روزنامه اعتماد

تحلیلی بر ریشه‌های تاریخی و جامعه‌شناختیِ مناقشاتِ توسعه، دموکراسی و قدرت

ایران؛ اولویت نظم و امنیت یا دموکراسی و آزادی/ نزاع بر سر توسعه در ساختار «دولت مدرن»/نوسان دولت‌های مدرن میان اقتدارگرایی و دموکراسی

اخبار اندیشههمان اندازه که دولت مطلقه و اقتدارگرایی جزیی از تاریخ دولت مدرن است، دموکراسی هم جزیی از آن است. سیاستمداران مدرن از ابزار تهدید و ارعاب برای تحکیم قدرت خود و متمرکز ساختن قدرت بهره گرفته‌اند، اما در کنار آن به رای و نظر مردم نیز توجه کرده‌اند. این دو وجه دولت مدرن حضوری دایمی داشته و بنا به موقعیت، یکی از آن ها بروز بیشتری دارد. گاهی به نام نظم و امنیت، از آزادی‌ها کاسته و گاهی مطالبه دموکراسی با جدیت بیشتری تعقیب می‌شود.

چالش‌های مواجهه نسل جوان با ابزارهای هوشمند تفکر

جوانان و وسوسه واگذاری فکر به هوش‌مصنوعی/ در ستایش تردید در عصر پاسخ‌های آماده / هراس از واگذاری حق اندیشیدن به ماشین

اخبار اندیشهنسلی که از هوش مصنوعی استفاده نکند، احتمالا بخشی از فرصت‌های آموزشی و شغلی آینده را از دست می‌دهد. اما نسلی که هر پرسش، تصمیم و نوشته‌ای را به آن بسپارد، ممکن است توانایی مهم‌تری را فراموش کند: ایستادن بر پای قضاوت خود. مساله بر سر انتخاب میان انسان و ماشین نیست. مساله این است که پس از دریافت پاسخ ماشین، آیا هنوز ذهنی مستقل برای تردید کردن، سنجیدن و مخالفت‌ کردن باقی مانده است؟

دفاع از مواضع علی مطهری در باره حجاب در روزنامه اصلاح طلب/ آیا بی‌حجابی را یک آسیب یا ناهنجاری اجتماعی می‌دانید یا خیر؟

احزاب و شخصیت‌هابه دنبال یادداشت دکتر مطهری در صفحه شخصی خود در موضوع حجاب و نیز سخنان وی در جلسه مشترک سران احزاب و فعالان سیاسی با رییس‌جمهور محترم، یک‌بار دیگر موضوع چالش‌برانگیز حجاب بانوان سوژه برخی منتقدان در فضای مجازی شد و بعضی از آنها به طنز و کنایه آقای مطهری را مورد خطاب قرار دادند که باز به پوشش بانوان گیر داده است.

تاثیر ارتباطات خویشاوندی بر تاب آوری اجتماعی

اخبار اندیشهبا همه نگرانی‌ها و دلهره‌های ناشی از شرایط نامتعین و ناپایدار جنگی، لازم است سرپرستان خانواده به دور از هر تجمل و تشریفاتی برای حفظ و تحکیم ارتباطات‌شان با دوستان و آشنایان هر از گاهی زمانی را برای دورهمی‌های خانوادگی اختصاص داده و فارغ از اخبار جنگ، در پی بارقه‌های امید و بهره‌گیری از مواهب و نعمت‌های الهی، از جمله سرمایه‌های انسانی و اجتماعی باشیم که نقش بی‌بدیلی در افزایش تاب‌آوری‌مان در ناملایمات داشته یا خواهد داشت .

