عبور از بن بست های استراتژیک با آشتی ملی

اخبار اندیشهدر اندیشه سیاسی ماکیاولی، قدرت از آن کسی است که فضیلتِ کنترل شرایط و به نفع خود چرخاندن اوضاع را دارد، و این فضیلت، عینِ قدرت است. ماکیاولی، انسان‌ها و شهریاران عالم را در جنگی دائمی با یکدیگر می‌داند، با این حال ماکیاولی به انسان‌ها حتی در روزهای سخت وعده گشایش می‌دهد به شرط آنکه خود را در مواجهه با اتفاقات پیش‌رو همدست بخت کنند یا بکوشند خود را در مسیر سرنوشتی قرار دهند که به تعبیر نیچه بر فراز همه‌چیز ایستاده است.

چرا پاسارگاد برای آمریکا خطرناک تر از هر سلاح دیگر است؟

اخبار اندیشهدشمنان ترجیح می‌دهند با رقیبی مواجه باشند که تنها به یک «ایده» مسلح است؛ چرا که ایده را می‌توان با تبلیغات یا ایده‌ای دیگر به چالش کشید. ولی تقابل با ملتی که به جغرافیا و تاریخ خود تکیه کرده، فرو رفتن در باتلاقی است که هیچ قدرت نظامی‌ قادر به برونرفت پیروزمندانه از آن نیست. کوتاه آن‌ که پاسارگاد نه یک بنای باستانی، که «نقطه پرگار» اتحاد ملی در برابر بیگانه است.

اقتدار ملی در گرو شکل گیری سرمایه داری ملی و مولد

اخبار اندیشهوضعیت به‌گونه‌ای‌ است که سرمایه به اندازه استحقاق خود نقش کافی در تنظیم‌گری آزاد بخش عمومی ندارد. همه سخن در تفویض همین اختیار از دولت به بخش خصوصی (و مشخصا سرمایه‌داری ایرانی است) این به معنای سرمایه‌داری افسارگسیخته نیست. دولت می‌تواند مالیات خود را از این بخش بگیرد و در یک سیاست بازتوزیعی عدالت اجتماعی را تقویت کند. همه سخن در استحقاق سرمایه و سرمایه‌داری ایرانی در تنظیم‌گری و استانداردسازی خدمات عمومی است.

از خون فرشته‌های کوچک، نهال‌های نفرت و عصیان خواهند رویید

اخبار اندیشهاین تمنا بر چه آیین است که به‌رغم آن‌چه می‌کنید از پلشتی و زشتی و خشونت، همچنان خواستِ قدرت خود را «انسانی بس بسیار انسانی»، «اخلاقی بس بسیار اخلاقی»، «عقلانی، بس بسیار عقلانی»، می‌نمایاند؟ بس کنید خدا را بس. اندکی به پس و پشت بنگرید و ببینید که خواست و اراده‌ی به قدرت شما، چه ویرانه‌هایی از ارزش‌ها و باورهای انسانی و از انسانیت برجای گذاشته است... و تردید نداشته باشید که در خاک این ویرانه‌ها از خون فرشته‌های کوچک نهال‌های نفرت و عصیان خواهند رویید بسیار. 

وقتی بمب‌ها هم حریف عشق به ایران نمی‌شوند

اخبار اندیشه من جبار باغچه بان بیش از ۵۴ سال است که به کار فرهنگی مشغولم. در این مدت در شمار زیادی فعالیت های اجتماعی و خیریه با دل و جان شرکت کرده ام، اما هرگز شایسته ندانسته ام که بر تلاش ها و رنج های خود نام "خدمت به جامعه" را بگذارم و مردم را مدیون خود بدانم...چگونه می توانم ادعا کنم که من خدمتگزار جامعه بوده ام؟ آنچه کرده ام و می کنم برای ادای این همه دینی است که به گردن دارم.

پیش‌بینی ۵۰۰ سال پیش؛ شکست آمریکا در تجاوز به‌ایران

اخبار اندیشهماکیاوللی در پایان تحلیل خود درباره امکان وقوع چنین حادثه‌ای در هر زمان و مکان دیگری نیز سخن می‌گوید: «و در آینده هم هر کسی که بخواهد با استفاده از اوضاع و احوال مشابه قومی را تحت انقیاد خود درآورد دچار همان ناکامی خواهد شد.» (صفحه ۲۷۲) بدین‌ترتیب است که ناکامی دو قدرت اتمی در تجاوز به ایران، توسط پدر علم سیاست نوین نیز پیش‌بینی شده بود.

