آزادی های سیاسی و اجتماعی

بازخوانی اخلاق نقد در مواجهه با میراث دکتر علی شریعتی

انتقاد محمدرضا تاجیک به روشنفکری ضد شریعتی/ جنگ با ایدئولوژی، آزادی و تکثر را قربانی نکند/ شبح شریعتی با ماست

اخبار اندیشهاکنون با سبکی غیرقابل تحمل این پرسش مواجه هستیم که: آیا واقعیت این نیست که به‌شیوه‌ای کاملا مشابه، جنگاوران روشنفکرمسلک در ایران امروز نیز، آن‌چنان مشتاق نفی شریعتی/شریعتیسم هستند که آنان را در نهایت بدان‌جا می‌رساند که آزادی و تکثر اندیشه‌ها را به‌دور افکنند تا صرفا بتوانند به مصاف نه چندان اندیشگی و روشنفکرانه‌ی خویش با او ادامه دهند؟ آیا اشتیاق‌ و میل وافر آنان، در بازنمایی شریعتی/شریعتیسم به‌مثابه تهدید بن‌افکن جریانِ روشنفکریِ آزاد و دموکراتیک، در تحلیل نهایی، آنان را در مسیری نمی‌راند که بر این باور گردند که ما باید این‌جا و اکنون، آزادی‌ اندیشه را چنان محدود کنیم تا منطقه‌الفراغی برای طرح اندیشه‌هایی هم‌چون اندیشه‌های شریعتی باقی نماند؟شبح شریعتی با ماست.

 حسین کیانی، مترجم «آزادی بیان» نوشته نایجل واربرتون و تبیین چگونگی مخالفت با یک اندیشه

یکی از دشوارترین تمرین‌های زندگی در یک جامعه متکثر/ می‌توان با یک اندیشه به شدت مخالف بود اما از حق بیان آن دفاع کرد

اخبار اندیشهحسین کیانی گفت: مدارا به معنای پذیرفتن یا تأیید همه عقاید نیست. به نظرم یکی از درس‌های مهم کتاب این است که می‌توان با یک اندیشه به‌شدت مخالف بود، آن را نقد کرد و حتی از نظر اخلاقی نادرست دانست، اما همچنان از حق بیان آن دفاع کرد؛ مگر آنکه بیان مورد نظر از مرزهایی عبور کند که بتوان برای محدود کردنش دلایل مشخص و قابل دفاعی ارائه کرد.

قرائت نوپای «اسلام مدنی» در برابر قرائت ایدئولوژیک؛ دفاع از کثرت‌گرایی

چه برداشتی از دین، صلح، همزیستی و مدارا به همراه دارد؟ /روایت آرش نراقی از حق ناحق بودن به مثابه سنگ بنای دین مدنی/ مرزهای تازه حقوق شهروندی

اخبار اندیشهدین مدنی نه حذف دین از جامعه است و نه واگذاری عرصه عمومی به حکومت دینی. این الگو می‌کوشد میان زیست مؤمنانه، آزادی وجدان، برابری شهروندی و امکان همزیستی در جامعه‌ای متکثر جمع کند؛ جامعه‌ای که در آن هیچ گروهی، حتی اکثریت، مالک انحصاری حقیقت سیاسی و حقوق دیگران نیست.

کنایه زیدآبادی به عراقچی درباره «نیاز جهان به پارادایم جدید»؛ برای جهان خوب است اما اگر کسی برای تحول در داخل کشور استفاده کند چه بر سرش می آید؟!

