اینجا جای سیاست نیست

عده‌ای از منتقدان دولت معتقدند تصمیم‌سازان و تصمیم‌گیرندگان اصلی دولت، به این علت از اجرای این طرح به شکل قانونی مدون و معین با درنظر گرفتن مجازات و کیفری مشخص برای خاطیان آن، تن می‌زنند که به‌دنبال به‌دست‌آوردن اقبال و اعتماد آن دسته از جامعه‌اند که چندان اقبالی به این دولت ندارند و با تمهیداتی به دنبال کسب آرا و اعتماد آنانند و عدم اجرای این طرح را نیز یکی از این تمهیدات ارزیابی می‌کنند. در کنار این تحلیل، آنان معتقدند بخش عمده‌ای از آرای ریاست‌جمهوری مرهون اعتماد و آرای اقشار متدین و متشرع جامعه است و مقابله با بدحجابی از اصلی‌ترین مطالبات آنان است و دولت نباید به سودای به‌دست آوردن رای و نظر گروه‌هایی که در انتخابات اقبالی نشان‌ نداده‌اند، به این خواسته و مطالبه گروه بزرگ هواداران خود بی‌توجهی کند.

این تحلیل در حالی ارائه می‌شود که دو طرف ماجرا یکدیگر را به برخوردی انفعالی در مقابله با بدحجابی متهم می‌کنند.

دولت معتقد است جدای از زمان‌بر بودن مقابله با بدحجابی، ‌اساساً مسئولیت اصلی، متوجه دستگاه‌های رسمی جامعه نیست و نهادهای غیررسمی فرهنگی و دینی مسئولیت مستقیم را در این خصوص عهده‌دارند و دولت تنها بخش کوچکی از این طرح را می‌تواند پوشش دهد.

در طرف مقابل نیز،‌ اعتقاد بر این است که اگر دولت در همان بخش‌هایی از جامعه که مسئولیت آن را به عهده دارد، نظیر دانشگاه‌ها، ادارات، بیمارستان‌ها و... قانون حجاب را جدی بگیرد،‌معضل بدحجابی تا حد قابل‌توجهی بهبود خواهد یافت.

از این نظر ما با دو معضل مواجهیم، یک معضل بدحجابی و دیگر معضل چگونگی مقابله با بدحجابی. هر دو معضل حکایتگر اختلاف، تحلیل دیدگاه و حتی سلیقه نخبگان فرهنگی - دینی و سیاسی جامعه‌اند. چه اگر هر دو طیف مخالف و موافق بتوانند تعریف و ارزیابی خود از معضل و راهکارهای مقابله با آن را برای جامعه معین نمایند،‌گامی بلند را در حل آن برداشته‌اند. اگر هر دو گروه به‌دور از محافظه‌کاری و انفعال برآوردهای دقیق و روشن خود را به صحنه عمومی جامعه عرضه کنند، اذهان و افکار جامعه نیز آماده‌تر و روشن‌تر درباره نظرات آنان قضاوت خواهد کرد. این که، معیار بدحجابی کدام است؟ برآورد بدحجابی نسبت به چه معیاری و در چه گستره جغرافیایی در کل ایران ارزیابی می‌شود؟ بدحجابی امروز در چه مرحله‌ای قرار دارد؟ آیا در مرحله یک‌ معضل و هنجارشکنی است یا در نقطه بحرانی خود قرار دارد و ما با یک بحران مواجهیم؟ این که امروز بدحجابی نمادی از بی‌دینی است یا حکایت از لاقیدی دارد یا مظهر بی‌بندوباری است؟ بدحجابی آسیبی اجتماعی است یا معضلی دینی؟ بدحجابی نشانه‌ای از بی‌عفتی عمومی است یا بی‌توجهی به مسئله‌ای شرعی؟ بدحجابی، امروز در میان چه گروه‌ها و با چه تعدادی به مثابه مقابله با حکومت دینی ارزیابی می‌شود؟ تا چه اندازه می‌توان بدحجابی رایج را حرکتی در جهت بی‌حجابی ارزیابی کرد؟ بدحجابی امروز تخطی از حجاب معیار است یا حجاب برتر؟ بدحجابی به عنوان یک ناهنجاری اجتماعی در جامعه‌ای دینی در کنار چه ناهنجارهای دیگری به‌وجود آمده و اساساً چه ناهنجاری‌هایی موجد و مقوم آن بوده است...

بی‌گمان پاسخ روشن گروه‌های مخالف و موافق طرح مقابله با بدحجابی به سؤالاتی از این دست می‌تواند، تنش حاکم در میان گروه‌های اجتماعی را تقلیل دهد.

طبعاً اگر چنین راهی را برگزینیم، هیچ‌گاه متهم به سیاسی‌کاری نخواهیم شد در جامعه‌ای چنین سیاست‌زده، معضل اجتماعی را با اهرمی سیاسی حل نخواهیم کرد.