ایسنا نوشت:

یک جمعیت شناس با بیان اینکه تأخیر در ازدواج یکی از عوامل مرتبط با کاهش موالید در ایران است، نقش موارد دیگری چون افزایش سطح توقعات و انتظارات، کاهش نفوذ نیروهای سنتی و شبکه‌های فامیلی و خانوادگی را در کاهش تمایل افراد به ازدواج‌های به هنگام مؤثر دانست.

حاتم حسینی، عضو هیئت مدیره انجمن جمعیت شناسی ایران نا امنی شغلی را یکی از عوامل مهم کاهش تمایل جوانان به ازدواج دانست و گفت: بسته‌های تشویقی افزایش موالید به تنهایی نمی‌تواند نقش مهمی در ترغیب جوانان به ازدواج به هنگام و تشکیل خانواده ایفا کند.

حسینی با تأکید براینکه نمی توان سیاست‌های جمعیتی و بازنگری آنها را از بستر اقتصادی، اجتماعی که باعث کاهش میزان باروری و ازدواج شده جدا کرد، گفت: بر اساس بررسی‌های انجام‌شده، بسته‌های تشویقی موالید بیشتر گروه‌ها و طبقات پایین اجتماعی و افرادی که هم‌اکنون در شرایط زندگی نامناسبی به سر می‌برند را تحت تأثیر قرار می دهد و این امر سبب می شود جامعه در چرخه‌ باطل فقر و توسعه‌نیافتگی قرارگیرد.

او ضمن بیان اینکه مطابق بررسی‌های انجام‌شده حدود 28 درصد کاهش موالید در کشور ناشی از افزایش میانگین سن ازدواج است، گفت: دوره‌ تولیدمثل محدود است وقتی افراد دیرتر ازدواج کنند، شمار سال‌هایی که در معرض فرزندآوری قرارمی گیرند و شمار نهایی فرزندانی که یک زوج می توانند تا پایان دوره‌ی فرزندآوری به دنیا بیاورند، محدودتر می شود.

عضو هیئت مدیره انجمن جمعیت شناسی با اشاره به اینکه افزایش سطح سواد و تحصیلات به طور مستقیم باعث تأخیر در ازدواج نمی‌شود، گفت: چون امکان دست یابی افراد تحصیلکرده به فرصتهای شغلی در جامعه ما ساده تر است، جوانان برای کسب استقلال که پیش زمینه ازدواج است مجبور به ادامه تحصیل هستند، بنابراین ازدواج آنها به تأخیر می افتد.

به گفته این استادیار، افزایش میانگین سن ازدواج ارتباط مستقیمی با تغییر خانواده‌ ایرانی از شکل گسترده به هسته‌ای و شرایط اقتصادی جامعه در شرایط کنونی دارد؛ به این ترتیب که زوجین به محض تشکیل خانواده باید به صورت مستقل تأمین نیازهای اقتصادی خود را به عهده می‌گیرند، به همین دلیل جوانان ترجیح می‌دهند ازدواج و تشکیل خانواده را به زمانی موکول کنند که از پس تأمین هزینه‌های زندگی‌ برآیند.

عضو انجمن جمیت آسیا ادامه داد: علاوه براینکه تأخیر در ازدواج یکی از عوامل مرتبط با کاهش موالید در ایران می باشد، نمی‌توان نقش موارد دیگری چون افزایش سطح توقعات و انتظارات، کاهش نفوذ نیروهای سنتی و شبکه‌های فامیلی و خانوادگی را در کاهش تمایل افراد به ازدواج‌های به هنگام نادیده گرفت.

او فراگیری و عمومیت ازدواج را به عنوان یکی از مشخصه‌های فرهنگی جامعه ایران دانست و گفت: ازدواج و تشکیل خانواده همچنان جایگاه مقدس و ویژه‌ای در نظام اجتماعی و فرهنگی جامعه‌ی ما دارد. طبق آمار موجود حدود 98 درصد زنان و مردان ایرانی تا رسیدن به 50 سالگی دست‌کم یک بار ازدواج می‌کنند درحالی که در بسیاری از جوامعی که باروری زیر سطح جایگزینی را تجربه می‌کنند، شرایط اینگونه نیست.

حسینی بر این اساس نتیجه گرفت که کاهش ازدواج و باروری به خاطر گریز افراد از تشکیل خانواده و عدم تمایل آن‌ها به ازدواج نیست، بلکه این امر بازتاب شرایط اقتصادی و اجتماعی حاکم بر جامعه است. او گفت: در آموزه‌های دینی نیز تأکید شده که فرد ازدواج و تشکیل خانواده را به زمانی موکول کند که به نحو مطلوبی توانایی اداره‌ زندگی را داشته باشد.