کمک‌های ترامپ از راه رسید: ویرانی خاموش

اخبار اندیشهحتی اگر آتش‌بس پایدار بماند، مردم ایران تا سال‌ها با پیامدهای این جنگ ۴۰ روزه دست‌به‌گریبان خواهند بود. طنز تلخ ماجرا اینجاست: همان مردمی که دونالد ترامپ ادعا می‌کرد می‌خواهد از آن‌ها حمایت کند، اکنون به بزرگ‌ترین قربانیان و بازندگان این درگیری تبدیل شده‌اند.

در مذاکرات «صورت مسئله» اصلی چیست؟

اخبار اندیشهدر رویکردی دیگر ترکیه است که در آن اردوغان و مشاورانش نگاه حاکمان عرب را ندارند (صورت مسئله را پاک نکرده) ولی درباره اسرائیل حرف نمی‌زنند! رویکرد آخر مربوط به دو رهبر قبلی جمهوری اسلامی است که با علم به چالش‌های پرداختن به «مسئله اسرائیل» از کنار آن عبور نکردند. هر گونه تحلیلی درباره شرایط ایران امروز، مذاکرات فعلی، و اتفاقات آینده، بدون مطالعه تاریخی/فلسفی از «مفهوم اسرائیل» تحلیلی سطحی خواهد بود.

بن بست تحلیلی؛ تبیینِ «حضور مردمی» در خیابانِ جنگ‌زده

اخبار اندیشهسابین کِری (در کتاب و مقالات متعددی به موضوع جنبش‌های متصل به حاکمیت پرداخته است.) در تحلیلِ پویایی‌هایِ خیابان نشان می‌دهد که وقتی تهدید از «امر داخلی» به «تعرضِ خارجی» تغییر می‌کند، انگیزهِ حضور از تاییدِ ساختار به «دفاع از خانه» ارتقا می‌یابد. این مردم، خیابان را سنگری دیده‌اند که در آن، مرز میانِ «باور به نظام» و «عشق به میهن» مخدوش شده است؛ آن‌ها مانده‌اند تا ثابت کنند ایران، با وجود تمامِ نقدهایِ داخلی، طعمه‌یِ بلاهتِ موشکیِ غریبه نخواهد شد.

واکاوی چهار سطح زمان ایرانی

فراستخواه و هستی‌شناسی فلات افسونگر ایران

اخبار اندیشهمقصود فراستخواه نوشت: نوعی پدیدارشناسی در ایران که تفسیری عمیق از کائنات داشت، در دل تاریکی، صبح امید و روشنی را باور داشت. از باغ و راغ داد و دهش؛ و از بهار، رویش دوباره الهام می‌گرفت. شرارت اهریمنی در عالم می‌دید ولی ایمانش را به حکمت نور و به بنیاد نیکی از دست نمی‌داد.

 طرح ۱۰ماده‌ای میوه ۴۰ شب نبرد رزمندگان با دو ارتش اتمی جهان

اخبار اندیشهدلاوران لرِ هم‌وطنمان که با برنو به نبرد مجهزترین نیروهای عملیات ویژه متجاوزان در دشت و کوهستان رفتند؛ ۱۶ میلیون جانفدا که ظرف چند روز برای دفاع از ایران داوطلب شدند؛و شهید لاریجانی که هم راوی قدرت ملی در هر دو جنگ بود و هم پرورندهٔ تدبیرهایی که به چنین نتیجهٔ عزت‌مندانه‌ای برای ایران ختم شد. یکایک ما سوارانِ کشتیِ ایران و حتی فرزندان و نوادگانمان مدیون رشادت و مجاهدت و ایثارگری قهرمانان و نیروهایی هستیم که یاد شدند. بالنده و پاینده باد ایران!

بیداری در وقتِ صلح؛ بازسازی ایران در میانه آتش‌بس

اخبار اندیشهدر میانه‌ی جنگی که پایان قطعی‌اش در افق نزدیک پدیدار نیست، اگر گاهی فرصت و فراغتی این‌چنین دست می‌دهد، باید صرف کوشش‌های هوشمندانه و فشرده برای تجدید قوای پدافندی و آفندی کشور، ایمن‌سازی ذهن و روح‌ و روان مردم، خلق نمادها و معانی و هنجارهای مشترک، و ترمیم جراحات شهرها و مقاوم‌سازی ضعف‌ نهادها دربرابر هجوم دشمن، و پیش‌روی در مسیر توسعه‌ی همه‌جانبه، ارتقای زندگی ملت، و تامین رضایت خاطر خطیر مردم شود. 

