران نوعی گرایش وجود دارد که هر چیز قدیمی را کهنه و ازکارافتاده می‌داند و جدیدترین مدل هر چیز را بهتر می‌پندارد. از این جهت، به یک معنا «همه ما انقلابی هستیم»، زیرا دائماً به دنبال جدیدترین مدل‌ها و ایده‌ها هستیم. در چنین شرایطی، اگر سنتی وجود نداشته باشد، محافظه‌کاری نیز امکان شکل‌گیری ندارد.
-
بحرانِ فلسفه در مواجهه با سیاست و علم در قرن بیستم
ژیژک: نگرانِ بی‌فایده شدنِ ما فیلسوفان نیستم/ از «شبِ جهان» تا سقوط سرمایه‌داری لیبرال/ نیازمندی به بدبینی هگلی و ضرورت جدید فلسفه
اخبار اندیشهمن از فیلسوفان انتظارِ «راه‌حل» ندارم. مشکل بزرگ امروز بیشتر این است که وقتی با پدیده‌های جدید مواجه می‌شویم، رویکردِ ما به مساله با همان اصطلاحات و مفاهیمِ قدیمی است. فکر می‌کنم بزرگ‌ترین نقشی که فلسفه امروز می‌تواند ایفا کند، این است که ما را اصلاح کند یا دست‌کم ما را وادار کند به این فکر کنیم که اساسا چگونه با مشکلات مواجه می‌شویم. این نقشِ بزرگ فلسفه در امروز است. نه اینکه راه‌حلی ارایه دهد، بلکه ما را قادر سازد تا سوالاتِ درست را بپرسیم. رازآلودسازی‌ها (Mystifications) دقیقا از همین سطح آغاز می‌شوند؛ زمانی که ما از وجود یک مشکل آگاهیم، اما آن را به شکلی کاملا اشتباه فرمول‌بندی می‌کنیم.
-
مقاله سیروس پرویزی که سروش دباغ از هویت او به عنوان جواد طباطبایی سوال کرد/ کشف فیلسوف زیرزمینی
اخبار اندیشهبه نظر می‌رسد که دور جدیدی در بحث‌های نظری در ایران آغاز شده باشد و تردیدی نیست که از بسیاری جهات طباطبایی پیشگام این بحث‌های جدید است. من در نخستین بخش این نوشته از حضور غایب او سخن گفتم که تصور می‌کنم توصیف ناروایی نیست، اما به نوبه‌ی خودم تأسف می‌خورم که طباطبایی بیش از آن چه حضور دارد، حضور ندارد!
-
مطلق گرایان ایدئولوژیک هایکی در ایران
اخبار اندیشهمتأسفانه اینجا بر اساس افسانه بازار آزاد برای اقتصاد ایران نسخه می‌پیچند و آنچه اصحاب مکتب اطریش مانند هایک و روتبارد نوشته‌اند را حقیقت مسلم فرض می‌کنند. ذهن برخی نویسندگان در دیدگاه هایک قفل شده است و همه چیز را هایکی می‌بینند. حتی واقعیت‌های اقتصادی هم قفل ذهنی آن ها را نمی‌گشاید. آیا این توهم نیست که منتقدین را میراث‌دار و افسانه را واقعیت می‌پندارند؟
-
ببینید| پاسخ مومنی به یک ادعا/ هر چه به سر ایران آمد تقصیر چپ‌هاست؟
اخبار کافه خبرفرشاد مومنی به یک ادعای مهم در خصوص اینکه ایران هر چه می‌کشد از چپ‌هاست پاسخ داد.
