افلاطون

نبرد فیلسوف آتنی با ایلیاد و ادیسه هومر؛ چرا سقراط با اقتباس از آثار هومر مشکل داشت؟

اخبار اندیشهدر «جمهوری»، سقراط حتی تصریح می‌کند که از کودکی هومر را دوست داشته است اما این علاقه نباید او را از حقیقت دور کند. او هومر را بزرگ‌ترین شاعر می‌داند، ولی همین ستایش را مانعی برای نقد حقیقت نمی‌داند.

تبارشناسی فیلسوفی که میان هایدگر و ابن‌عربی ایستاد

هشدار ریخته گران نسبت به زوال معنویت در جهان محاسبه‌گر/ آیا می‌توان از افق‌های تفکر ریخته‌گران فراتر رفت؟

اخبار اندیشهمحمدرضا ریخته‌گران بخشی از تاریخ معاصر فلسفه و آموزش هنر در ایران بود؛ استادی که فلسفه را جدی خواند، از فردید و سنت هایدگری آغاز کرد، از مرزهای آن فراتر رفت، به حکمت و عرفان اسلامی و شرقی روی آورد، هنر را به «مسأله حقیقت» پیوند زد و نسلی از دانشجویان را با پرسش‌هایی مواجه کرد که هنوز پایان نیافته‌اند.

حسام‌الدین شریفی و تبیین حکمت عملی ابن‌سینا به مناسبت اول شهریور، روز بزرگداشت ابوعلی سینا

گذر از دانستن به چگونه زیستن / فلسفه ابن‌سینا بدون «حکمت عملی» ناقص می‌ماند/چگونه عقل برهانی و شریعت، «زندگی مطلوب» را می‌سازند؟

اخبار اندیشه شریفی گفت:‌ حکمت عملی ابن‌سینا می‌تواند ما را متوجه این مسئله کند که میان «دانستن» و «چگونه زیستن» فاصله‌ای وجود دارد و فلسفه باید بتواند این فاصله را پر کند. در حوزه فردی، این مسئله به اخلاق و تزکیه نفس مربوط می‌شود؛ در خانواده، به تدبیر منزل؛ و در جامعه، به سیاست مدن. اگر این سه حوزه از یکدیگر جدا شوند، نظام حکمت عملی ناقص می‌شود.

خوانشی رادیکال از اندیشه سیاسی محمدجواد غلامرضاکاشی برای گذر از آرمان‌شهرسازی

نه سرپناه در باستانگرایی، نه پناهگاهی در آرمانگرایی/ تبدیل سیاست به رنج زدایی از زندگی توسط مردم/ پایان عصر فیلسوف‌شاهان و ایدئولوژی‌های فلج‌کننده

اخبار اندیشهکاشی دعوت می‌کند تا حکومت را نه به مثابه «فرشته‌یِ نجات» یا «حقیقتِ متجسد»، بلکه به مثابه «ماشینی کارآمد» برایِ تنظیمِ امورِ حقوقی ببینیم. او با «قانون‌گرا کردنِ سیاست»، می‌خواهد دستِ اربابانِ قدرت و سخن را از «اغواگریِ ایدئولوژیک» کوتاه کند. «سیاست به مثابه احداث خانه»، ایستادن در میانِ دو جبهه است؛ جایی که زبان، در کنارِ مقدوراتِ واقعیِ زندگی می‌نشیند تا نشانِ خود را بر متنِ منازعه مهر کند. سیاستِ آینده، «سیاستِ حضور در کثرت» است؛ جایی که دیگر نه ایدئولوژی، بلکه «رانهِ حیات» و «اعتمادِ سکولار به آینده»، بنیادِ همبستگیِ ایرانیان را می‌سازد.

تحلیل ابوالفضل دلاوری درباره ریشه‌ها و تحولات نظری پدیده انقلاب

چرا خردمندان دست به شورش نمی‌زنند؟/ آزادی مطلق به «ترور» ختم می‌شود/ پارادوکس بزرگ ارسطو و هگل درباره انقلاب

اخبار اندیشهخانه اندیشمندان علوم انسانی نشست «از نظریه انقلاب تا تئوری های جنبش های اجتماعی» را برگزار و دکتر ابوالفضل دلاوری در آن تاکید کرد که انقلاب ها ساخته نمی شوند، بلکه رخ می دهند.