پاسخ تمدنی ایران و ایرانیان به توحش آن ها

اخبار اندیشهپس باید ققنوس‌وار از خاکستر جنگ و جنون و روزهای تلخ و تاریکِ خون و خشم به پرواز درآمد و سیمرغ شد. و این امید است که ما را امیدوار می‌کند؛ امید به رسیدن دوباره روزهای خوب. به نشستن دوباره لبخند. به بارش دوباره باران عشق. به برآمدن دوباره خورشید رخشان. به روییدن دوباره درخت محبت. به سفر کردن دوباره به کوه و دریا و جنگل و کویرِ این سرزمین. آفتاب، باز از ایران طلوع خواهد کرد و از خراسان و سیستان تا آذربایجان و کردستان و خوزستان را روشنایی خواهد بخشید.

من به زندگی رای می دهم!

اخبار اندیشهپس از زلزله و سونامی بزرگ ژاپن در سال ۲۰۱۱، بسیاری از شهرهای این کشور دچار نوعی «رکود روانی» شدند. حتی در مناطقی که آسیب فیزیکی جدی ندیده بودند، مردم کمتر بیرون می‌رفتند، کمتر خرید می‌کردند. مشکل بزرگ‌تر «توقف زندگی روزمره» بود.برای شکستن این فضا، یک حرکت اجتماعی جالب شکل گرفت. رسانه‌ها، شهرداری‌ها و فعالان اجتماعی پیامی ساده را تکرار کردند: «زندگی را ادامه دهید.»مردم تشویق شدند به رستوران‌ها بروند، از فروشگاه‌های محلی خرید کنند، سفرهای داخلی انجام دهند و فعالیت‌های عادی زندگی را از سر بگیرند.

آغاز فروپاشی روانی دونالد ترامپ

اخبار اندیشهفهرست ‌پنهان ناسپاسان برای ترامپ همیشه وجود دارد و تمرکزش روی آن است. دست‌بوسان را مانند دستمال کاغذی مصرف می‌کند و برمی گردد پای همان سیاه چاله‌ای که وجودش را می‌مکد. این همان ماری است که بر دوش ضحاک روییده بود. گویا هر شب ویدیوی کوتاهی به ترامپ نشان می‌دهند از بمباران زیرساخت های ایران تا او را آرام کنند. این لالایی او و دوای روح او است. این همان «مغز دو جوان» است که آشپز ابلیس به مارها می‌خوراند تا یک دم ضحاک را نگزند.

قدرت سیاست در میدان جنگ یعنی تامین ملاحظات کلان ملی

اخبار اندیشهفضیلت سیاست، نگاه کلان، و ایجاد تعادل میان جوانب گوناگون است. تردیدی نیست که جنگ هم یکی از ابعاد زندگی سیاسی است. اما در فضای زنده حیات سیاسی، جنگ نمی‌تواند میاندار و تعیین کننده همه مقدرات کشور باشد. اما چطور می‌توان سیاست را میاندار امور عمومی در ایران امروز کرد؟ پاسخ عاجل به این سوال آن است که مدیریت امور عمومی را باید به فرد یا نهادی سپرد که قادر است این ملاحظات عام و کلان را در نظر بگیرد و فرایند مدیریت جنگ را بر عهده داشته باشد.

 بمب بیداری

اخبار اندیشهاین بمب های بیداری فقط من و اهالی کوچه ما را بیدار نکرد. کم کم همه در حال بیدار شدن هستیم. می دانم عده ای که آن دورها و بیرون از ایران هستند و شعارشان «عمو ترامپ بزن که داری خوب می زنی» هست این بمب ها بیدارشان نمی کند. برخی از آنها قصد بیدار شدن هم ندارند. 

حکمرانی روایت، زیربنای قدرت ملی و تاب‌آوری ایران

اخبار اندیشهدر شرایط جنگی، تصویر اهمیت مضاعف دارد و مستقیماً با تاب‌آوری جامعه گره خورده است. مردمی که در معرض فشار اقتصادی و تهدید نظامی هستند، بیش از هر زمان دیگری نیاز به روایت‌های قابل اعتماد دارند. این روایت‌ها باید هم واقع‌بینانه باشند و هم امیدبخش. در این میان، نقش رسانه ملی همچنان بی‌بدیل است. مزیت رسانه رسمی در این است که می‌تواند سریع تغییر کند و خود را بازسازی کند. شرط این بازسازی، بازگشت به مخاطب است؛ مخاطبی که یکدست نیست و نمی‌توان با یک زبان واحد با او سخن گفت.

