بیداری محیط زیستی: از پارسیان در هرمزگان تا کارون در خوزستان!

سال 1392 را بی شک باید سال بیداری محیط زیستی ایرانیان نامید. در یادداشت پیش رو و به بهانه‌ی تشکیل دو زنجیر انسانی در سواحل خلیج فارس – منطقه‌ی غربی هرمزگان – و در طول رودخانه کارون در مقطع اهواز، به شناسه‌هایی پرداخته شده که درستی مدعای زیر را اثبات می‌کند ...

    ماجرا شاید از اتحاد کم‌نظیر دوستداران محیط زیست در هنگامه‌ی انتخابات پرشور 24 خرداد 1392 شروع شد؛ زمانی که اغلب فعالان محیط زیستی کشور در اعلام موضعی آشکار و صریح حسن روحانی را منتخب خویش از بین 8 کاندیدای داوطلب ورود به ساختمان پاستور معرفی کردند. متعاقب آن در پنجمین روز تیرماه، زمانی که برای نجات دیرینه‌ترین باغ گیاه‌شناسی کشور نخستین زنجیر انسانی محیط زیستی شکل گرفت، این حسن روحانی بود که آشکارا از خواست مردمی برای حفظ این باغ حمایت کرد و از کارگزاران دولت دهم خواست تا در این مورد دخالت نکنند. آنگاه پس از پیروزی دوم در زنجان و برگزاری یک اجتماع بی‌سابقه‌ی محیط زیستی در آن ولایت، خبر گماردن معصومه ابتکار به ریاست سازمان حفاظت محیط زیست، نشان داد که روحانی از خواست فعالان محیط زیستی کشور نه‌تنها آگاه است، بلکه به آن احترام نیز می‌نهد. نخستین اقدام معصومه ابتکار هم، همراهی و حمایت از حافظان کوه شاه در بافت کرمان بود؛ همان کوه بلندی که سرچشمه هلیل رود است و قرار بود قربانی حفاری و اکتشاف سنگ معدن شود که خوشبختانه سومین زنجیر انسانی شکل گرفته در ارتفاع بالای 3500 متری کوه شاه، سبب شد تا لودررانان از کرده خود شرمسار شده و عملیات تخریب متوقف گردد.

بیداری محیط زیستی؛ نشانه‌ای از بلوغ مردم ایران

    و سرانجام اینک نوبت به مردم پارسیان در باختر استان هرمزگان و خوزستانی‌های خونگرم کارون دوست رسیده است تا نسبت به تخریب بی‌بازگشت مواهب طبیعی و ارزشمند سرزمین‌شان در اثر اصرار بر طرح‌های توسعه کنونی و مصوبات استانی هشدار دهند.
    در مورد بخشی از مطالبات مردم هرمزگان که رنگ و بوی محیط زیستی دارد و به همین دلیل با مصوبه الحاق قسمتی از استان‌شان به فارس مخالفت می‌ورزند، باید مواردی را شرح دهم.

ساحل زیبای کوشکنار که ممکن است قربانی توسعه استان فارس شود!

    در حقیقت، آن نوار ساحلی چهار کیلومتری در محدوده‌ی بخش کوشکنار که قرار است به استان فارس ملحق شود، بخشی از محدوده‌ی شرقی پارک ملّی نایبند است؛ پارکی که از وسعت 49815 هکتاری آن، 27 هزار هکتار دریایی و بقیه خشکی است.از این مساحت دریایی هم 11 هزار هکتار در استان هرمزگان- شهرستان پارسیان - واقع است. همچنین، بخش شمال غربی پارک دریایی نایبند محدود به روستای بیدخون و تاسیسات گازی عسلویه و بخش شرقی آن در قسمت خشکی به بخش کوشکنار شهرستان پارسیان و در قسمت خشکی- آبی جنوب بندر تبن محدود می‌شود. نایبند از سال 1375 به عنوان منطقه حفاظت شده شناخته شده است. اما هفت سال بعد، یعنی در سال 1382 به همراه منطقه حفاظت شده حرا و خلیج نایبند (به دلیل وجود رویشگاه جنگل‌های حرا و آبسنگ‌های مرجانی و اهمیت بوم‌شناختی - اکولوژیک - آن) توسط شورای عالی محیط زیست به عنوان نخستین پارک ملی دریایی کشور ثبت و معرفی شد. افزون بر آن، این پارک به شماره 17115 به عنوان پارک ملی دریایی در کمیسیون جهانی مناطق حفاظت شده که یکی از زیر مجموعه‌های سازمان جهانی حفاظت از طبیعت و منابع طبیعی است، هم ثبت شده است.