احمد امیرخلیلی و تبیین ذهنیتِ پوپولیستی؛ تاملی بر کتاب «ترامپ و فیلسوفان»

شعار ماگا توسط ترامپ از منظر اسپینوزا یک بلاهت فریبنده است/ غیرفلسفی‌ترین سیاستمدار تاریخ در کلاس فلسفه / گروگان‌گیری افکار عمومی در «اقتصاد توجه»

اخبار اندیشهاحمد میرخلیلی، مترجم «ترامپ و فیلسوفان» اثر لارس اسوندسن، می‌گوید این کتاب جامع‌ترین تلاشی است که با استفاده از سنت فلسفه سیاسی، رفتار ترامپ و جنبش ماگا را به زبانی ساده و قابل‌فهم برای مخاطب عام صورت‌بندی می‌کند.

 رسول جعفریان و تبیین رویارویی نخعی و کسروی در باره مذهب و فلسفه سیاسی/ چهره گمنام فرهنگ نخعی

اخبار اندیشه اگر دین و سیاست، دو کلمه مترادف و دارای معنی واحد و «عینیت» هستند و مفهوم واحدی دارند، چرا «مکتب‌های سیاسی» در متن فلسفه یونانی و بشری و نخست در کتب ارسطو و افلاطون مطرح شده و جدایی از دین مورد بحث و اظهارنظرهای اختلاف‌برانگیز فلاسفه قدیم و جدید بوده است؟ آیا دین خدا تا حد ‌اندیشه‌های فلاسفه سیاسی و روش سیاستمداران بشری تنزل یافته است؟»

نمایشگاه اندیشه ۱۴۰۵ - بررسی جلد اول «تاریخ زیبایی‌شناسی» در مجموعه «هنرشناسی»

خواندنی‌کردن ریشه‌های زیبایی‌شناسی قدیم / شناخت زیبایی از کجا آغاز شد؟

اخبار اندیشهکتاب «تاریخ زیبایی‌شناسی؛ جلد اول: زیبایی‌شناسی قدیم» به بررسی ریشه‌های اندیشه درباره زیبایی و هنر در جهان باستان، از شعر و فلسفه یونان تا معماری و موسیقی رومی می‌پردازد. کتاب نشان می‌دهد مفاهیمی مانند زیبایی، هارمونی و هنر چگونه در سنت فکری و هنری دوران قدیم شکل گرفته‌اند.

نمایشگاه اندیشه ۱۴۰۵- یادی دوباره از «عقل و سکون در حکمرانی» نوشته شهید علی لاریجانی

اجتهاد در اندیشه ابن‌سینا و علامه طباطبایی

اخبار اندیشهحامد زارع نوشت: «در یک نگاه کلی باید گفت کتاب «عقل و سکون در حکمرانی» نوشته علی لاریجانی رویکردی فلسفی دارد و اگر چه رجوعاتی به متن و نص دینی دارد، اما برخوردار از رویکرد عمومی کلامی، فقهی و مذهبی نیست. روح حاکم بر مطالب کتاب نیز آزادی‌خواهانه است و خبری از چپ‌گرایی دلخواه هواداران اسلام سیاسی در آن نیست. نویسنده نه تنها تلاش کرده انحصار دولت در جامعه را رد کند، بلکه به نقد مارکس در نظریه ارزش اضافی نیز پرداخته و در پی اجتهاد در باب تبیین طبقه متوسط در اندیشه ابن‌سینا و علامه طباطبایی بوده است.

سی ویژگی یک مُدیر توانمند 

اخبار اندیشهمدیر کسی است که دیگران نحوۀ واکنش و روش تصمیم‌گیری او را تقدیر می‌کنند؛ که تا چه میزان اشتباهات خود را تشخیص می‌دهد، می‌نویسد، دسته ‌بندی و اصلاح می‌کند؛ که از افلاطون شنیده باشد: کار مهم زندگی، تسخیر خود است.

