به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از ایبنا، به نقل از روابط عمومی مرکز: گفتوگویی از مجموعه «گفتوگوهای دفتر تدوین و نشر منابع علمی مرکز» با حضور روحالله کهنهوشنژاد، پژوهشگر، نویسنده و مترجم حوزه اقتصاد توسعه، انرژی و مطالعات جهش اقتصادی برگزار شد.
روحالله کهنهوشنژاد که پیشتر با مرکز پژوهشهای توسعه و آیندهنگری در انتشار کتاب «خیزش فناورانه و جهش اقتصادی چین» همکاری داشته است، در این گفتوگو به اهمیت تجربه چین برای ایران، نقش فناوری در جهش اقتصادی و ضرورت بازخوانی مسیرهای متفاوت توسعه پرداخت.
وی با اشاره به مسئله اصلی این کتاب گفت: توسعه اقتصادی یکی از پرسشهای مهم و پیچیده علم اقتصاد است و مکاتب مختلف تلاش کردهاند توضیح دهند چرا برخی کشورها توسعه پیدا میکنند و برخی دیگر از این مسیر بازمیمانند. به گفته او، کتاب «خیزش فناورانه و جهش اقتصادی چین» تجربه چین را از منظر مکتب شومپیتری، نوآوری، تخریب خلاق و نظریه جهش اقتصادی بررسی میکند.
روحالله کهنهوشنژاد تأکید کرد: اهمیت این کتاب برای ایران در آن است که نشان میدهد توسعه فقط با تکرار نسخههای آماده و توصیههای رایج ممکن نیست. او با اشاره به نقد کتاب نسبت به «اجماع واشنگتن» افزود: چین بسیاری از سیاستهای رایج توسعهای را بهصورت گزینشی پذیرفت و مسیر خاص خود را طراحی کرد؛ مسیری که گاه از آن با عنوان «اجماع پکن» یاد میشود.
وی یکی از مفاهیم کلیدی کتاب را «تله درآمد متوسط» دانست و توضیح داد: بسیاری از کشورها پس از رسیدن به سطحی از درآمد متوسط، در همان نقطه متوقف میشوند. تجربه چین نشان میدهد عبور از این وضعیت نیازمند جهش فناورانه، سیاست صنعتی و توان یادگیری نهادی است.
این پژوهشگر حوزه اقتصاد توسعه، یکی از مهمترین درسهای چین برای ایران را پیوند واقعی صنعت و دانشگاه عنوان کرد و گفت: در بسیاری از کشورها، دانشگاهها بیشتر به مقالهنویسی و شاخصهای رسمی علمی توجه کردهاند، اما در تجربه چین و کره جنوبی، صنعت به سفارشدهنده اصلی دانشگاه تبدیل شد. به گفته او، ایران نیز برای جهش توسعهای باید مسیر ارتباط دانشگاه و صنعت را معکوس کند؛ به این معنا که دانشگاه در خدمت حل مسائل واقعی تولید، صنعت و فناوری قرار گیرد.
کهنهوشنژاد همچنین بر ضرورت تدوین سیاست صنعتی منسجم برای ایران تأکید کرد و گفت: یکی از درسهای مهم کتاب، اهمیت انتخاب هوشمندانه فناوری است. چین در بسیاری از حوزهها به سراغ فناوریهایی رفت که چرخه عمر کوتاهتری داشتند و همین موضوع به این کشور امکان داد در بزنگاههای تغییر فناوری، خود را به کشورهای پیشرفته نزدیک کند.
وی با اشاره به شرایط تحریم و محدودیتهای خارجی گفت: تجربه چین از این جهت برای ایران آموزنده است که این کشور نیز در مقاطعی با محدودیتهای بینالمللی روبهرو بود، اما با راهبردهایی مانند «بازار در برابر فناوری» توانست فناوری جذب کند و مسیر بومیسازی و یادگیری را پیش ببرد.
او همچنین پیوستن هوشمندانه به زنجیره جهانی ارزش را یکی دیگر از محورهای مهم کتاب دانست و افزود: کشورها باید ابتدا برای یادگیری وارد زنجیره جهانی ارزش شوند، سپس با تقویت توان داخلی و ارتقای فناوری، جایگاه خود را در این زنجیره بالا ببرند. به گفته او، تجربه پتروشیمی ایران نشان میدهد حتی در شرایط تحریم نیز میتوان در برخی حوزهها به زنجیره جهانی ارزش متصل شد و از این مسیر، موقعیت اقتصادی کشور را تقویت کرد.
کهنهوشنژاد در بخش پایانی گفتوگو با اشاره به نقش مرکز پژوهشهای توسعه و آیندهنگری گفت: یکی از نقاط قوت مرکز، توجه به مکاتب مختلف فکری و مسیرهای متنوع توسعه است. انتشار آثاری مانند «خیزش فناورانه و جهش اقتصادی چین» میتواند زمینه گفتوگو درباره راههای تازه توسعه ایران را فراهم کند.
وی همچنین از آغاز ترجمه کتاب جدیدی با عنوان »عصر نوین توسعه« برای مرکز پژوهشهای توسعه و آیندهنگریخبر داد و گفت: این کتاب نیز با رویکردی متفاوت به این پرسش میپردازد که کشورها چگونه توسعه پیدا میکنند یا از مسیر توسعه بازمیمانند.
روحالله کهنهوشنژاد توضیح داد که نویسندگان این کتاب که توسط اسپرینگر در سال ۲۰۲۲ منتر شده، اهل رومانی هستند و بخشی از کتاب نیز به تجربه رومانی اختصاص دارد و اشارات مستقیمی هم در کتاب به ایران به عنوان کشور اوراسیایی صورت گرفته است؛ تجربهای که از نظر او انطباق با وضعیت ایران دارد و میتواند برای مخاطب ایرانی قابل تأمل باشد.
216216
نظر شما