عضو انجمن اروپایی مطالعات جمعیت این مشخصه فرهنگی را یکی از نقاط قوت جامعه ایرانی دانست و تصریح کرد که سیاست گذاران می توانند با تأکید براین مؤلفه در کنار فراهم آوردن فرصت های شغلی تأخیر در ازدواج را تا حد زیادی کاهش دهند و خانواده‌ها را به فرزندآوری بیشتر ترغیب کنند.

او با بیان اینکه میزان باروری کل در کشور هم‌اکنون 1.8 فرزند برای هر مادر است، گفت: این درحالی است که در نیمه‌ دهه‌ 1360 این میزان 6.7 فرزند برای هر مادر بود، بنابراین تردیدی نیست که کاهش باروری یکی از واقعیت‌های جمعیت‌شناختی جامعه‌ ایران در شرایط کنونی است.

این جمعیت شناس افزایش فاصله گذاری بین موالید، فاصله میان ازدواج و اولین فرزند، کاهش مرگ و میر نوزادان، افزایش احتمال بقای کودکان، توجه به کیفیت زندگی فرزندان از سوی والدین و افزایش هزینه‌های فرصت فرزندآوری به‌ویژه برای مادران را به عنوان دیگر مواردی مطرح کرد که منجر به کاهش موالید شده است.

حسینی با اشاره به اینکه تصور زنان از هویت خود با نگاه کلیشه‌ای و سنتی که تنها وظیفه زنان را فرزندآوری می‌داند فاصله دارد، خاطرنشان کرد: نباید نقش مادری را در تعارض با مشارکت‌های اقتصادی، سیاسی و اجتماعی تعریف کنیم، چون در این صورت فقط تمایل زنان به فرزندآوری کاهش پیدا می‌کند.

عضو اتحادیه بین المللی مطالعات علمی جمعیت با بیان اینکه در نظام اقتصادی صنعتی، نیاز تولیدکنندگان به نیروی انسانی کاهش می یابد، تصریح کرد: امروزه فواید اقتصادی خانواده‌های بزرگ و پرفرزند کم‌تر شده و فرزند در اقتصاد خانوار بیش‌تر حکم یک کالای مصرفی را دارد نه کالای سرمایه‌ای. در چنین شرایطی، به‌طور طبیعی منافع حاصل از فرزندآوری به مراتب کم‌تر از هزینه‌های آن خواهد بود و طبیعی است که زوج‌ها بر اساس محاسبات عقلانی-اقتصادی فرزندآوری کمتر را ترجیح دهند.

دانشیار دانشگاه بوعلی سینا یکی از اشتباهات فنی سیاست‌گذاری‌های نوین جمعیتی را یکسان انگاشتن برنامه‌ی تنظیم خانواده با کنترل موالید عنوان کرد و گفت: اجرای بسته‌های تشویقی بدون در نظرگرفتن نیازهای زنان واقع در سنین فرزندآوری به خدمات بهداشت بارداری، نتیجه‌ای جز افزایش حاملگی‌های ناخواسته،‌ سقط‌های ناایمن و در نهایت کاهش بیش‌تر موالید نخواهد داشت.

به گفته او ، ایران ارائه‌ خدمات بهداشت بارداری حتی در شرایط اعمال بسته‌های تشویقی موالید از الزامات سیاست‌های جمعیتی است که زمینه حق برخورداری از خدمات بهداشت بارداری با کیفیت را برای زنان فراهم می کند و به زوجین این امکان را می‌دهد تا با برنامه‌ریزی، تعداد فرزندان و زمان باروری دلخواه خویش را انتخاب کنند.

او در ادامه ابراز امیدواری کرد که اگر سیاست‌گذاری جمعیتی بر اساس واقعیت‌های جمعیت‌شناختی جامعه‌ ایران و آسیب‌شناسی برنامه‌ تنظیم خانواده و آثار و پیامدهای آن صورت بگیرد، در این شرایط می توان انتظار‌داشت‌ زنان با واقع‌بینی در مورد باروری تصمیم‌گیری کنند و تحولات جمعیتی به سمت مطلوبی هدایت شود.

حسینی یکی از مشکلات جدی و اساسی در شرایط حاضر را عدم انطباق منافع فردی با مصالح اجتماعی عنوان کرد و گفت: افزایش خودخواهی‌های فردی و کاهش نفوذ نیروهای سنتی بر رفتار و تمایلات فرزندآوری افراد و خانوارها سبب شده افراد در تصمیم‌گیری برای ازدواج و تشکیل خانواده و فرزندآوری، همواره منافع و خواسته‌های فردی را بر مصالح اجتماعی ترجیح دهند، در چنین شرایطی، امید به افزایش موالید حتی با ارائه‌ غنی‌ترین بسته‌های تشویق موالید دشوار خواهد بود.