جنگ آینده ی کودکان را نشانه گرفته

اخبار اندیشه گروه صلح و کودک از جامعه جهانی و نهادهای بین‌المللی همچون یونیسف، یونسکو، دفتر نماینده ویژه دبیر کل سازمان ملل، سازمان‌های مدنی، انجمن‌ها و ان جی اوها، دانشگاهیان و فعالان حوزه حقوق کودک می‌خواهد که نسبت به پیامدهای انسانی چنین حوادثی حساس باشند و برای حمایت از کودکان و نوجوانان آسیب‌دیده، ثبت و بررسی آثار انسانی جنگ و جلوگیری از تکرار چنین فجایعی تلاش کنند. امروز بیش از هر زمان دیگر، جهان نیازمند آن است که صدای صلح، همدلی و مسئولیت انسانی در برابر رنج کودکان و نوجوانان بلندتر از صدای جنگ باشد. پاسداری از امنیت کودکان ونوجوانان، در حقیقت پاسداری از آینده بشریت است.

سوگنامه برای روشنفکرانی که مسیر تجاوز را هموار کردند

اخبار اندیشهپیش از آغاز این جنگ تروریستی، سرودن حکایت تلخ این تباهی و سیاهی و ستم را آغاز کرده بودم ولی آن سروده ناتمام مانده بود. آن حکایت دردآلود را در این فضای آگنده از بوی دل‌ها و تن‌های سوخته‌ی شهروندان بی‌پناه و بی‌گناه ایرانی به پایان بردم. و اینک، عجب نیست اگر این کلام رنگ خون و بوی دل‌های کباب به خود گرفته باشد. 

نقد یک استدلال جنگ‌طلبانه اینترنشنال رسانه اسراییل

اخبار اندیشهمهم‌ترین لغزش این استدلال مشخصاً چشم‌پوشی از اصل بنیادین استقلال است. مخالفت با یک حکومت به‌هیچ‌وجه به معنای پذیرش یا توجیه تجاوز خارجی نیست. برعکس، دقیقاً در لحظهٔ تجاوز است که دفاع از سرزمین و جامعه معنایی دوچندان می‌یابد. آزادی و رهایی اگر قرار است پایدار باشد باید بر بستر نیروهای درونی جامعه ساخته شود نه بر شانه‌های بمب‌افکن‌ها.

افراط در نقد مصدق: یک خطای جمعی

اخبار اندیشهنقد مصدق در سال‌های اخیر کارکردی منفی نیز پیدا کرده است و آن سفیدشویی هر سیاست استعماری و متزلزل کردن حساسیت‌های ملی است. از این جهت تصور می‌کنم باید نقد مصدق را تعدیل و تصحیح کرد. ملی‌گرایی ایرانی را باید با ملاحظات عمل‌گرایانه و واقع‌بینانه آشنا کرد نه اینکه آن را در برابر فشارهای استعماری و امپریالیستی خلع سلاح کرد. نقد مصدق در سال‌های اخیر حتی آنقدر راه افراط پیمود که پوششی شد برای ستایش استعمار و عادی‌سازی خیانت به کشور. ما از افراط در ستایش مصدق به تفریطی غلط کشیده شدیم.

ریش باد آن دل که با درد تو خواهد مرهمی

اخبار اندیشهدر جنگ دیدیم که ایرانی جز ایرانی کسی ندارد و نه سازمان‌های جهانی و نه قدرت‌ها و نه همسایه‌ها کسی درد ایرانی ندارد. باید بیش از پیش به فکر همبستگی و آبادی و دفاع از وطن و توسعه در افق صلح متکی بر قدرت مدنی بازدارنده باشیم. امید ریشه در عمل و آرزو ریشه در وهم دارد. امید عمل‌گرایانه برای پیروزی در جنگ و ساختن و توسعه پساجنگ جز با گذشت‌ها و مودت‌ها و وطن‌پرستی‌های صبورانه و پیشرفت‌خواهانه محقق نمی‌شود و همه باید سهمی برای این امر ملی مشارکت‌پذیرانه داشته باشیم.