احکام اخلاقی
-
خاطرات مجید بجنوری از «سیدعبدالله انوار»
از همنشینی با آلاحمد تا جلسات «انواریه»/ دانشمندی در جستوجوی گمنامی؛ زوایای پنهان یک چهره نسخهشناسی / در عین فروتنی، دریای دانش بود
اخبار اندیشهبهگفته بجنوردی: «خودِ انوار هر زمان از من میپرسید کجا و چه رشتهای درس خواندهای بهشوخی میگفتم دانشگاه من خیابان آجودانیه، روبهروی پارک شطرنج، منزل عبدالله انوار است!»
-
غزاله حجتی درباره چالشهای معرفتی جهان چنددینی امروز سخن گفت
هیچ فضیلتی برتر از گفت و گو با دگراندیشان نیست/ راه سوم اندیشه؛ نگاه به اختلافنظر به مثابه فرصتی معرفتی
اخبار اندیشهبهگفته حجتی: «یکی از خطاهای رایج در مواجهه با اختلافنظر این است که گمان میکنیم تنها دو راه پیش رو داریم: یا باید از باور خود دست برداریم، یا باید مخالفان را نادیده بگیریم. درحالیکه راه سومی نیز وجود دارد؛ اینکه هم به باورهای خود پایبند بمانیم و هم از وجود دیدگاههای رقیب برای سنجش و ارزیابی دوباره مبانی فکری خود بهره ببریم. من اختلافنظر را نه تهدیدی برای ایمان و نه نشانه شکست عقلانیت، بلکه بخشی طبیعی از وضعیت انسانی میدانم.»
-
همسر دکتر لاریجانی می گوید در طول 48سال زندگی مشترک، حتی یکبار او را در خانه عصبانی ندیده است/فرزندانش را به دوری از سیاست توصیه می کرد
احزاب و شخصیتهاگستره سیاست، بدون ظرافت و عرصه زمخت و خشنی است که اهالی آن اغلب به لطف حضور مکرر و مستمر در چنین پهنهای، رقت و ملاطفت از دست میدهند و معاشران خویش را ملول و خسته میکنند. اما دستهای دیگر که حضورشان مغتنم و مبارک است، سیاست را با فلسفه و عرفان و اخلاق درهم میآمیزند، آن را نردبانی برای سیر «من الخلق الی الحق» میپندارند و با اثاره عقل و برشوراندن قدرت تفکر، وجود خویش را اعتدال میبخشند.
-
در سالیاد آریا ستوده نوجوان ۱۵ ساله برگزار میشود
ملکیان به این سوال پاسخ می دهد: «چگونه میتوان در روزگار رنج، زندگی را معنادار زیست؟»
اخبار اندیشهنشست «چگونه میتوان در روزگار رنج، زندگی را معنادار زیست؟» با سخنرانی مصطفی ملکیان برگزار میشود.
-
خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار می کند
نشست «خوانش کتاب اخلاق محیط زیست»
اخبار اندیشهنشست «خوانش کتاب اخلاق محیط زیست» از سوی خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار می شود.
-
خوانشی الهیاتی از حضور ایران در جامجهانی فوتبال
آیا خدا با ما سرناسازگاری دارد؟/ تیم ملی فوتبال؛ تقدیر مظلومیت با اقتدار/ خدا می خواهد به شایستگی های خودمان متکی باشیم
اخبار اندیشهبهعبارت دیگر، ملت ایران باید این پیام را دریابد و بنیوشد که موفقیت خودش را چه در فوتبال ملی، چه در دیگر عرصهها فقط و فقط به توانایی و کارآیی خودش متکی گره بزند و هرگز امیدش به «امّا و اگر» و «شاید و بسا»، و نگاهش معطوف به یاری و فداکاری دیگران نباشد
-
دینانی: موبایل انسان را از تفکر عمیق باز می دارد/ بزرگترین جنگ ها درون ما است / جوانان جویای فلسفه دنبال باطن بروید
اخبار اندیشه استاد برجسته فلسفه و حکمت گفت: انسان باید فرصت داشته باشد در خلوت خود و در اعماق خود فکر کند و به مسائل مهم برسد. اما مدام دیدن و تراکم اطلاعات انسان را از تفکر عمیق باز میدارد.