تأملاتی به مناسبت روز خبرنگار و رونمایی از کتاب «همنشینی با سرطان»

چرا پایداری روزنامه‌نگاران پاسداشت حافظه جمعی است؟ / از افشای حقیقت تا «اخلاق مراقبت»/ درنگی بر روزنامه‌نگاری گفت‌وگو و اخلاق

اخبار اندیشهامروز، بیش از هر زمان دیگر، باید از روزنامه‌نگاران نه فقط به عنوان صاحبان یک حرفه، بلکه به عنوان حاملان حافظه جمعی و راویان رنج و امید جامعه مراقبت کرد. سیاست و جامعه‌ای که راویان خود را فرسوده، خاموش یا تحقیر کند، در حقیقت توان فهم خود را کاهش می‌دهد. شاید مهم‌ترین درسی که از همنشینی با سرطان و از همنشینی با جهان خبر می‌توان گرفت همین باشد؛ زندگی نه با انکار رنج، بلکه با فهم رنج، با گفت‌وگو درباره آن و با مراقبت از یکدیگر ادامه پیدا می‌کند.

خبرنگاری میانجیگری بازسازی اعتماد

اخبار اندیشهدفاع از خبرنگار، دفاع از «امکان گفت‌وگو» در ایران است. روز خبرنگار، روز به رسمیت شناختن این حقیقت است: رسانه‌ای که در آن «صداهای متکثر» شنیده نشود، بلندگو است و با بلندگو نمی‌توان جامعه را اداره کرد. ما نیازمند فضای امنی هستیم که در آن، خبرنگار به جای ترس از «احضار»، دغدغه‌ «دقت در روایت» را داشته باشد.این تنها راهی است که می‌توانیم مرجعیت رسانه‌ای را دوباره به داخل مرزها بازگردانیم و در جنگ روایت‌ها، با سلاح «شفافیت و حقیقت» پیروز شویم.

 تحلیل ابعاد ژئوپلیتیک، هنجاری و اجرایی «دیپلماسی هوشواره‌ای» در نظم جدید جهانی

نبرد الگوریتم‌ها میان واشنگتن و پکن/ هوش مصنوعی دیپلمات‌های انسان را بازنشسته می‌کند؟/ الگوریتم ها جای ارتش‌ها را در دیپلماسی گرفتند؟

اخبار اندیشههوش مصنوعی جایگزین دیپلماسی انسانی نخواهد شد، بلکه بر اهمیت و کارآمدی آن خواهد افزود. در عصرِ هوشِ قدرتمندِ غیرانسانی، نقش دیپلمات‌های انسانی به عنوان برقرارکننده ارتباط، مذاکره‌کننده و پاسدار ارزش‌های انسانی، بسیار حیاتی‌تر از هر زمان دیگری می‌شود. وظیفه ما این است که اطمینان حاصل کنیم که این ابزار جدید و قدرتمند، با هدایت خرد جمعی ما، همچنان محکم در دستان‌مان باقی می‌ماند.

گزارش نشست نقد و بررسی کتاب «به جز این سرا، سرایی»

روایت محمد فاضلی از افتادن ایرانیان در «صفِ مهاجرت»/امروز «ماندن» نیاز به توجیه دارد، نه رفتن! / رفتن فرهنگ شده است

اخبار اندیشهنشست نقد و بررسی کتاب «به جز این سرا، سرایی؛ تمنای مهاجرت و زیستن دایمی در وضعیت موقت» نوشته امید آسایش و عبدالمحمد کاظمی‌پور، با حضور کارشناسان به‌ صورت برخط برگزار شد.

از «هم‌نشینی با سرطان» تا «تاب‌آوری در زخم‌دیدگی»

اخبار اندیشهمن از هم‌صحبتی با بیماری و از عبور از روزهای دشوار آموخته‌ام که زندگی در شکننده‌ترین لحظه‌ها نیز می‌تواند از معنای امید خالی نشود، اگر آدمی راه مراقبت را   ترجیح دهد، موثرترین و بزرگ‌ترین مسوولیت اخلاقی و سیاسی خود را برگزیده است. نگذاریم ایران که از رنج‌های بسیار گذشته است، به زخم‌های دیگر گرفتار شود. در زمانه‌ای که مردم حتی از شنیدن خبر یک زخم کوچک، خدا را شکر می‌گویند، باید بیش از همیشه قدر صلح را دانست؛ نه به عنوان شعاری زیبا، بلکه به عنوان راهبردی تاریخ ساز و ضرورتی روشن برای خروج از بحران‌ها، حفظ منابع توسعه، جان مردم، آرامش جامعه و آینده این سرزمین.