این عضو انجمن اروپایی مطالعات جمعیت واقع‌بینی در سیاست‌گذاری‌ جمعیتی و همسویی و انطباق سیاست‌های اقتصادی با برنامه ریزی های فرهنگی، اجتماعی و جمعیتی را با اهمیت دانست و تصریح کرد: وقتی در تأمین نیازهای اولیه (مانند مسکن) و ثانوی (مانند اشتغال) جمعیت جوان ناتوان باشیم، نمی‌توانیم انتظار داشته باشیم صرفاً از طریق ارئه‌ بسته‌های فرهنگی، جوانان را به ازدواج، تشکیل خانواده و فرزندآوری ترغیب کنیم.

او در ادامه گفت: در کنار تلاش برای جلوگیری از استمرار کاهش باروری ضروری است میزان باروری را در سطح لازم برای جایگزینی نسل‌ها نگه داریم. بر مبنای همین مسئله مهم‌ترین اولویت سیاست‌گذاری جمعیتی در کشور مدیریت عرضه و تقاضای بازار کار و تلاش برای بکارگیری نیروهای انسانی ماهر و متخصصی است که از عوامل اصلی رشد و توسعه‌ اقتصادی می‌باشند.

او درپایان گفت: اگر چنین امکانی فراهم شود، بی‌تردید می‌توان جمعیت را به ثروت و قدرت تبدیل کرد. در غیر این صورت، جمعیت بیش‌تر لزوماً ثروت و قدرت بیش‌تر را به همراه نخواهد داشت.

 

23231

 