منطقه مورد بحث در غرب هرمزگان

    باید توجه داشت که محدوده‌ی ساحلی چهار کیلومتری که قرار است به استان فارس ملحق شود، دارای ساحلی مرجانی و کم‌نظیر در قلمرو پارک ملی نایبند است. مسئولین و برخی از نمایندگان استان فارس بارها اعلام کرده‌اند که هدفشان از الحاق پنج روستا به فارس، ایجاد بندر آزاد و منطقه ویژه اقنصادی در این محدوده است. لازمه‌ی احداث منطقه آزاد هم، خاک برداری و خاک ریزی در سطح بسیار وسیع و دگرگونی گسترده در ساختار محیط زیست ساحلی و شکننده منطقه، به ویژه صخره‌های مرجانی سواحل است که در حکم یک اکوتون عمل می‌کنند و اگر چنین تأسیساتی در آنجا استقرار یابد، بی‌شک تیر خلاصی دیگر خواهد بود که بر موجودیت نایبند شلیک می‌گردد. ضمن این که نگارنده در گفتگویی که با مهندس رحیم علیجانی، یکی از پیشکسوتان و صاحب‌نظران صنعت کشتیرانی و بنادر ایران داشت به این دریافت رسید که اصولاً کشور ما در سواحل جنوبی خویش هم‌اکنون هم با مازاد بندر روبروست و به هیچوجه نیاز به ساخت یک بندر یا منطقه آزاد تجاری جدید ندارد و به جای آن بهتر است تا ظرفیت‌های نیمه‌کاره‌ی موجود در بنادر کنونی را فعال‌تر و به روزتر کرد. خوشبختانه با حمایت پرشور مردم و نیز نامه 186 نماینده مجلس خطاب به رییس‌جمهور و در مخالفت با الحاق بخشی از هرمزگان به استان فارس، به نظر می‌رسد یک پیروزی دیگر برای دوستداران محیط زیست در هرمزگان رقم خورده باشد.

برنامه اردیبهشت در مورد کارون - 29 مهر 1392

    و بالاخره در ماجرای اجتماع پرشور و 10 هزار نفری اهواز که در روز دوم آبان 1392 و در طول ساحل کارون رخ داد، بار دیگر مردم نشان دادند که برای حفظ نشانه‌های سلامتی محیط زیست‌شان، تا چه اندازه حاضر به پرداخت هزینه هستند. در این باره، دوشنبه هفته گذشته - 29 مهر 1392 - نگارنده به همراه دکتر داود رضا عرب، دکتر مهدی میرزایی و مهندس حمیدرضا خدابخشی، در یک برنامه تلویزیونی موسوم به اردیبهشت شرکت کرده و دلایل علمی مخالفت با طرح‌های انتقال آب بین حوضه‌ای و سدسازی‌های متعدد در بالادست سرشاخه‌های کارون، کرخه، دز، جراحی، مارون و ... را شرح داده‌ است که فیلم آن برنامه تلویزیونی یک ساعته را می‌توانید در این نشانی مشاهده فرمایید.
   امید است تحرکات کنونی - که نگارنده از آن با عنوان: بیداری محیط زیستی یاد می‌کند - و برخورد علمی و کاملاً فنی طرفداران و فعالان محیط زیست فارغ از تعلقات بخشی، منطقه‌ای و قومیتی با این مطالبات سبب شود تا هم آفت سیاست نتواند به این اجتماعات پرشور محیط زیستی آسیب برساند و هم اهل سیاست دریابند که چرا حفظ توان بوم‌شناختی سرزمین باید همواره در اولویت نخست طرح‌های توسعه قرار داشته باشد؛ موضوعی که از قضا می‌تواند با مدیریت بایسته و درایت هوشمندانه‌ی حکومت به افزایش عیار وحدت ملی و تمامیت ارضی کشور کمک هم بکند.
    انشاالله.