غلامرضا کاشی در نشست «زیست ارتباطی در جهان معاصر»

ایران در حال زایمان تاریخی / در حال گذار به صورت‌بندی تازه‌ای از اجتماع سیاسی هستیم / رسانه شرط ظهور مدرنیته

اخبار اندیشهچهارمین نشست از سلسله نشست‌های «زیست ارتباطی در جهان معاصر» با سخنرانی غلامرضا کاشی، عضو هیات علمی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی، در سالن دفاع دکتری دانشکده ارتباطات این دانشگاه برگزار شد. 

 نقد و بررسی کتاب «افول و سقوط شاهنشاهی ساسانی»؛ تبارشناسی یک فروپاشی

تناقض‌های درونی، «ایرانشهر» امپراتوری ساسانیان را به باد داد /روح ایران در تکثر فلسفی و تاریخی/ فرضیه‌ای برای پارادایم سنتی سقوط ساسانیانز

اخبار اندیشهلباف خانیکی گفت: اگر به فلسفه ایران و روحی که بر هویت ایرانی حاکم است نگاه عمیقی داشته باشیم می‌بینیم که وجود همین دودمان‌ها، حوزه‌های فرهنگی مختلف، تنوع و تکثری که در قومیت‌ها، زبان‌ها، آداب و رسوم و ادیان وجود داشته ایران را پدید آورده و اصلا ماهیت ایران به این تکثر است. اینکه ساسانیان، هخامنشیان، اشکانیان و سایر حکومت‌های قدرتمندی که مبنای هویت ایرانی را شالوده قدرت خود قرار دادند یک امر بدیهی بوده است، چیزی که شاید ما امروزه از آن غافل هستیم. همین تکثر و تنوع تاریخی به ایران معنا می‌دهد و اگر این را بخواهیم کتمان کنیم شاید از ماهیت و ذات فلسفه ایران فاصله بگیرد.

واکنش محسن برهانی به مجرم شناخته شدن عباس عبدی

قضاییمحسن برهانی، حقوق‌دان به مجرم شناخته شدن عباس عبدی و روزنامه اعتماد واکنش نشان داد.

هادی خانیکی به بیمارستان بازگشت /اشتراک‌گذاری رنج‌ها، نقطه آغازین بهبود فردی و ترمیم همبستگی ملی / ضرورت روبه رو شدن با واقعیت تلخ

اخبار اندیشهدر گستره جامعه امروز ایران نیز بیش از هر چیز ضرورت تأمل در آینده بهتر، مدارا و فهم دردهای یکدیگر به وضوح به چشم می‌آید. اگر رنج‌ها، مصالح و منافع ملی را بر پیش‌داوری‌ها، آرزواندیشی‌ها و جهت‌گیری‌های شخصی و گروهی اولویت ندهیم و مجاری گفت‌وگو و ابزارهای آن را مسدود کنیم، اسید انباشته‌شده بی‌اعتمادی و خشونت و افراطی‌گری، دیوار ارتباطات اجتماعی و هاضمه سالم همبستگی را فرسوده و زخمی خواهد کرد.