کد خبر 388864

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
3 + 1 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 19
  • نظرات در صف انتشار: 1
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • بی نام IR ۰۷:۴۷ - ۱۳۹۳/۰۹/۱۶
    81 3
    مردم امروز با دسترسی به منابع اصلاعات مثل اینترنت و غیره سطح فکرشون بالاتر رفته و کیفیت رو به کمیت ترجیح میدن. سوییس حدود 7 میلون جمعیت داره و پاکستان 150 میلیون نفر. حالا خودتون قضاوت کنید دوست دارید مثل یه پاکستانی زندگی کنید یا یه سوئیسی.
  • وحید A1 ۰۷:۴۸ - ۱۳۹۳/۰۹/۱۶
    81 1
    مهم ترین دلایلش اقتصادی فرهنگیه وقتی آینده روشنی نیس به چه امیدی ازدواج کنیم؟از فردای خودمونم خبر نداریم ما مث پدرانمون نیسیم که بی فکر بذاریم بچه گیرمون بیاد بچه امنیت میخواد بچه تحصیل میخواد شغل میخواد مسئولین ما نه خرج تحصیل میدن نه اصن خرید میرن نه میدونن مستاجری چیه...افزرایش جمعیت واسه چی؟اگه واسه نیروی کاره که هلند با 16 میلیون جمعیت سالانه 700 میلیارد درآمد داره اگه واسه پر کردن صندق رای و مناسبت های سیاسی و پر کردن پادگان و افزایش جمعیت سنی یه بحث دیگس خبر یا سانسور کن یا ویرایش نکن با تشکر
  • بی نام IR ۰۷:۵۹ - ۱۳۹۳/۰۹/۱۶
    31 2
    چون بیکارن
  • بی نام A1 ۰۸:۲۰ - ۱۳۹۳/۰۹/۱۶
    43 2
    وقتی در تأمین نیازهای اولیه مانند مسکن و ثانوی مانند اشتغال جمعیت جوان ناتوان باشیم، نمی‌توانیم انتظار داشته باشیم صرفاً از طریق ارئه‌ بسته‌های فرهنگی، جوانان را به ازدواج، تشکیل خانواده و فرزندآوری ترغیب کنیم. صد در صد موافقم
  • بی نام A1 ۰۸:۲۴ - ۱۳۹۳/۰۹/۱۶
    45 2
    من 31 ساله و بیکارم.اگر کار هم داشته باشم با این وضع درآمد و نرخ تورم برای تامین حداقل های ازدواج که امروزه نیازه باید چندین سال درآمدم رو جمع کنم تا شاید یه ادم بساز پیدا بشه که بتونیم ازدواج کنیم.در مورد تعداد فرزند هم به این دلیل الان کم شده که سوای مشکلات اقتصادی جوونا به خودشون نگاه میکنن.وقتی میبینن مثلا در یک خانواده مثلا 7 نفره بزرگ شدن اما پدر و مادر به دلیل مشغله کاری و زیادی فرزندان نه از لحاظ اقتصادی و نه از لحاظ روحی و فرهنگی نتونستن نیاز بچه هاشون رو برآورده کنن حالا چرا باید این بلا رو سر فرزندان خودشون بیارن با افزایش تعداد فرزندان؟آیا گناه فرزندی که دچار کمبود اقتصادی و عاطفی شده بر گردن من نیست که بی توجه به این موضوع فقط زاد و ولد کردم؟؟؟؟
  • بی نام IR ۰۸:۲۵ - ۱۳۹۳/۰۹/۱۶
    49 2
    تو زندگی مجردی خودمون موندیم بابا،از مسئولین از گذشته تا حال از همه تشکر میکنم حتی از خودم که تو این سن هیچی نداریم حتی امید،ممنون.
  • مهدی IR ۰۸:۳۳ - ۱۳۹۳/۰۹/۱۶
    36 1
    چرا هی الکی می گین چرا چرا جرا یعنی واقعا نمی دونین چرا یا نمی خواین بدنین چرا
  • رضااا A1 ۰۸:۳۹ - ۱۳۹۳/۰۹/۱۶
    26 6
    بیکاری ، بی پولی ، نداشتن شرایط ازدواج ، نداشتن ماشین و خونه که بهونه همست
  • بی نام A1 ۰۸:۴۳ - ۱۳۹۳/۰۹/۱۶
    29 1
    اینهمه آدم خودشون و البته جوانان رو سر کار گذاشتن، پشت سر هم سمینار و ... بابا خیلی ساده ست زیاد زور نزنید ... جواب یک کلمه ست : پول
  • بی نام IR ۰۸:۴۹ - ۱۳۹۳/۰۹/۱۶
    23 1
    یعنی اینهمه دلیل داریم به جز مشکلات اقتصادی
  • بی نام IR ۰۸:۵۳ - ۱۳۹۳/۰۹/۱۶
    31 2
    نون نیست بخورن تو به فکر چی هستی
  • بی نام A1 ۰۸:۵۸ - ۱۳۹۳/۰۹/۱۶
    33 1
    چیزی که عیان است چه حاجت به بیان است.مردم می ترسندفرزندشان یامعتادیابیکاریاهردویامختلس یاریاکاروقالتاق یادکتراسیدپاش ویادرنهایت آواره درممالک غریب دردورترین نقاط دنیاشود
  • بی نام IR ۰۹:۳۶ - ۱۳۹۳/۰۹/۱۶
    20 2
    چرا نداره که بی کاری تورم دوسال بردگی خدمت سربازی
  • بی نام IR ۱۰:۰۳ - ۱۳۹۳/۰۹/۱۶
    36 13
    مگر بيكارم ازدواج كنم ،دختره از من خونه ،ماشين و... مي خواد تازه كلي مهريه مي خواد كه ازم بگيره و منو بندازه زندان
    • مهدی IR ۱۴:۰۰ - ۱۳۹۳/۰۹/۱۹
      20 4
      قربون دهنت
  • مریم IR ۱۰:۱۴ - ۱۳۹۳/۰۹/۱۶
    59 2
    کاهش رشد جمعیت به نفع کشور است. با اینهمه مشکلات کم آبی، آلودگی محیط زیست و محصولات کشاورزی و مشکل بیکاری و مسکن و هزاران مشکل دیگر افزایش جمعیت چه سودی برای این مملکت دارد؟ مگر کشور ما توانست از جمعیت جوان حال حاضر جهت سازندگی استفاده کنند؟ مگر توانست زمینه نشاط و شادابی آنان را تامین کند؟
  • محمد A1 ۱۰:۲۷ - ۱۳۹۳/۰۹/۱۶
    36 2
    پول پول یا بهتر بگم شغل شغل حالا من که مثلا رویاهای خوبی در سر داشتم و در 27سالگی ازدواج کردم و الان بچه دارم ودانشجوی سال آخر دکترای ... و شاگرد اول هستم و در طی یک سال 3 مقاله آی اس آی دادم و 3 تا داخلی دادم.یک کتاب ترجمه کردم اما هیچجا حاضر به استخدام من نیست فقط چون پارتی ندارم و الان دارم در کافینت ها ساعتی حدود دو هزارتومن کار می کنم باید چه جوابی بدم؟
    • بی نام IR ۱۹:۱۵ - ۱۳۹۳/۰۹/۱۶
      36 1
      نمیدونم چرا با وجود این آینده ی شغلی مبهم برا دانشجویان دکترا، باز هم از امروز بیشتر از 100 هزار نفر میریزن تو سایت سنجش و دکترا ثبت نام میکنن؟
  • شبستان IR ۱۱:۰۴ - ۱۳۹۳/۰۹/۱۹
    16 2
    یعنی واقعا نمیدونن چرا؟؟