بازار داغ کتاب‌های فلسفی در خوانش البرز حیدرپور

میانگین فهم مردم از فهم حاکمان و روشنفکران بیشتر است / از مارکس‌زدگی تا مولوی‌زدگی

اخبار اندیشهطیف غالب روشنفکران ما، با مداحی درباره آرمان‌های خودساخته و دگرساخته، کسب و کاری راه انداخته‌اند و بسیاری از این سلبریتی‌هایی که آن‌ها ساخته‌اند، از نیچه گرفته تا فوکو و دریدا و آدورنو و هایدگر و مابقی، حکم امامزاده‌هایی را دارند که اگر دردی را شفا نکنند، نان و عنوانی را عطا می‌کنند.

خوانش احمد کاظمی موسوی از فلسفه و کلام اسلامی

نقدی جدی بر آیت الله مطهری و علامه طباطبایی / به بی‌فلسفه‌گی رسیدیم و اسمش را گذاشتیم حکمت / از فلسفه تا حکمت

اخبار اندیشهکار برجسته‌ای که فارابی انجام می‌دهد این است که «سیاست مدنی» ارسطو را ترجمه کرد. در واقع، فارابی در سیاست موسس است و آنجاست که عنوان مدینه فاضله را به کار می‌برد. سیدجواد طباطبایی می‌گوید که بعد از فارابی دیگر فلسفه سیاسی وجود ندارد.

در نشست مجازی نقد «در جستجوی بنیادی برای امر سیاسی» مطرح شد

نقد کتاب عبدالکریمی از منظر فلسفه سیاسی؛ آیا در جهان نیچه‌ای زندگی می‌کنیم؟ / عبدالکریمی:‌ روشنفکری ما دچار غوغاسالاری و روزمرگی شده است

اخبار اندیشه احمد بستانی گفت:‌ بیژن عبدالکریمی از مفهوم نیهیلیسم برای توصیف عصر ما استفاده کرده است، آن هم به معنایی نیچه‌ای. حال باید پرسید آیا نیهیلیسم توصیف درستی از وضعیت ما به دست می‌دهد؟ آیا ما هنوز در جهان نیچه‌ای زندگی می‌کنیم؟ آیا تمامی کنشگران سیاسی و سیاستمداران که امروزه فعالیت می‌کنند ذیل این مفهوم می‌گنجند؟

 حسین واله رئیس موسسه حکمت و فلسفه در روز جهانی فلسفه از سقراط می گوید

چرا سقراط از مرگ فرار نکرد؟ / «فلسفیدن» نیاز امروز ایران؛ خردورزی، کلید مقابله با منافع پنهان و دستیابی به صلح جهانی / فلسفه از ایران به یونان رفت

اخبار اندیشهحسین واله گفت: در تاریخ مشهور است که سقراط را بازداشت کردند و گفتند اظهار ندامت کن یا جام شوکران را بنوش. عده‌ای از شاگردانش هم گفتند که می‌توانیم تو را فراری دهیم. اما سقراط فرار نکرد. چرا فرار نکرد؟ آیا می‌توان تصور کرد یک آدمی سر دو راهی‌های مختلفی قرار بگیرد که یکی از آنها جان و دیگری چیز دیگری باشد و آن چیز دیگر را بر جانش ترجیح دهد؟

شایعه ها در باره نصرالله پورجوادی: دنبال اندیشه های زرتشتی رفته / ۱۳ قرن بر سر فرهنگ ایرانی زده اند / داریوش اهل فلسفه بود؛ تاثیر افلاطون از ایران

اخبار اندیشهنصرالله پورجوادی گفت:‌برخی‌ها می‌گویند فلانی بعد از یک عمر سراغ اندیشه‌های زرتشتی رفته است، مگر در آیین زرتشتی هم چیزی پیدا می‌شود؟ جدی گرفتن این موضوع برای ما هنوز جا نیفتاده است. ما هنوز ایران را جدی نمی‌گیریم. به‌همین دلیل، می‌بینم که چه انتقاداتی به من می‌شود. از من می‌پرسید چرا زودتر سراغ این مباحث نرفتم. چرا شما نرفتید؟ چرا دیگران دنبالش نرفتند؟ چیزی نیست که فقط به من بگویید، باید به همه بگوییم.

«ChatGPT» یک مسئله ریاضی ۲۰۰۰ ساله را حل کرد

هوش مصنوعی در جهاندانشمندان از «چت جی‌پی‌تی»(ChatGPT) خواستند یک مسئله‌ ریاضی به قدمت ۲۰۰۰ سال را حل کند و از نحوه پاسخ‌ دادن آن شگفت‌زده شدند.