آدم هایی که فکر می کنند حقیقت فقط نزد آنان است

اخبار اندیشهبه هر کسی با هر لباس و کسوتی، به اسم نقد، توهین می‌کنند.  خود را تافته جدا بافته می‌دانند.  اگر هم کسی با نظرات‌شان مخالفتی کند، هزاران انگ و برچسب بر او می‌زنند.  از نظر آنها، همواره حقیقت پیش خود آنهاست. هیچ اندیشه و نظر دیگری، غیر از نظر خودشان، نزد آنها  اهمیتی ایجاد نمی‌کند. آنها به بهانه‌های مختلف، به راحتی به تخریب شخصیت دیگران می‌پردازند.  در حوزه سیاست نیز، با رفتارهای نسنجیده یا ناخواسته، به اختلافات داخلی دامن می‌زنند و عملا وحدت ملی را دچار خدشه می‌کنند.

نمایشگاه اندیشه ۱۴۰۵ - اندیشه‌های مترجم کتاب«تعبیر رویاهای یک روحبین از طریق رویاهای متافیزیک»

۴۰۰ سال قبل، مبارزه کانت با روح بین ها، جن گیرها و معنویت‌های پوشالی/ از کاخ‌های مخروبه متافیزیک تا هذیان‌های مدرن

اخبار اندیشهآلنکا زوپانچیچ در فصل هفتم کتاب اخلاقیات امر واقعی دو گرایش عمده را در اندیشه کانت تشخیص می‌دهد و با تعابیر لکانی آن دو را «منطق اضطراب» و «منطق فانتزی» می‌نامد. من سعی کردم با توجه به دغدغه‌های خودم این «منطق اضطراب» در کانت را نشان بدهم. به‌علاوه کوشیدم نشان بدهم که همین انقلاب را به شکلی دیگر در اشعار حافظ  نیز  می‌توان  شناسایی کرد.

خیلی‌ها از ترس تذکر و تعطیلی، جرأت نوشتن ندارند/ خیلی‌ها می‌توانند مردم را پای تلویزیون بنشانند اما حضورشان تحمل نمی‌شود

رسانهبهروز بهزادی، از پیشکسوتان حوزه خبر و مطبوعات و مدیرمسئول روزنامه اعتماد با بیان این که «ما تمام مرجعیت رسانه‌ای‌مان را از دست داده‌ایم» گفت: «ما خیلی‌ها را داریم که می‌توانند تلویزیونی اداره کنند که مردم پای آن بنشینند و دنبال شبکه‌های خارجی نروند، اما این را تحمل نمی‌کنند. ما آدم‌های غیرمتخصص را در تلویزیون و روزنامه‌ها گذاشته‌ایم و اینها مرجعیت خود را از دست داده‌اند. الان خیلی‌ها سر جای خودشان نیستند و از ترس تذکر و تعطیلی، جرأت نوشتن ندارند. اینها همه ضایعاتی است که در رسانه‌های ما موجود است، به‌ویژه در دوران جنگ که حساسیت بالاست.»

رقابت بین رسانه‌ای در سایه بهادادن به بخش خصوصی شکل می‌گیرد+ببینید

رسانهبهروز بهزادی، بنیان‌گذار روزنامه اعتماد با تأکید بر این‌که رقابت بین رسانه‌ای در سایه بهادادن به بخش خصوصی شکل می‌گیرد، ادامه داد: در یک رقابت شدید، رسانه‌های خوب متولد می‌شوند؛ زیرا ناچارند خود را نگه دارند، صنعتی‌شدن رسانه اگر اتفاق نیفتد و اگر ملزومات صنعتی‌شدن را نپذیریم، با مشکل مواجه خواهیم بود.

حِیرت از شکوه تمدنی در نبردِ چهل‌روزه

اخبار اندیشهشاید مردم کمتر بدانند که فرزندان‌شان در جبهه‌های نبرد چه کرده‌اند؟ سینه شهرهای موشکی که خود شهرهای عجایبند آماج صدها، بلکه هزاران انواع بمب‌های هوشمند و سنگرشکن و چند تنی قرار گرفت و چون دیو سپیدمان دماوند ماندند و قله‌های گیتی شدند. بچه‌های گمنام موشک‌پران چون رستم تهمتن دلاوری‌ها کردند: آستانه شهرها بی‌وقفه بمباران شد تا بلکه وقفه‌ای ‌در خشم و خروش قلندران پارسی به وجود آورند ولی آنان درنگ هم نکردند و راه‌های پرواز خرمشهرها و خیبرشکن‌ها را باز کردند.