احزاب و شخصیت‌هااحمد زیدآبادی در مطلبی درباره اظهارات جدید عباس عراقچی نوشت:پارادایم جدید برای جهان خوب است‌؛ اما اگر شهروندی، اشاره‌ای به این لفظ برای تحول در نظم داخلی کشور کند، چه بر سرش می‌آید؟

حمیدرضا غریب و بررسی رسالت و دلالت‌های روان‌شناسی انتقادی در نشست خانه اندیشمندان علوم انسانی

روان‌شناسی انتقادی دنبال آشکارسازی سیاست پنهان/ بررسی نسبت دانش روان شناسی با قدرت و ساختار اجتماعی/ علم خنثی وجود ندارد

اخبار اندیشهروان‌شناسی انتقادی را نباید به یک روش یا مجموعه‌ای از دستورالعمل‌ها تقلیل داد. چیزی که این رویکرد به ما اضافه می‌کند، پیش از هر چیز یک منظر است؛ منظری که از ما می‌خواهد درباره مفاهیمی که در روان‌شناسی بدیهی فرض می‌کنیم دوباره سؤال کنیم، تاریخ آنها را ببینیم، نسبتشان را با قدرت و شرایط اجتماعی و سیاسی بررسی کنیم و بپرسیم فردی که روان‌شناسی درباره او صحبت می‌کند، در چه شرایط تاریخی و اجتماعی شکل گرفته است.

شاخص رفاه لگاتوم ۲۰۲۶ منتشر شد

رتبه های مثبت و منفی ایران در میان ۱۶۱ کشور در شاخص های رفاه و آزادی

اخبار اندیشه موسسه لگاتوم برای هفدهمین سال، گزارش شاخص رفاه خود را منتشر کرد. این شاخص که ۱۶۱ کشور جهان را رده‌بندی کرده است، رفاه را صرفاً به ثروت و عملکرد اقتصادی تقلیل نمی‌دهد، بلکه آن را حاصل سه پایه می‌داند: توسعه، آزادی و جامعه.

 بازخوانش اندیشه‌ی ایوان تورگیه‌نف؛ داستان‌نویسی که گسست اجتماعی روسیه را روایت کرد

روایت سریع القلم از روسیه گرفتار در استبداد/ مدیریت بقا جامعه را از ساختن فردا محروم کرد/ فَرازُونشیب های روسی برای پیشرفت

اخبار اندیشهاو ناکامی را در قرن نوزده روسیه به نمایش گذاشت. او راستگویی و آزادی را دو روی یک سکه می دانست. شکاکیت و کنجکاوی از خصائص مثبت او بودند. او معتقد بود کسی سخن آخر را ندارد. همه در حال حرکت اند و تکامل. او می خواست پاهای استدلالی خود را نسبت به روسیه در جاهای محکمی بگذارد اما نشد. او شیفتۀ مقایسه کردن بود و از اینکه به انسان ها دستور بدهد و آزادی آن ها را محصور کند انزجار داشت. تورگیه نف صد ها بار گفت که یک واقع گراست ولی فقط ایده­آلیسم می تواند فاصله آنچه او می گفت و آنچه جامعه روسیه بود را توضیح دهد.

ایران دقیقا روی کدام نقطه از نقشه جهان ایستاده است؟

ارزیابی استراتژیک موقعیت ایران در ۳۲ گزارش بین‌المللی/ کشور در موقعیت «دامنه لغزان»/ آمارها از خطر جدیِ تبدیل وضعیت امروز به رویای فردا خبر می‌دهند؟

اخبار اندیشهباید نگران بود یا امیدوار؟هم‌زمان هم امیدوار هم نگران. چرا که بر اساس شاخص‌ها، در کنار ۸ نقطه نگران‌کننده (تنهایی و حاشیه‌نشینی جهان، آزادی سیاسی محدود، آزادی اقتصادی نامطلوب، کارآمدی حکمرانی رو به افول، تعصبات جنسیتی (در سیاست و اشتغال)، امنیت سرمایه‌گذاری بسیار پایین، حقوق مالکیت نامطلوب و مشروعیت پایین حکومت) ایران ۸ نقطه امیدوارکننده دارد (موقعیت جغرافیایی، سرمایه انسانی، کاهش چشمگیر نابرابری جنسیتی (در آموزش و سلامت)، مهارت‌های میان‌فرهنگی و انسجام اجتماعی بالا، ظرفیت بالای نوآوری، انواع قدرت (نرم، سخت و ترکیبی)، ذخایر طبیعی و جذابیت‌های گردشگری و اندازه جمعیت و بازار بزرگ).

