نشنیدم وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و یا وزیر میراث و گردشگری و یا وزیر آموزش و پرورش درگذشت او را تسلیت گفته باشند. توکلی در سال ۱۳۰۹ در یکی از روستاهای اطراف بانه به دنیا آمد. پدربزرگش از عارفان خوشنام منطقه بود.
او شغل معلمی را برگزید و عمری را به تدریس تاریخ و جغرافیا و دروس دیگر در دبیرستانها پرداخت. توکلی چندین و چند دهه عمر خود را به تمامی به تاریخنگاری، تصحیح متون کهن تاریخی و ثبت تاریخ مردمی و اجتماعی معاصر کردستان و مردمنگاری تصوف و مکاتب عرفانی پرداخت.
از توکلی بیش از بیست کتاب بجا مانده که همگی آثاری ارزشمند پژوهشی و مرجع در حوزه مردمشناسی و تاریخ و فرهنگ کردستان به شمار میروند. نکته تمایز و اهمیت او نسبت به دیگر تاریخپژوهان این بود که او تنها خود را با متون قدیمی و اعصار کهن مشغول نمیکرد بلکه به جستجو، پایش و ثبت تاریخ زمانه خود در حوزههای تخصصی مورد علاقهاش میپرداخت که این تتبعات به انتشار آثاری ارجمند و همچنین صدها فیش و یادداشت تدوین نشده و انتشار نایافته انجامیده است.
یکی از حوزههای مورد علاقه توکلی که وی به شکلی مستمر بر آن اهتمام داشت تاریخ تصوف معاصر بود و وی با دقت و حوصله اطلاعات صدها خانقاه را در شهرهای مختلف ثبت میکرد و سلسله طرائق گوناگون و تحولات ریز شاخههای هر یک را با علاقه فراوان دنبال مینمود.
تاریخ تصوف و پراکندگی خانقاههای طریقتهای مختلف آن در ایران موضوعی ناب اما مغفول است و چندین دهه است شاهد انتشار پژوهشی ژرف و جامع بر اساس جستجوی میدانی در شهرها و روستاهای مختلف کشورمان برای صدها عبادتگاه معنوی بزرگ و کوچک صوفیان با نامهایی چون خانقاه، تکیه، حسینیه، جمعخانه، لنگر، رباط، زاویه، چلهخانه و ... نبودهایم؛ نهادهایی اجتماعی و مردمی که همراهی آنها در انقلاب اسلامی و دفاعهای مقدس سهگانه میتواند موضوع پژوهشهایی خواندنی و مفید باشد.
امیدوارم خانواده ،شاگردان و دوستان مرحوم توکلی همت کنند و با مشارکت مراکز دانشگاهی، نهادهای فرهنگی و پژوهشگاهها زمینه تدوین و نشر پژوهشهای انتشار نایافته او را فراهم آورند.
نظر شما