-
فراخوان تحلیل ثانویه دادههای پیمایش ملی «فرهنگ رسانههای اجتماعی در ایران»
اخبار اندیشهپژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات مرکز طرح های ملی، فراخوان همکاری پژوهش، در زمینه «تحلیل ثانویه داده های پیمایش ملی، فرهنگ رسانه های اجتماعی ایران (۱۴۰۳)» داد.
-
پزشکیان هنوز صفت صداقت را حفظ کرده است؟
دولتدر عرصه سیاست، گاه روزهایی فرا میرسد که سنگینی آن میتواند اراده هر انسانی را در هم بشکند؛ روزهایی که سکوت، از هزاران فریاد رساتر است و تنهایی، از هر هجومی جانکاهتر.
-
دستاوردهای مثبت به تصادف به دست نمی آیند، بیاموزیم تا بتوانیم آن ها را بسازیم
آیا ایرانیان به بلوغ لازم برای گفت و گو در کشور و نهادها رسیده اند؟ / نابودی کشور، و سازمان ها با تقویت تأییدگرایی و سکوت مصلحتآمیز
اخبار اندیشهبسیاری از شکستهای بزرگ راهبردی، نه از کمبود داده ناشی میشوند و نه از ناتوانی تحلیلی؛ بلکه از ناتوانی یک جمع در گفتوگوی صادقانه سرچشمه میگیرند. سازمان، مسأله را بهنوعی میفهمد، اما نمیتواند فهم خود را بیواسطه و بیملاحظه روی میز بگذارد. در چنین وضعی، تصمیمها ممکن است بهظاهر منظم، منطقی و حتی اجماعی به نظر برسند؛ اما در عمق، بر شالودهای لرزان ایستادهاند.
-
مروری بر یک اختلاف
اخبار اندیشهدر زندگی اجتماعی معمولا با مسائلی سروکار داریم که هر دو سمت انسان های خطاکاری قرار دارند و هیچ کس حق مطلق نیست چون هیچ کس معصوم نیست. نتیجه همیشه هر طرف حرف درست و بهانه درستی علیه طرف دیگر دارد. در این مواقع یافتن اصولی که بر اساس آن اصول بتوان قضاوت کرد بسیار بسیار مهم است زیرا آدمی را از حیران شدن در کشاکش اختلافات نجات می دهد.
-
نمایشگاه اندیشه: مروری بر کتاب لیبرالیسم در روزگار ظلمت، نوشته جاشوآ اِل. چِرنیس
در ستایش فروتنی، در تقابل با سرسختی
اخبار اندیشهلیبرالیسم آبدیده بر نظام فکری تکیه ندارد بلکه متوجه حساسیتهای متنوع اخلاقی و روانشناختی است که با توجه به موقعیتهای انضمامی به اشکال مختلف نمود پیدا میکند. در این رویکرد لیبرالیسم انعطافپذیریِ مواجهه با اندیشههای متفاوت با خود را دارد و در برخورد با نهادها به تأثیر متقابل افراد و نهادها بر یکدیگر تأکید دارد.