روایت مسعود نیلی درباره‌ی رسانه‌ی «آزاد» و محدودیت‌های اخیر اعمال‌شده بر آن

اخبار اندیشهاگر مقدمه‌ی تحلیلی که ذکر شد و ضرورت کلیدیِ راه‌اندازی گفت وگوهای مسالمت‌آمیز و بدون خشونت کلامی مورد پذیرش باشد، آن‌گاه لازم خواهد بود که از به راه افتادن رسانه‌هایی که رسالت خود را گفت وگو میان اندیشه‌های رقیب تعریف کرده‌اند، استقبال کنیم...به‌عنوان کسی که بنابه دلایلی که جای توضیح آن اینجا نیست، سال‌ها از مناظره اجتناب می‌کردم، وقتی با استدلال‌ها و البته اصرار این رسانه مواجه شدم، تصمیم گرفتم خیلی محدود، این کار را تجربه کنم که به‌نظر می‌رسد تجربه‌ی مفیدی بود.امیدوارم، رسانه‌ی آزاد بتواند به‌زودی و با رفع مشکل پیش‌آمده، به عرصه‌ی فعالیت رسانه‌ای گفت وگومحور بازگردد و به ایفای نقش سازنده‌ی خود ادامه دهد.

بحران لیبرال دموکراسی و احیای پیمان اجتماعی؛ عجم‌اوغلو از «لیبرالیسم طبقه کارگر» می‌گوید

سقوط لیبرالیسم؛ چرا ائتلاف تاریخی کارگران و نخبگان فروپاشید؟ / دموکراسی در عصر الگوریتم‌ها؛ نسخه عجم‌اوغلو برای مهار نابرابری و پوپولیسم

اخبار اندیشهاز نظر عجم‌اوغلو، لیبرالیسم در بخش بزرگی از قرن بیستم موفقیت تاریخی بزرگی بود... اما این نظم به تدریج فرسوده شد. یکی از مشکلات درونی آن چیزی است که او «سه I» می‌نامد: شمول، نادانی و عدم تساهل. جوامع لیبرال باید گروه‌های سابقاً محروم، فقرا، زنان، اقلیت‌ها و مهاجران، را وارد نظم سیاسی کنند، با باورهای نادرست و مخرب مقابله کنند و در عین حال مشخص کنند که یک جامعه لیبرال تا چه حد باید در برابر جریان‌های غیرلیبرال و تحمل‌ناپذیر تساهل نشان دهد.

تاملی در مواجهه عرفانی با پیله خویشتن و دیوارهای ذهن

هنرِ آزادی در بند؛ درس بزرگ شمس تبریزی برای رهایی از «زندان‌های مدرن» / راز تبدیل سخت‌ترین موقعیت‌های زندگی به بوستان

اخبار اندیشهپس تا حدی دارد مشخص می‌شود که منظور شمس چیست. تأکید او بر گفت‌وگوهای درونی است و همهمه‌های شلوغ ذهنی. اینهاست که دل گشاده را تنگ می‌کند و ما همچون کرم ابریشم با فکر و خیالات باطل، آجرآجر آن را می‌سازیم و با دست خود عالم چو بوستان را مانند زندان تنگ می‌کنیم اما من شمس تمام این زندان‌ها را به بوستان تبدیل می‌کنم و چون زندان من بوستان گردد بنگر که بوستان ما خود چه باشد.

معرفی و نقد کتاب «پارادکس اجتماعی» نوشته ویلیام فون هیپل

تناقض زندگی مدرن

اخبار اندیشه«پارادکس اجتماعی» در نهایت کتابی درباره شادکامی است، اما نه از آن نوع کتاب‌هایی که خوشبختی را به مجموعه‌ای از توصیه‌های فردی تقلیل می‌دهند. فون هیپل مسئله را بزرگ‌تر می‌بیند. او می‌گوید برای فهم نارضایتی انسان مدرن باید به تاریخ تکاملی، ساختار روابط اجتماعی و تغییرات فرهنگی نگاه کنیم.