-
بحران لیبرال دموکراسی و احیای پیمان اجتماعی؛ عجم‌اوغلو از «لیبرالیسم طبقه کارگر» می‌گوید
سقوط لیبرالیسم؛ چرا ائتلاف تاریخی کارگران و نخبگان فروپاشید؟ / دموکراسی در عصر الگوریتم‌ها؛ نسخه عجم‌اوغلو برای مهار نابرابری و پوپولیسم
اخبار اندیشهاز نظر عجم‌اوغلو، لیبرالیسم در بخش بزرگی از قرن بیستم موفقیت تاریخی بزرگی بود... اما این نظم به تدریج فرسوده شد. یکی از مشکلات درونی آن چیزی است که او «سه I» می‌نامد: شمول، نادانی و عدم تساهل. جوامع لیبرال باید گروه‌های سابقاً محروم، فقرا، زنان، اقلیت‌ها و مهاجران، را وارد نظم سیاسی کنند، با باورهای نادرست و مخرب مقابله کنند و در عین حال مشخص کنند که یک جامعه لیبرال تا چه حد باید در برابر جریان‌های غیرلیبرال و تحمل‌ناپذیر تساهل نشان دهد.
-
نقدی بر اندیشه اقتصادی-سیاسی دکتر عبدالکریم سروش/ لیبرالیسم نقابدار
روایت قوچانی از غروب ستاره روشنفکری دینی و پدیدار شدن سروش در لباس سردمدار توتالیتاریسم/ درباره افول یک رؤیای ۴۰ ساله
اخبار اندیشهیک دهه قبل در گزارش‌های روزنامه‌نگارانه‌ام از تاریخ اندیشه سیاسی به این نتیجه رسیده بودم که راه اصلاح دینی سرانجام از بیراهه استبداد دینی سر بر می‌آورد و از اصلاح‌طلبی به بنیادگرایی می‌رسیم...آن روز فکر می‌کردم عبدالکریم سروش مارتین لوتر اسلام است، ازاین‌رو از جلد چهارم آن مجموعه از مصائب لیبرالیسم اسلامی نوشتم. اکنون اما می‌فهمم که او خود ژان کالون است؛ مردی که از اصلاح دینی به استبداد دینی رسید. ما در چهره عبدالکریم سروش بر خلاف علی شریعتی و در پی آن مهدی بازرگان لیبرالیسم دینی می‌دیدیم و گرچه در تداوم راه با ناسازه لیبرالیسم و اسلام‌گرایی مواجه شدیم، اما نقش او را در معرفت‌شناسی لیبرال نادیده نمی‌گرفتیم. اما فقر اندیشه اقتصادی و اندیشه سیاسی درنهایت سبب شد پرده برافتد و نقاب برداشته شود و زیر این لیبرالیسم نقابدار، توتالیتریسمی پنهان پدیدار شود...
-
ضرورت توجه به نگاهی فراتر از سود در تبیین علی مرشدی‌زاد
سیاسیون و فلاسفه در گرداب عوامفریبی و پوپولیسم/ آسیب دموکراسی/ آموزش برای دموکراسی، آموزش برای اقتصاد
اخبار اندیشهمارتا نوسباوم، دموکراسی را نه فقط یک نظام سیاسی، بلکه شکلی از سازمان اجتماعی می‌داند که بر پایه آزادی، برابری، تعامل و گفت‌وگو استوار است. در مرکز اندیشه او، مفهوم «کرامت انسانی» قرار دارد که به معنای حق هر فرد برای هدف نهایی بودن است، نه ابزاری برای رسیدن به اهداف دیگران.
-
خوانش تحلیلی از تاریخ موازنه قدرت و دولت‌سازی در جامعه ایران در گفتاری از مهدی روزخوش
گره کور «تأسیس دولت، قانون و آزادی» پس از یک قرن/ تفاوت بنیادین مشروطه ایرانی و اروپایی/ پاسخ ایرانی به مسئله ایران یا تقلید از غرب؟
اخبار اندیشهمشروطه ایران صرفاً تقلیدی صوری از غرب نبود. هیچ تجربه تاریخی رونوشتی از تجربه‌ای دیگر نیست. همان‌گونه که مشروطه انگلستان بر بستر تاریخ انگلستان شکل گرفت، مشروطه ایرانی نیز برآمده از امکانات و نیروهای اجتماعی موجود در جامعه ایران بود.