کد خبر 319181

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
4 + 5 =

نظرات

  • نظرات منتشر شده: 25
  • نظرات در صف انتشار: 0
  • نظرات غیرقابل انتشار: 0
  • شين A1 ۰۵:۲۳ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۴
    46 20
    چه سال سبزي شد امسال :)‌ اين پيروزي هاي زيست محيطي مباركمان باد
    • بی نام IR ۰۹:۰۲ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۴
      29 14
      آمین ...
    • ایرانی A1 ۱۱:۰۷ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۴
      22 29
      این حرکت ها بیشتر انگیزه های قومی و منطقه ای داره نه محیط زیست. و در نهایت هم به دعواهای قومی و استانی و تفرقه و نزاع بین ایرانیان منجر میشه. و به وحدت و یکپارچگی کشور خدشه وارد میکنه. این که میگن " آب مال خودمونه یه قطره ش رو به هیشکی نمیدیم" و غیره، ربطی به محیط زیست نداره.
  • سهيل A1 ۰۵:۲۴ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۴
    34 17
    هميشه خوش خبر باشيد آقاي درويش عزيز.
    • بی نام A1 ۰۵:۵۴ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۴
      31 19
      درویش جان عزیز مچکریم
    • طرفدار محیط زیست بدون حاشیه A1 ۱۱:۴۶ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۴
      15 17
      دوستان و آقای درویش عزیز خبر خوش و"بیداری محیط زیستی" وقتی اتفاق میفته که مردم به ورود آزبست به کشور اعتراض کنن. وقتی که زباله و کیسه پلاستیک در همه جا رها نکنن. وقتی سوخت و برق و انرژی کمتر مصرف کنن. این دعوا های استانی سر «حق آبه» و بندر داشتن هیچ بیداری ای ایجاد نکرده که هیچ از موضوعات اصلی ما رو به حاشیه های خطرناک برده. (سانسور نکنید لطفا)
    • عبدالباقی( از بوشهر نه هرمزگان!) RS ۱۲:۱۳ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۵
      15 2
      جناب درویش صمیمانه از جنابعالی ممنونم بابت پیگیری و هشداری که در مورد مسائل زیست محیطی میدهید به خصوص که در نوشته امروزتان مشاهده شد که دغدغه بنده جنوبی و دیگر هموطنانمون رو در مورد خطراتی که مصوبه الحاق کوشکنار به فارس و توسعه صنعتی اون برای نایبند ایجاد میکنه رو انعکاس دادید.حقیقتا بعد از اینکه 15 روز قبل کامنتی در پای مطلب مربوط به یوز پلنگ ایرانی و جام جهانی برزیل گذاشتم و از شما عاجزانه تقاضا کردم که این مورد رو بررسی کنید گمان میکردم که به دلیل سیاسی بودن این مصوبه شما هم نتوانید انچنان که باید و شاید بر روی این موضوع مانور داده و مردم و مسئولین رو متوجه خطرات اجرایی شدن این طرح بکنید.که البته با پا فشاری که مردم منطقه به ویژه هم میهنان هرمزگانی مان و همچنین پیگیری....
    • عبدالباقی( از بوشهر نه هرمزگان!) EU ۱۲:۲۶ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۵
      15 2
      .... و پیگیری طبیعت دوستانی مثل جنابعالی ظاهرا اجرای این مصوبه متوقف شده. البته منافع شخصی طراحان با نفوذ و بی اعتنا به مردم و محیط زیست این مصوبه مطمئنا باعث میشه که این افراد به این راحتی از میدان به در نروند و این مصوبه رو بار دیگر و به شکل دیگر( مثلا به عنوان طرح توسعه گردشگری خلیج نایبند )پیگیری کنند.
  • متين A1 ۰۵:۲۹ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۴
    34 7
    روحاني مچكررررريم
  • بی نام A1 ۰۵:۴۳ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۴
    11 34
    حفظ محیط زیست به هر قیمتی :شعار خردمندان ایران زمین یوسف از پارسیان-هرمزگان - پارسیان تجزیه نمی شود هرگز
    • فرهاد A1 ۰۸:۰۱ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۴
      34 7
      بعضی ها خطوط بین استان ها رو با "مرز" اشتباه گرفته اند. و همچنین مفهوم استان رو با کشور! و حرف از "تجزیه" میزنن. ایران یک کشوره و ملک مشاع همه ایرانیان هست. این خط های روی نقشه فقط برای اینست که همه کارها در تهران انجام نشه. و حوزه های مسئولیت مسئولان محلی از هم جدا بشه. ضمنا این تفرقه انگیزی و سهم طلبی رو به محیط زیست ربط ندین لطفا!
  • بی نام IR ۰۵:۴۴ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۴
    16 5
    میزان حساسیت و نگرانی یک جامعه نسبت به مسایل زیست محیطی، شاخصی از رشد فرهنگی اون جامعه هست. مایه امیدواری هست