مروری بر منظومه فکری فردریک باستیا در پاسداری از حریم آزادی با نگاهی به کتاب «سه رساله»

مداخله‌جویی دولت؛ باستیا مرز میان قانون و سلب آزادی را فاش کرد/پاسدار آزادی در برابر مهندسی اجتماعی؛ پیامدهای مرئی و نامرئی اقتصاد

اخبار اندیشهفردریک باستیا، اندیشمند برجسته فرانسوی، فراتر از یک اقتصاددان، فیلسوف پاسدار آزادی و عاملیت فردی است. منظومه فکری او با کالبدشکافی حقوق طبیعی، ماهیت دولت و پیامدهای مرئی و نامرئی اقتصاد، افقی جدید در فلسفه سیاسی می‌گشاید و خرد عمومی را در برابر مداخله‌جویی‌های حاکمیتی و مهندسی اجتماعی مسلح می‌سازد. از این رو او معتقد است حکومت جعل بزرگی است که به واسطۀ آن همه تلاش می کنند با هزینۀ دیگران زندگی کنند.

بازخوانی کتاب «نبرد طولانی با ایران» اثر بهروز قمری تبریزی در نقد خطاهای شناختی واشنگتن

غرور امپریالیستی آمریکا علیه ایران پویا / راز بقای میراث انقلاب؛ چرا چهار دهه نبرد نابرابر، ایران را تسلیم نکرد؟

اخبار اندیشهتبریزی به این جمع­‌بندی می­‌رسد که ساختار سیاسی آمریکا درک درستی از تحولات داخلی ایران نداشته و ندارد و با تکیه بر باورهای غیر واقعی، از ایران اهریمن­‌سازی کرده و نتیجه معکوس سیاست­‌های اشتباه خود را به چشم دیده است.

دو دهه نوسان در شاخص‌های «آزادی» و «کامیابی» در سنجش شورای آتلانتیک و دموکراسی اکونومیست

درصورت تداوم اصلاحات ایران بالاتر از متوسط جهانی و رقبای خود بود / ایران، عربستان و ترکیه: کدام بهترند؟ / افول آزادی‌ها، رفاه اقتصادی را به مسلخ برد

اخبار اندیشهدرآمد، سلامت، برابری، آموزش و...)  رتبه ۸۸ را در بین ۱۶۴ کشور داراست و متاسفانه در هر دو شاخص از دو کشور رقیب منطقه ای وضعیت نامتناسب تری داریم.  در صورتی که اگر نرخ رشد سال های اولیه ادامه می یافت اکنون هم در شاخص آزادی و هم در شاخص کامیابی چند بعدی هم از متوسط جهان بالاتر بودیم و هم دو کشور عربستان وترکیه را پشت سر گذاشته بودیم.  

گزارش نشست نقد و بررسی کتاب «به جز این سرا، سرایی»

روایت محمد فاضلی از افتادن ایرانیان در «صفِ مهاجرت»/امروز «ماندن» نیاز به توجیه دارد، نه رفتن! / رفتن فرهنگ شده است

اخبار اندیشهنشست نقد و بررسی کتاب «به جز این سرا، سرایی؛ تمنای مهاجرت و زیستن دایمی در وضعیت موقت» نوشته امید آسایش و عبدالمحمد کاظمی‌پور، با حضور کارشناسان به‌ صورت برخط برگزار شد.

سلمان صادقی‌زاده نسبت امنیت و آزادی را بررسی کرد: سکون نظامی یا رهایی مدنی

آشتی امنیت و آزادی ضامن سعادت و شقاوت هر ملتی / امنیت منهای آزادی زندگی منهای زیستن است / پایداری ملتها شبیه دوچرخه‌ای است که فقط در حرکت سقوط نمی‌کند

اخبار اندیشه به‌گفته صادقی‌زاده: «سعادت و شقاوت، نیک‌بختی و شوربختی و در یک کلام، فرازوفرود هر ملتی به این بستگی دارد که چگونه امنیت را با آزادی آشتی دهد و راه را برای پویایی اجتماعی هموار سازد. پاسخ به این پرسش و پرداختن به این دشواره، فلسفه و در همان حال رسالت اصلی این کتاب است.».