-
مهری بهفر در نشست مجله سیاستنامه مطرح کرد
ایرانی پیشهاد صلح را میپذیرد ولو دشمنش پیمان شکن باشد/ عدم عهدشکنی سوخت اصلی پیروزی ایرانیان/شاهنامه خوبی و بدی را به یک سرزمین منحصر نمی داند
اخبار اندیشهمهری بهفر، مصحّح و شارح شاهنامه، گفت: در جنگهای شاهنامه، ایرانیان هرگاه صلح پیشنهاد شود، آن را میپذیرند و گاه خود صلح را با شرایط مورد نظرشان پیشنهاد میکنند.بههرروی صلح همواره در تمام جنگها در سایه نشسته و منتظر است تا پس ازپیمودهشدن چرخهٔ تهاجم بیگانه، و در پیاش نبردهای تدافعی ایرانیان و اوجگرفتن جنگ نوبتِ برقرارشدنش فرا برسد... در این داستان، یک تورانی (اغریرث ) رفتاری کاملاً ایرانی – یعنی مداراگرانه، خردمندانه و مخالف خشونت – از خود نشان میدهد. این صرفا یک نمونه است که بهواسطهاش میتوان دید که شاهنامه، خوبی و بدی را به تبار یا سرزمین منحصر نمیسازد، و دیدی ذاتگرایانه ندارد و دشمن را سروته یک کرباس نمیشمارد و کردار نیک را سراسر به ایرانیان و بدکاری را یکسره به دشمن نسبت نمیدهد.
-
مقدمه ای بر واقعه کربلا از منظر علوم شناختی و مطالعات رسانه
قصه ما به سر رسید؛ ایرانیان با عاشورا زندگی را نفس می کشند/ راز بقای ابرروایت کربلا/ انتخاب آزاد بزرگترین اصل عاشوراییان؛ هیچ تحمیلی درکار نیست
اخبار اندیشهآیا ما هنوز میتوانیم آن را به گونهای روایت کنیم که به جای بازتولید درماندگی، احساس عاملیت ایجاد کند؛ به جای قطبیسازی، همدلی اجتماعی را تقویت کند؛ و به جای دعوت به انفعال، مسئولیتپذیری اخلاقی را پرورش دهد. در جهانی که نبردها بیش از هر زمان دیگری به ساحت ادراک و معنا منتقل شدهاند، جوامعی تابآورتر خواهند بود که مخازن معنایی خود را بشناسند، آنها را بازخوانی کنند و اجازه دهند خردهروایتهای متکثر، حول ارزشهای بنیادین آنها شکل بگیرند.
-
نگاهی به کتاب «درآمدی به فرااخلاق»
چرا هنوز درباره «خوب» توافق نداریم؟ / ناآشنایان با فلسفه زبان، معرفتشناسی، فلسفه ذهن و روانشناسی این کتاب را نخوانند
اخبار اندیشه«درآمدی به فرااخلاق» از آن دسته آثاری است که بیش از آنکه بخواهد نظریهای جدید ارائه کند، میکوشد خواننده را با مهمترین مناقشههای یک حوزه فلسفی آشنا کند. در سنت فلسفه تحلیلی، چنین کتابهایی اهمیت فراوان دارند، زیرا معمولاً نخستین مواجهه دانشجویان و علاقهمندان با مباحث پیچیده و تخصصی را رقم میزنند.
-
به اسم برنامه فوتبالی، به افراد فحش ناموسی میدهید؟
رسانهجامجهانی 2026 درحالی شروع شده است که ایران یک جنگ همهجانبه چهلروزه را پشت سر گذاشته . در این شرایط حمایت از تیم ملی در مهمترین تورنمنت فوتبالی دنیا، نهتنها وظیفه تمام رسانههایی است که زیر پرچم جمهوری اسلامی به فعالیت میپردازند، بلکه حکم یک واجب عینی را از زاویهدید شهروندان مطیع قانون دارد.
-
در آیین رونمایی از کتاب «همباوران؛ روایتهایی از همزیستی با ادیبان مسیحی دلداده اهلبیت(ع) و دوستدار ایران» مطرح شد
محقق داماد: تفرقه و جنگ از نقاط تاریک ادیان است / «همباوران»؛ بازخوانی پیوندهای فرهنگی، دینی و انسانی ایران و جهان مسیحی
اخبار اندیشهآیتالله سید مصطفی محقق داماد گفت: ما به متدین بودن خود افتخار میکنیم، اما در برابر غیرخودیها موضع دشمنی میگیریم و این اتهامی است که به پیروان ادیان وارد شده است. تنها راهی که حاصل تجربه ۸۰ ساله من است، ترویج رواداری میان فرقهها و ادیان دیگر است و راه تحقق رواداری نیز گفتوگوی بینادیانی است.