  • اذربایجان IR ۰۵:۵۳ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۴
    3 40
    بیداری زیست محیطی از زمانی شروع شد که مردم آذربایجان در اعتراض به خشک شدن آب دریاچه ارومیه همه اومدن به خیابونها و صدای خودشونو به جهانیان رساندند چرا سعی میکندی چشمای خودتونو به حقایق ببندید؟؟؟
    • بی نام IR ۰۶:۱۳ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۴
      20 1
      هموطن آذربایجانی عزیزم: مهم این است که مردم نسبت به عواملی که سبب تخریب محیط زیست زادبوم شان شده است، حساسیت به خرج دهند و نگران طبیعت خود باشند. باید دست هر هموطنی را که به حفظ محیط زیست کشورش حساس است، بوسید؛ چه آذربایجانی باشد، چه عرب خوزستانی، چه اصفهانی و چه هرمزگانی و ...
    • مهدی کمالی IR ۰۹:۱۵ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۴
      36 2
      مشکل اعتراض ها در آذربایجان در مورد دریاچه ارومیه آن بود که متاسفانه مورد سؤ استفاده تجزیه طلبان ضد ایرانی قرار گرفت. در حالی که خود من که اهل شیراز هستم، عاشق دریاچه ارومیه هم هستم و دوست دارم که هموطنان من در آن خطه همواره از موهبت این دریاچه زیبا بهره مند بمانند.
  • اصفهان IR ۰۵:۵۶ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۴
    27 10
    پس اصفهانی ها کی می خواهند بیدار شوند و از زاینده رود وباتلاق گاوخونی حمایت کنند.
    • بی نام A1 ۰۸:۲۲ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۴
      21 32
      اصفهانی ها هیچ وقت دنبال این کارهای خودخواهانه نبودن. بجاش با کار کردن و از خودگذشتگی به کشور خدمت کردن. حق آبه اصفهان رو به یزد و قم و کاشان و کرمان بردن وبه همین دلیل چندین ساله زاینده رود خشک شده ولی مردم دندون رو جگر گذاشتن بخاطر درک شرایط خشکسالی کشور و مشکلات اون برای هموطنان.
    • رضا داوری IR ۰۹:۱۱ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۴
      26 18
      من هم معتقدم که در حق اصفهان ظلم شده است. منتها نه از نظر منابع آب در دسترس. در واقع آب اضافی که از طریق تونل های کوهرنگ به اصفهان آمد، مثل نفت عمل کرد برای کل کشور و سبب شد تا ما به دنبال مزیت های واقعی سرزمین مان نباشیم. چرا باید دو کارخانه بزرگ و آب بر مانند فولاد و ذوب آهن در اصفهان مستقر شود؟! و آنگاه برای تأمین آبش با مشکل روبرو شوند؟ چرا اصفهان تلاش نکرد تا قطب گردشگری خاورمیانه باقی بماند و همان نصف جهان را تداعی کند؟! این بزرگترین اشتباه راهبردی مدیران حاکم بر اصفهان در طول بیست سال گذشته بوده است.
    • بی نام A1 ۱۱:۱۴ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۴
      16 20
      از این ذوب آهن و فولاد هیچی غیر از آلودگی های وحشتناکش و انواع بیماریها گیر اصفهان نیومده. سرمایه مردم اصفهان کار و تلاش و وطن پرستی شان هست. کاش اینا رو هم میبردن برای جنوبی ها تا اینقدر به اصفهانی ها با تنگ نظری توهین نکن.
  • بی نام IR ۰۷:۱۳ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۴
    5 30
    شیر زرد بختیاری کی می خواهد غرش کند که تمام منابع طبیعی و سرمایه های آن را همسایگان به یغما بردند و جز ویرانه چیزی باقی نگذاشتند.
    • سعید شجاعت پیشه IR ۰۷:۳۶ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۴
      31 2
      از کدام شیر زرد سخن می گویی اخوی؟ آخرین گونه اش بیش از 70 سال است که شکار شد و نابود گردید، آن هم توسط همان هموطنان شکارچی گرامی در شمال مسجد سلیمان!
  • بی نام A1 ۰۸:۰۷ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۴
    47 5
    جای جای یک کشور اعم از آب و خاک و هوا به همه افراد آن کشور در همه نسلها (همه افراد ملت) تعلق دارد. از جمله آب ارتفاعات زاگرس و سواحل خلیج فارس.
  • مهرآیین IR ۱۰:۴۷ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۴
    16 10
    چنین اتفاق هایی بسیار امیدبخش است و آدم به ایرانی بودنش ناخودآگاه افتخار می کند که در بین چنین مردم فهیمی زیست می کند که برایشان، طبیعت تا این اندازه مهم و حیاتی است.
  • نازنين A1 ۱۱:۱۳ - ۱۳۹۲/۰۸/۰۵
    4 0
    عكست حرف نداره دكتر
  • تالاب انزلی A1 ۱۷:۵۴ - ۱۳۹۲/۰۸/۱۴
    2 0
    نگاهی به نقشه ی تالاب انزلی در گوگل ارث بیفکنید. این تالاب بین المللی دیگه داره به طور کامل نابود می شه! تالاب انزلی رو هم همه ی ایرانیان دریابند!