این جنگ هم تمام خواهد شد؛ نگذاریم مردم ناراضی شوند و دشمن از آن استفاده کند

دولتهمه ما داستان معروف اسب تروا را خوب می‌دانیم، داستانی که در دل خود عبرتی بزرگ دارد و آن اینکه هیچ‌وقت به تسلیم شدن یا اذعان شکست دشمن اعتماد نکن.

فلسفه گفت و گوی نسل زدی ها قوی تر از نسل گذشته / هنر شنیدن صدای مخالف در نسل زد / به جای ساختن دیوارهایی از پیش‌فرض‌ها، پل‌هایی از سوال بسازیم

اخبار اندیشهبیاییم به جای ساختن دیوارهای بلند از جنس پیش‌فرض‌ها، پل‌هایی از جنس سوال بسازیم. به جای اینکه بپرسیم چطور ممکن است چنین فکری کنی؟ بپرسیم چه تجربه‌ای تو را به این باور رسانده است؟ ...در سرعت سرسام‌آور زندگی دیجیتال، مهارتی به نام گوش دادنِ فعال رو به انقراض است. ما یاد گرفته‌ایم که برای پیروز شدن در بحث‌ها بجنگیم، نه برای فهمیدنِ حقیقت، اما مدارا از لحظه‌ای آغاز می‌شود که ما گاردِ دفاعی خود را پایین بیاوریم و با این پرسش به سراغ مخالف برویم: او چه چیزی می‌بیند که من نمی‌بینم؟

روایتی عاطفی از روزهای پراضطراب جنگ به قلم یک روزنامه‌نگار زن/حلوا می پزم برای آرامش روح درگذشتگان/ رفتارهای من را پسرهایم دستمایه خنده کرده‌اند!

رسانهروزنامه اعتماد در نوشته ای به قلم آزاده محمدحسین، حال و روز خانه خودش را در روزهای پراضطراب جنگ به تصویر کشیده است.

از خاک تا قاب؛ مقاومت ایران در برابر جنگ روایت‌ها

اخبار اندیشهمیدان جنگ امروز میان ایران و امریکا نه جغرافیایی است و نه حتی نظامی؛ این میدان، ذهن انسان معاصر است و در این میدان، هر قاب سینمایی، هر پرده نمایش و هر شعر حماسی ایرانی به منزله گلوله‌ای از نور است که تاریکی تبلیغ و تحریف را می‌شکافد. شاید پیروزی در این جنگ نه در سقوط دشمن، بلکه در دوام معنا باشد؛ معنایی که ایران توانسته با صداقت و پایداری آن را زنده نگه دارد.

ابر روایت حقوقی جنگ؛ کنار مظلوم علیه ظالم

اخبار اندیشهوظیفه ملی و میهنی ماست که جنگ در جبهه حقوقی را تا پاسخگوسازی متجاوز پیگیری کنیم. مستندسازی و دادخواهی در دادگاه لاهه و سازمان ملل و شورای امنیت و سایر نهادها و ارگان‌های بین‌المللی یک وظیفه است. هر چند واقع‌بینانه این است که قدرت‌ها پشت قانون جنگل عملکرد خود را با محوریت منافع اقتصادی پیش می‌برند اما این روایت از جهان نابرابر تکلیف حقوق بشری کنشگران حقوقی را نفی نمی‌کند. ما حقوقی‌ها با یک ابرروایت دادخواهانه مواجهیم.کنار مظلوم علیه ظالم بایستیم.

