رضا رضایی: رکود اقتصاد جهانی، بحران افغانستان، موضوع هستهای ایران و صلح خاورمیانه همه چیزهایی است که رئیسجمهوری آمریکا را از دوکشور خاورمیانهای به دو کشور اروپایی کشاند. باراک اوباما که جمعه شب پس از سفر به کشورهای عربستان، مصر و آلمان پای به پاریس گذاشته بود دیروز با نیکلای سارکوزی رئیسجمهور فرانسه دیدار و گفتوگو کرد.
خبرگزاری آسوشیتدپرس در گزارشی از ورود اوباما به فرانسه بر امیدواری رئیسجمهوری آمریکا به کسب حمایت قاطع از برنامههای جدیدش در خصوص مسائل یاد شده تأکید کرد و افزود: «به احتمال زیاد نیکلای سارکوزی نیز مانند آنگلا مرکل، صدر اعظم آلمان از برنامههای اوباما خصوصاً درباره راه حل صلح پایدار در سرزمینهای اشغالی حمایت خواهد کرد.»
اوباما در اولین اظهاراتش پس از دیدار با سارکوزی پس از گرامیداشت روز ورود نیروهای متحدین به فرانسه و بیان اینکه فجایع ناشی از جنگ جهانی دوم هنوز قلبها را به درد میآورد در مورد صلح خاورمیانه گفت این مشکل باید حل شود و همه طرفها باید سهم خود از حل این مشکل را پذیرا باشند.
سخنان باراک اوباما در قاهره اگرچه در امتداد نگرش تازه او به جهان اسلام و بهبود روابط کاخ سفید با مسلمانان زخم خورده از دو جنگ خونین آمریکا در منطقه بود اما در برگیرنده ابعاد تازهتری از جمله مصر بودن وی بر عملیاتی شدن راهکار تشکیل دو کشور فلسطینی در سرزمینهای اشغالی بود که توانست امیدواری نسبیای را در میان مسلمانان پدید آورده و از سوی دیگر ناراحتی و نگرانی وسیعی را در میان اعضای کابینه نتانیاهو پدید آورد.
اظهارات و موضعگیریهای اوباما در سفرش به آلمان در خصوص توقف شهرکسازیها در سرزمینهای اشغالی و لزوم تشکیل دو کشور مستقل مورد حمایت قاطع آنگلا مرکل، صدر اعظم آلمان قرار گرفت و از آنجا که آلمان یکی از اصلیترین کشورهای اتحادیه اروپا است میتوان این تحلیل را که کل اروپا در اجرای این برنامه با اوباما همگام خواهند بود درست دانست.
با این همه سارکوزی، منحصر به فرد است و از زمان روی کار آمدن نشان داده است که رویه معمول سایر رهبران اروپا را ندارد. اگرچه نمیتوان از این واقعیت چشم پوشید که روی کار آمدن سارکوزی گردشی 180 درجهای به سمت آمریکا در فرانسه بود چرا که این کشور در زمان بوش و با رویکردهای خاصی که ژاکشیراک به جنگ عراق و افغانستان داشت شدیداً به یک کشور ضدآمریکایی تبدیل شده بود.
با آمدن اوباما، رئیسجمهور فرانسه که پیشتر نیز تمایل خود را به آب شدن یخ روابط این دو کشور که در زمان شیراک تا حد زیادی ضخیم شده بود نشان داد و این تمایل البته با روی کار آمدن اوباما ابعاد تازهتری به خود گرفت. اوباما نیز با علم به اینکه فرانسه دوست دارد نقش شریکی فعال و متحدی قابل و البته تاحدی مستقل را برای آمریکا در جهان بازی کند پای در این کشور گذاشته و تا حد زیادی به دست پر بازگشتن از آن امیدوار است.
گذشته از حمایت کاملی که او از سارکوزی در خصوص اجرای طرح تشکیل دو کشور مستقل فلسطینی و اسرائیلی در منطقه نیاز دارد، فرانسه میتواند در بهبود روابط آمریکا با ایران که برای اوباما از اهمیت ویژهای برخوردار است نقش مهمی ایفا کند چه اینکه پیش از دیدار سارکو با اوباما، منوچهر متکی وزیر خارجه ایران در دیدار با رئیسجمهور فرانسه مسائلی را در همین رابطه از وی شنیده و بر اساس گزارش دیروز آسوشیتدپرس به نقل از یک مقام عالیرتبه در دولت فرانسه، سارکوزی واسطه رساندن نامه مهمی از سوی ایران به اوباما شده است.
موضوع بعدی که فرانسه را برای آمریکا در منطقه مهم جلوه میدهد، کمکهایی است که این کشور میتواند در حل بحران افغانستان به آمریکا و جامعه جهانی ارائه دهد. هماکنون مدتها است که آمریکا از اعضای ناتو و متحدان اروپاییاش در خصوص افغانستان کمک خواسته اما این کشورها هریک به دلایلی از آن طفره رفته یا به اندازهای که مدنظر آمریکا بوده در آن سهیم نشدهاند.
نظر شما