به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، ایلنا نوشت: علی محمد حق شناس، از نخستین اساتید زبانشناسی در ایران بوده که در زمینه نقد ادبی، سرایش شعر و ترجمه آثار مختلف نیز فعالیتهای بسیاری داشته است.
بهروز بختیاری، عضو هیات علمی دانشگاه و از شاگردان حقشناس به خبرنگار ایلنا گفت: علی محمد حقشناس عضو هیات علمی دانشگاه ملی آن زمان و دانشگاه شهید بهشتی کنونی بود اما برای چندسالی به دانشگاه تهران منتقل شد. حدود سال 52 بود و تا پایان عمر پربارش در هماجا ماندگار شده بود و زیور و زینت دانشگاه شده بود.
او افزود: او برای پایاننامه دکتری هم رسالهای نوشت تحت عنوان همزه و جایگاه آن در زبان فارسی. آقای حقشناس متوجه شده بود که ما چقدر کمبود منابع در زمینه زبانشناسی در کشور داریم. مضمون آن نظام آوایی فارسی گفتاری بود؛ تحت عنوان همزه و جایگاه آن در زبان فارسی. درواقع اولین کتابی که او تالیف کرد "آواشناسی" نام دارد. این کتاب به عنوان کتاب درسی مورد استفاده قرار گرفت.
بختیاری گفت: همچنین ترجمه کتاب تاریخ روانشناسی رابرت هنری روبینز به وسیله آقای حق شناس قدم بزرگی بود در آشنا کردن نسل من با تاریخ زبان شناسی. همچنین دوکتاب از کتابهای کلاسیک مهم روانشناسی را ترجمه و منتشر کرد. یکی از آنها نوشته ادوارد سایپر و دیگری نوشته لئونارد فیلد است.
او افزود: خدمت دیگری که حق شناس به جامعه زبانشناسی کرده، فرهنگ هزاره است. فرهنگ جامع فارسی هزاره که انتشارات فرهنگ معاصر آنرا منتشر کرد قدم بزرگی در زبان شناسی بود. همچنین او دو کتاب کلاسیک مهم روانشناسی را ترجمه و چاپ کرد که یکی نوشته ادوارد ساپیر و دیگری نوشته لئوناردفیلد است. فرهنگ جامع فارسی هزاره قدم بزرگی بود در فرهنگ نویسی مدرن علمی.
بختیاری گفت: حق شناس ترجمههای متعددی دارد، بسیاری از کتابهای رمان را ترجمه کرده و اشعار خود را نیز تحت عنوان شعر آیینه منتشر کرده است. همچنین او مقالات متعددی منتشر کرده که در دو جلد منتشر شده و یکی از آنها مقالات ادبی زبان شناختی و دیگری زبان فارسی در گذرگاه سنت و مدرنیته نام دارد.
او با اشاره به فعالیتهای حقشناس در زمینه نقد ادبی بیان کرد: او رئیس انجمن نقد ادبی ایران بود و مقالات بسیاری در حوزه ادبی نوشته است. به سیمین بهبهانی نیز لقب نیمای غزل داده است. تحلیلهایش در نظامهای نشانهای در شعر، از جمله مباحثی بود که برای اولین بار توی ایران مطرح شد.او همواره میگفت ذهنم در زبان شناسی اما دلم با ادبیات است. حقشناس از سرمایههای بزرگ دانشگاه تهران محسوب شده و بسیاری از اساتید دانشگاه از شاگردان او بودند.
بختیاری گفت: آقای باطنی و آقای صادقی ریل زبانشناسی را در ایران بنا گذاشتند و اگر زبان شناسی در ایران تبدیل به حوزهای شده که در برترین مجلات علمی دنیا مقالات اساتید ایرانی منتشر میشود به دلیل تلاشهای این افراد است.
او افزود: حقشناس در زمینه شعر کلاسیک شعر میسرود و اشعار بسیار زیبایی از او برجای مانده است. البته بعدها به شعر سپید و شعر نیمایی نیز روی آورد.
علیمحمد حقشناس در ۱۴ اردیبهشت ۱۳۱۹ در خانوادهای مذهبی از بیت آیتالله حقشناس در جهرم به دنیا آمد. پدرش بازرگان بود. دیپلم ادبی را از دبیرستان نمازی شیراز اخذ کرد. حقشناس از دانشسرای عالی تهران دانشگاه تربیت معلم و خوارزمی کنونی بود وسپس عازم انگلستان شد و از دانشگاه لندن در رشته زبانشناسی و آواشناسی همگانی دکتری گرفت. وی در سال ۱۳۵۲ به ایران بازگشت. او در سال ۱۳۸۵ به عنوان چهره ماندگار معرفی شد. این چهره ماندگار زبانشناسی، از نوجوانی شعر میسروده و تخلصش در اشعار حق شناس بودهاست. او کتاب فرهنگ هزاره را با همکاری حسین سامعی و نرگس انتخابی تألیف کرده که این کتاب، در دوره بیستم انتخاب کتاب سال، از طرف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان کتاب سال معرفی و برگزیده شده است.
نظر شما