«ذوالقرنین» که بود؟ / کتابی برای یافتن پاسخ پرسشی دیرین

ایرنا نوشت: از دیرباز تا کنون مفسران درباره مصداق ذوالقرنین در قرآن به پاسخی قانع کننده نرسیده‌اند. برخی او را پادشاهی یمنی دانسته و بعضی آن را اسکندر مقدونی گفته‌ و البته بسیاری معتقدند او، همان کوروش پادشاه ایرانی است.

واژه «ذوالقرنین» در قرآن مطرح شده  و قرآن کریم او را یکی از پادشاهان کهن دانسته و از او به خوبی یاد می‌کند. در آیه سوره کهف از شخصی به نام «ذوالقرنین» نام برده می‌شود که هویت آن همواره برای مفسران قرآن محل سوال و بحث بوده است.

گروهی از پژوهشگران گمان برده‌اند که ذوالقرنین یکی از پادشاهان حمیری همانند ذوالمنار و ذوالآذار است. آنها به استناد همین تشابه واژگانی در یمن به دنبال ردپای ذوالقرنین گشتند؛ در میان دانشمندان ایرانی ابوریحانی بیرون در آثار الباقیه و تاریخ نگار و دانشمند ایرانی، ابن خلدون نیز موافق این نظر هستند. هرچند مولانا ابوالکلام آزاد در این کتاب مدعای آنها را با ارائه سه دلیل رد می‌کند.

عده‌ای دیگری از صاحب‌نظران ذوالقرنین را اسکندر مقدونی می‌دانند. ابن سینا در کتاب شفا می‌گوید اسکندر همان ذوالقرنین مورد اشاره قرآن است. فخر رازی نیز به پیروی از عقیده شیخ الرئیس بر می‌آید.

ابوالکلام آزاد نویسنده کتاب «کوروش یا ذوالقرنین قرآن و تورات» مترصد آن است تا نشان دهد ویژگی‌های رفتاری و اعتقادی ذکر شده در آیه مورد بحث قرآن کریم با خصوصیات و تاریخ دوران کوروش تطابق دارد. وی در همین رابطه می‌نویسد: «اکنون لازم است ببینیم آیا کوروش همان صفات و ویژگی‌های ذوالقرنین یاد شده در قرآن را دارد؟ در پاسخ باید بگوییم آری؛ زیرا همه قرائن و شواهد این ادعا را تایید می‌کند.»

این محقق سپس در فصل سوم به دنبال نشانه‌های سد یاجوج و ماجوج که در قرآن از آن یاد شده رفته و به دنبال نشانه‌های جغرافیایی این سد و مصداق آن در سرزمین تحت فرمان کوروش می‌رود. از دیگر بخش‌های ارزشمند کتاب «تعلیقات» است؛ از آنجا که این اثر حاوی تعداد کثیری از اسامی امکان، اشخاص و رویدادهای تاریخی و مفاهیم دینی یهود، زرتشت و باستانی است، بنابراین افزودن این بخش به اثر نویسنده اصلی کتاب توسط مترجمان کاری ارزشمند و درخور قدردانی است.

کتاب « کوروش یا ذوالقرنین قرآن و تورات » نوشته مولانا ابوالکلام آزاد توسط مسلم زمانی و علی‌اصغر قهرمانی مقبل ترجمه و نشر نی آن را راهی بازار کتاب کرده است.

مولانا ابوالکلام محیی الدین احمد، مشهور به ابوالکلام آزاد، دانشمند، محقق، سیاستمدار، خطیب، روزنامه‌نگار و مفسر قرآن و هم‌رزم مهاتما گاندی و جواهر لعل نهرو در مبارزات استقلال طلبانه ملی هند و تخستین وزیر آموزش و پرورش هندوستان در سال‌های پس از استقلال بوده است. همچنین این کتاب پیش از این توسط باستانی پاریزی ترجمه می‌شود اما در سال ۱۳۹۰ باردیگر به دلایلی ترجمه می‌شود