-
محمدعلی صفرپور و تبیین سازوکار اجتماعی
آدم بی شرم آدم بی همه چیز؛ در ستایش شرم / شرم انسجام جمعی را تضمین میکند
اخبار اندیشهبهگفته صفرپور: «شرم، عاملی درونی است که بدون نیاز به اجبار بیرونی، رعایت این اصول و ارزشها را تضمین میکند. در واقع شرم کارکردی هشداردهنده و بازدارنده دارد؛ یعنی چه؟ یعنی اینکه وقتی ارزشی را زیر پا میگذاریم احساس دردناک و آزاردهندهی شرم سربرمیآورد و خودمان، خودمان را سرزنش میکنیم. در نتیجه برای اجتناب از تجربهی این احساس دردناک و برای اینکه در دادگاه درونی خودمان محاکمه نشویم، سعی میکنیم مطابق با اصول و ارزشهای عمومی رفتار کنیم و معیارهای اجتماعی را رعایت نماییم.».
-
پاسخ به یک شبهه اخلاقی؛ آیا میتوان تهمتزننده را غیبت کرد؟
اخبار دینحجتالاسلام محمدی تأکید کرد که تهمت از گناهان بزرگ است و فرد تهمتزننده باید هم در دنیا جبران کند و هم در آخرت پاسخگو باشد.
-
به شوق سالروز تولد روشنفکر اخلاقمدار روزگار ما
انسانِ معنوی چگونه انسانی است؟
اخبار اندیشهبه نظر ملکیان، انسانِ معنوی انسانی است که در کمالِ آزادی و بدونِ کمترین اجبار و اکراه و اضطراری، یک سلسله کارهایی را پذیرفته و فضیلتهایی را برگزیده است، نه اینکه از ترسِ مجازاتهای حقوقی و قانونی یا همرنگی با جماعت یا زیرِ فشارِ افکارِ عمومی ظاهرِ نیکویی از خودش جلوه بدهد. بنابراین از نظر او اینکه برای رشدِ اخلاقی و معنوی مردم، آزادیهای آنها را محدود کنیم، تناقضآمیز است، زیرا اعمال فقط در صورتی موجبِ رشد (و یا انحطاط) اخلاقی و معنوی میشوند که در کمال آزادی شکل بگیرند.
-
در کشور ما یک مدیر هیچوقت تمام نمی شود، بلکه از این صندلی به آن صندلی و از این اداره به آن اداره منتقل می شود
دولتیکی از همکارانم مصاحبهای با یکی از مدیران انجام داده، اما فراموش کرده بود در گزارش خود قید کند که آن آقا مدیر کدام بخش است. خیال کردم «عالیجناب گوگل» قطعا پاسخ را در آستین دارد و میتواند کمکم کند.
-
عروسم از من بدگویی میکند و دلم را شکسته؛ با او چه کنم؟
خانوادهعروسم جلوی من خیلی خوب رفتار میکند و با شیرینزبانی همیشه دل من را به دست میآورد؛ اما پشت سر، از من بدگویی میکند. دلم شکسته و وقتی او را میبینم حالم بد میشود. چه باید بکنم؟
-
اختصاصی/ بررسی ریشههای خشونت زبانی در جامعه و راههای مهار آن بر پایه آموزههای اخلاقی اسلام
وقتی زبان زخمی میکند؛ اخلاق دینی در مواجهه با خشونت کلامی
اخبار دینخشونت کلامی، یکی از پنهانترین اما مخربترین اشکال خشونت اجتماعی است؛ خشونتی که نه نیاز به سلاح دارد و نه قدرت بدنی، اما میتواند روح انسان را زخمی و روابط اجتماعی را به سستی بکشاند. آموزههای دینی اسلام از آغاز بر اخلاق گفتار، پرهیز از توهین، غیبت و تحقیر و ضرورت حفظ کرامت انسان تأکید داشته است. پرسش اینجاست که اخلاق دینی در برابر گسترش خشونت کلامی چه راهکاری ارائه میدهد؟
-
نمایشگاه اندیشه ۱۴۰۵- کتاب «صعود»
با کتاب «صعود»، آرام اما قاطع،به وضعیت طبیعی تابآوری امیدوارانه برویم
اخبار اندیشهکتاب «صعود» نوشته اسکات بری کافمن و ترجمه صدرا صمدی دزفولی توسط انتشارات میلکان منتشر و روانه بازار کتاب شد.
