انتظار برای فروش سهام دو باشگاه مردمی

بر طبق اصل 45 قانون اساسی کوه‌ها و دریاها، جنگل‌ها، رودخانه‌ها و مراتع در ابعاد مجهول المالک که در اختیار دولت جمهوری اسلامی ایران قرار گرفته است جزو انفال یا ثروت‌های عمومی است که بخش قابل توجهی از آنها مجهول‌المالک محسوب می‌شوند.  این تعریف می‌تواند دو تیم پرطرفدار فوتبال ایران را هم شامل بشود. چرا که این دو تیم به نوعی سرمایه عمومی محسوب می‌شوند که  مالک خاصی را نمی‌توان برای آنها تعریف کرد.    

به همین دلیل از آنجا که مالکان تیم‌های استقلال و پرسپولیس بعد از پیروزی انقلاب از کشور متواری شده‌اند، این دو باشگاه مصادره و به عنوان اموال مجهول‌المالک در اختیار دولت قرار گرفته‌اند. تیم‌هایی که باید از آن مردم باشند و هستند. با این تعریف کلی می‌توان این گونه برداشت کرد که همه مردم ایران به یک اندازه از سهام این دو باشگاه بهره‌مند خواهند شد.  

به همین دلیل سازمان تربیت‌بدنی به عنوان نماینده دولت این دو تیم را در اختیار دارد، اعضای مجمع عمومی آن را دولت انتخاب می‌کند و مجمع عمومی نیز هیأت‌ئیسه را و هیأت‌ رئیسه نیز مدیرعامل را انتخاب می‌کند. پس باتوجه به ماهیت مالکیت صریح این دو باشگاه، اظهارات برخی افراد صاحب نفوذ در دو تیم یا نهادهای خاص برای تملک دو باشگاه از درجه اعتبار ساقط است.

این ادعا می‌تواند به دیگر اتفاقات فوتبال هم تعمیم داده شود. زمانی که در هنگام مسئولیت دکتر غفوری‌فرد، برخی افراد با استفاده از قدرت و نفوذ خود، جهان صوری ایجاد و پرسپولیس را به نام خود ثبت کرده بودند. این ادعاها همگی از درجه اعتبار ساقط است چون این دو باشگاه جزئیی از اموال مجهول‌المالک هستند که به تمام مردم اختصاص و تعلق دارند.

چه من نویسنده و چه شما که به عنوان مخاطب این نوشته را می‌خوانید، هر دو به یک اندازه از این دو باشگاه سهم داریم. فارغ از آنکه علاقه و گرایش شخصی ما به سمت کدام تیم است و کدام یک را بیشتر از آن یکی دوست داریم. این، نص قانون است. نه چیزی بیشتر و نه یک خط کمتر. مگر آنکه قانون تغییر کند و بر اساس قوانین جدید به تعبیر و تفسیر بپردازیم.

به همین دلیل اظهارات افرادی مانند آقای هدایتی که مطالبه نیمی از سهام باشگاه پرسپولیس را دارند موجه نیست و در واقع خلاف قانون تلقی می‌شود. این درخواست، در حقیقت با قانون جاری کشور تطابق ندارد. این ناهمخوانی و ناهماهنگی نمی‌تواند برای مردان قانون، قابل درک و هضم باشد به این دلیل که همه ما مطیع قوانین هستیم و همه چیز را با متر قانون، ارزیابی می‌کنیم.

اخیراً رئیس جمهور واگذاری سهام دو باشگاه را به مردم بلامانع اعلام کرده؛ اما مدیران وقت سازمان تربیت بدنی نتوانستند این دستور را اجرایی کنند. این دستور در دومین ماه سال صار شد و تا کنون هیچ اتفاقی در این باره نیفتاده است.

آن طور که شنیده‌ام این تصمیم در روزهای آخر مدیریت آقای مهرعلیزاده بر ورزش به اجرا نزدیک شده بود اما چون مدیران فعلی سازمان تربیت بدنی به این نتیجه رسیدند که کار کارشناسی روی آن صورت نگرفته، دستور داده شد که این واگذاری صورت نگیرد. حال اینکه سازمان تربیت بدنی در این مدت چه اقدامی انجام داده که حالا این دو تیم آماده واگذاری شده‌اند موضوعی است که از جزییات آن اطلاعی ندارم.

به هر حال سازمان تربیت بدنی باید در این مدت کاری می‌کرد تا دو تیم برای ورود به بازار بورس آماده شوند و اگرچه این اقدام به دلیل زیان‌ده بودن هر دو تیم در مورد بازار بورس اتفاق نیفتاد اما گویا تلاش‌هایی برای عرضه سهام دو باشگاه در فرابورس صورت گرفت که حتی در این مورد خاص هم باید چارچوب‌هایی قانونی، لحاظ شوند.

چون این دو باشگاه طبق اصل 45 جزو انفال یا ثروت‌های عمومی محسوب می‌شوند، برای آنکه به مردم واگذار شوند نیازمند قرار گرفتن در چارچوب اصل خصوصی‌سازی با استفاده از فرمان مقام معظم رهبری هستند. به همین دلیل افراد خاص نمی‌توانند به طور یک جانبه تقاضای سهام باشگاه را ارائه کنند.

اگرچه تا کنون افراد بسیاری برای خرید تمام یا نیمی از سهام هر یک از دو باشگاه اعلام آمادگی‌ کرده‌اند اما مطابق قانون و دستوراتی که برای واگذاری چنینی سهامی بیان کرده،  نمی‌توان این سهام را در اختیار یک نفر قرار داد. این سهام باید از طریق مجرای قانونی و شاید از طریق بازار فرابورس به همه متقاضیان واگذار شود.

اتفاقی که تا کنون نیفتاده و مشخص نیست چه زمانی باید این دستور، عملی شود. تحقق آزویی که همه هواداران دارند شاید در پی پروسه‌ای مشکل و انرژی‌بر صورت بگیرد اما به هر حال به این دلیل که دو باشگاه از آن مردم هستند، امر واگذاری باید محقق شود.

در شرایطی که 5 ماه از دستور رئیس جمهور برای ارائه سهام دو باشگاه بهمردم می‌گذرد، هنوز هیچ خبر تازه‌ای در این راستا شنیده نمی‌شود و دیشب هم خبر رسید که مدیر باشگاه پیروزی کنار رفته تا دور تازه مدیریت سازمان تربیت بدنی بر این باشگاه آغاز شود. دوره‌ای که گویا حبیب کاشانی ریاست مجمع باشگاه را بر عهده خواهد داشت. به این ترتیب باید به فوتبالدوستان حق داد اگر پرسشی کلیدی را مطرح کنند و بخواهند بدانند که این سهام چه زمانی و به چه شکلی ارائه می‌شود.