۲۴۱۲۴۱

کد خبر 1306965

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
2 + 11 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 14
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 1
  • ۲۱:۱۰ - ۱۳۹۸/۰۷/۱۲
    20 45
    اسکندر کبیر ذوالقرنین است شاگرد بزرگترین دانشمند عصرش بوده حتما کمالات زیادی داشته بی دلیل نیست که هزاران کیلومتر دورتر و هزار سال بعد او نظامی گنجوی در مدح او اسکندرنامه را سروده
    • IR ۲۳:۴۸ - ۱۳۹۸/۰۷/۱۲
      9 0
      اسکندر کبیر؟ جناب بیسواد چجوری کسی که خودشو فرزند خدا میدونست میتونه پیامبر باشه؟!
    • UA ۰۶:۲۱ - ۱۳۹۸/۰۷/۱۳
      18 0
      واقعا جای تعجب و تاثر است که یک ایرانی واقعی اسکندر مقدونی را با صفت "کبیر" خطاب کند، چه شده که مدارک مستدل عالمان و محققان را در مورد ذوالقرنین بودن کوروش بزرگ را نادیده می گیرید؟ اسکندر حتی بنا به توصیف خود غربیان دجار انحرافات اخلاقی بوده که حتی در فیلم اسکندر هم به آن اشاره شده. خداوند ایران عزیز را از شر دشمنان و خائنین و نادانان مصون و محفوظ بدارد.
    • BR ۰۶:۳۲ - ۱۳۹۸/۰۷/۱۳
      8 0
      با احترام به نظر حضرتعالی، توجه شما رو به فرموده های جناب دکتر ولایتی، رئیس مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام و رئیس دانشگاه آزد اسلامی جلب میکنم که ایشون بیان کردن: اسکندر نه ذوالقرنین است و نه قهرمانی درست‌کار؛ بلکه بیگانه‌ای است فاسد و فاسق، و نمادی از دشمن واقعی فرهنگ و تمدن والای ایرانی است و باید تاکید کرد که اسکندر، در متون کهن ایرانیان باستان و روایات دینی، فردی اهریمن‌صفت و بدکاره و گُجَستَگ (ملعون) و تبه‌کار و زشت‌کار و ویرانگر معرفی شده است. او فردی است که کتاب مقدس ایرانیان باستان، اوستا، را آتش زد و ایران را ویران کرد. استاد دکتر ولایتی همچنین بیان کردن که نسبت دادن چهرۀ پادشاهی نیک‌سیرت از اسکندر باید منشأ دیگری غیر از متون کهن ایرانی، داشته باشد که همان کتاب جعلی‌ای است که شخص دروغ‌ پردازی نوشته و آن را به کالیستن، از دانشمندان معاصر اسکندر، نسبت داده اند.
    • IR ۱۲:۳۴ - ۱۳۹۸/۰۷/۱۳
      7 0
      اسکندر ادبیات کهن فارسی (بین قرن 4 تا 8 هجری) هیچ ربطی به اسکندر تاریخی ندارد. بین نظامی گنجوی در قرن 6 هجری و اسکندر واقعی در 700 قبل از میلاد، حدود 1400 سال فاصله بوده است و هنوز کاوش های باستانی و تدوین تاریخ در آن زمان معنایی نداشته است.
    • حکمتی UA ۱۳:۵۷ - ۱۳۹۸/۰۷/۱۳
      7 0
      متاسفم برات با این نظر
  • IR ۲۳:۵۹ - ۱۳۹۸/۰۷/۱۲
    5 9
    هرجا لازم بوده قرآن شخصیت و نام انسان ها را شفاف یاد کرده. من حدس می زنم ذوالقرنین ذکر شده در قرآن شخص نیست. قرآن خیلی شگفت انگیز است و پنهان ماندن این نام حتمی معنی خاصی در بردارد. باید عمیق تر نگریست
  • IR ۰۲:۴۱ - ۱۳۹۸/۰۷/۱۳
    0 7
    ... كوروشو جدي نگيريد پهلوي ساخت براي اسلام ستيزي يا بود و بزرگش كرد براي اسلام ستيزي
  • متین IR ۰۷:۰۷ - ۱۳۹۸/۰۷/۱۳
    7 0
    اسکندر انسان خونریزی بود ..ولی کوروش رو همه دنیا به مهربانی و بخشش و اینده نگری قبول دارن . همه دنیا هم این مطلب رو قبول دارن در ضمن در قران امده پادشاهی که از مغرب تا مشرق رو فتح کرد الان توی کتاب گینس هم سر بزنید نام کوروش بعنوان پادشاهی که بیشترین فتح رو داشت ثبت شده ..بیایید یکبار هم شده به زیر گذشته غرور انگیز ایران نزنیم
  • محمدی US ۰۹:۴۶ - ۱۳۹۸/۰۷/۱۳
    7 0
    عالی
  • Ali DE ۱۱:۳۸ - ۱۳۹۸/۰۷/۱۳
    0 8
    گرچه تعصب ملی اینو میپذیره اما تاریخ چیز دیگه میگه و ابوالکلام بدون قرائن تاریخی میگه و هنوز هیچی مشخص نیست وکسی نمیتونه اثبات کنه
  • شریفی IR ۱۲:۳۱ - ۱۳۹۸/۰۷/۱۳
    0 7
    کورش پادشاهی بزرگ بود اما آدم خوبی نبود
  • حکمتی UA ۱۴:۲۴ - ۱۳۹۸/۰۷/۱۳
    7 0
    آفرین بر شما
  • Ahham MD ۰۲:۱۱ - ۱۳۹۸/۰۷/۱۴
    0 0
    طبق تفسیر بعضی علمای اسلامی و بر اساس تفسیر آیه ای در همین زمینه گمان براین است که ذوالقرنین همان کورش است،تفسیر اکثر علمای اهل سنت