-
اختصاصی
محبت از نگاه شیخ رجبعلی خیاط؛ سخنی که دلها را نرم میکند!
اخبار دینمحبت در نگاه شیخ رجبعلی خیاط، صرفاً یک احساس لطیف یا یک لبخند ساده نیست. او محبت را نیرویی واقعی، اثرگذار و دگرگونکننده در نفس انسان میدانست.
-
مختار نوری، استاد دانشگاه علوم سیاسی حضور مردم در میدان را تبیین کرد
ترامپ می گفت فیلم حضور مردم در خیابان ها هوش مصنوعیه / قدرت مؤثر ملت در جنگ / حضور مردم تابآوری ایران را افزایش داد
اخبار اندیشهحتماً شما هم دیدید که ترامپ چگونه روزهای اول جنگ این میزان همبستگی اجتماعی در ایران را ساختگی و وابسته به هوش مصنوعی میدانست؟! اما جامعه ایرانی بهرغم همه تنگناهای معیشتی و اقتصادی که دارد این نوع همبستگی ملی و سرمایه اجتماعی عظیم را واقعاً خلق کرد و از این حیث ایرانیان باعث شگفتی جهانیان شدند. در نتیجه، قواعد و اصول عقلانی عرصه حکمرانی ایجاب میکند این سرمایه اجتماعی را باید به هر صورتی که مقدور است حفظ کرد و از نظر من مهمترین رویکرد برای حفظ و تقویت آن چیزی جز به رسمیت شناختن جامعه و تکثر و تنوع و خواستههای موجود در آن نیست.
-
از این فوتبال توقع اخلاق نداشته باشید/ مدتهاست که دیگر حتی جریمههای آنچنانی تأثیری بر رفتارهای زشت فوتبالیها ندارد
لیگ برتراز بدون تماشاگر بودن مسابقات لیگ برتر فوتبال خوشحال باشیم یا ناراحت.
-
نامزد جایزه کتاب سال ایران عنوان کرد
حفظ نظام اجتماعی از نگاه فقهی اصالت دارد
اخبار اندیشهنامزد جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران با اشاره به اهمیت حفظ نظام اجتماعی گفت: آنچه از نگاه فقهی اصالت دارد، حفظ نظام اجتماعی است و حفظ نظام سیاسی در این راستا تعریف و معنا میشود.
-
احسان کرمی، چرا مرزهای اخلاق را شکست؟/ گلشیفته فرهانی هم اپوزیسیون بود اما...
سینمااحسان کرمی، مجری، بازیگر و خوانندهای که خودش سالها در ایران بر مدار قواعد رسمی و رفتارهای تنظیمشده سازمانی حرکت میکرد؛ حالا در خارج از کشور همکارانش را در حالی به ریاکاری متهم میکند که محتوای صفحهاش بیش از آنکه بر استدلال سیاسی استوار باشد، بر الگوریتم توجه و خشم سوار است.
-
از سوی انتشارات هاویر
«رابطه نفس و بدن از نظر صدرا» منتشر شد
اخبار اندیشه کتاب «رابطه نفس و بدن از نظر صدرا» تالیف «فرزانه کرمی» از سوی انتشارات هاویر منتشر شد.