ترامپ کاندیدای جایزه صلح نوبل، جانی ترین رئیس جمهور در جهان / کالبد واحد مقاومت و زوال هیولاهای انسان‌نما / سیرکی به نام نهادهای بین المللی

اخبار اندیشهزوال «هیولاهای انسان‌نما» یک پیش‌بینی سیاسی نیست، بلکه یک سنت الهی است. قدرتی که بر خون مظلومان بنا  شده، طبق سنت «لایفلِحُ الظّالِمون» محکوم به فروپاشی از درون است. ترک‌های این فروپاشی امروز در بدنه اقتصاد، سیاست و اجتماعِ غرب بیش از هر زمان دیگری نمایان گشته است. در مقابل «کالبد واحد مقاومت» با تکیه بر «رجاء» (امید) صادقانه به وعده‌های الهی، خود را برای نظمی نوین آماده می‌کند.

زور، قدرت و دروغ: امریکا ناجی نیست؛ آغازگر جنگ‌ها

اخبار اندیشهساخت روایت دروغین برای مشروعیت‌بخشی به اقدامات نظامی و سیاسی. این تحلیل‌ها نشان می‌دهد که قدرت‌های بزرگ، حتی آن هایی که خود را ضامن دموکراسی و حقوق بشر می‌دانند، اغلب رفتارهایی غیرقانونی، مداخله‌گرایانه و منافع‌محور دارند.

تفکرات و دلالت‌های مدیریتی آرا و عقاید جان راولز در حوزه مدیریت و سازمان

پرده بی‌خبری برای دغدغه عدالت/ رشد سازمانی در پناه پرده جهل یعنی چه؟

اخبار اندیشهراولز فهمیده بود افرادی که از بی‌عدالتی رنج نمی‌برند و چه بسا از آن نفع هم می‌برند، عموما دغدغه‌ای برای بسط عدالت ندارند از این‌رو، ایده‌محوری خود یعنی«پرده بی‌خبری» (Veil of Ignorance) را به عنوان روشی برای دغدغه‌مند کردن همه افراد در مورد عدالت مطرح کرد. وی تلاش کرد با این مفهوم که یکی از ساده‌ترین و در عین حال، خلاقانه‌ترین تجربه‌های فکری عالم فلسفه است، شاخص‌های بنیادین یک جامعه مبتنی بر عدالت را مشخص کند.

در ستایش تردید/ آفت اخلاق، بی تردیدی

اخبار اندیشههمدلی تنها زمانی امکان‌پذیر است که انسان بتواند از مرز یقین‌های خود فاصله بگیرد و احتمال دهد که فهم او از موقعیت دیگری ناقص یا حتی نادرست باشد. این فاصله همان جایی است که در آن گوش دادن، درک کردن و بازنگری ممکن می‌شود. اما تردیدناپذیری این فاصله را از میان برمی‌دارد.

ارزیابی خیابان های زمستان ۱۴۰۴ / ناامیدی بلندمدت و آمادگی انفجاری کوتاه‌مدت / فهم اعتراضات، پایه اصلی ایجاد آرامش و پاسخگویی به مردم

اخبار اندیشهموج‌های اجتماعی در شرایط اقتصادی دشوار، الزاما بازتاب مستقیم شدت بحران نیستند، بلکه از تفسیر جمعی بحران تغذیه می‌کنند. روایت‌های رسانه‌ای، گفتمان‌های سیاسی و تجربیات روزمره زیسته، در تثبیت یا تشدید این موج‌ها نقش تعیین‌کننده دارند. از این رو، تحلیل پیامدهای اجتماعی بحران‌های اقتصادی بدون درک موج اجتماعی مسلط، همان‌قدر ناکافی است که تحلیل بازارهای مالی بدون توجه به مود بازار ناقص است. موج اجتماعی-سیاسی در این معنا، حلقه مفقوده‌ای است که ساختار اقتصادی را به رفتار جمعی پیوند می‌زند.