-
رسالهای در باب الاهیات رکیک: کالبدشکافی «لعنت مقدس» اثر ملیسا مهر
با کلمات شیک، خیانت به وطن این رکیکترین واژه قابل توجیه نیست/ وقاحت با کروات یا شرافت با ناسزا؟ / بگذارید این سیلاب گداخته از رنجواژگان روان شود
اخبار اندیشهدر مسیر این تطور و دگردیسی حماسی، جامعه به بلوغی شگرف و دردناک دست یافته و از تابوهای دِمُده عبور کرده است. همانطور که ملیسا مُهر در کتابش به زیبایی ترسیم میکند، تاریخ ناسزا، تاریخ جابهجایی مرزهای شرم است و تابوها هرگز ایستا نبودهاند. کلماتی که در دهههای گذشته لرزه بر اندام محافظهکاران میانداختند، امروز به ابزار طنز تلخ خیابانی در میانه آژیرهای خطر بدل شدهاند. در الاهیات رکیک جامعه امروز، بزرگترین فحش و شنیعترین واژه، مفاهیمی نظیر تبعیض، رانتخواری، و فراتر از همه خیانت به وطن است.
-
نمایشگاه اندیشه ۱۴۰۵- ضرورت مطالعه اندیشه های پوپر/ کتاب «پوپر، فلسفه و جهان واقع»
اندیشه پوپر راهی به فهم مسئله بزرگ ایران؛ از انسداد جزمیت تا گشایش اصلاح/ شکوه شکفتن در خطاپذیری/ فروتنی علمی یعنی چه؟
اخبار اندیشهفلسفۀ پوپر دعوتی است به فروتنی فکری. او نشان میدهد که هیچکس، هیچ نهاد یا هیچ نظریهای مصون از خطا نیست. پذیرش این اصل که ما همیشه در حال یادگیری هستیم و دانش ما همواره ناقص و در معرض بازنگری است، پایۀ یک جامعۀ سالم فکری است. در دنیایی که شاهد قطبیشدن فزایندۀ عقاید و عدم تحمل دیدگاههای مخالف هستیم، تشویق به نقد سازنده و پذیرش خطا، گامی اساسی برای گفتوگوی مدنی و پیشرفت است.
-
فرهنگ پرشکوه و تاریخی ایران در نشست آنلاین «صلح و فرهنگ»
جنگ و تجاوز آمریکا، ناتو و اسراییل علیه تمدن ایران / تمدن ایرانی بر خرد و داد استوار است / اسراییل کمپانی تولید خیانتکار درست کرد
اخبار اندیشهموسی اکرمی گفت: تابآوری که از آن نام میبریم از دید فلسفی، یک ویژگی تکبعدی نیست بلکه در واقع یک منظومه فرهنگی است که ترکیبی از خردورزی، امیدواری، معنایابی، همدلی و آشتیجویی را در خود دارد که اینها همه در کنار هم آمدهاند تا یک جامعه با ریشههای بسیار کهن در برابر سختیها نه تنها دوام بیاورد بلکه آفریننده فرهنگ، هنر، ادبیات و جلوههایی از زیست اخلاقی باشد که به راستی در جهان کمنظیر است.
-
مروری بر سومین موج دموکراسی؛ پیشرفت یا رکود (بخش نخست)
از واتیکان تا کاخ سفید؛ موتورهای محرکِ ققنوسِ دموکراسی در قرن بیستم / جزر و مدِ آزادی؛ آیا «موج سوم» در ساحلِ اقتدارگرایی جدید در هم خواهد شکست؟
اخبار اندیشههانتینگتون هشدار میدهد که دموکراسی لزوماً فرآیندی همیشگی و خطی نیست. او معتقد است اگر مشروعیت عملکردی دموکراسیهای نوپا (در تأمین امنیت و رفاه) شکست بخورد یا قدرتهای بزرگی مثل روسیه یا چین به سمت اقتدارگرایی بازگردند، یک «اثر گلوله برفی معکوس» رخ خواهد داد. او همچنین از اشکال جدیدی از استبداد مثل «دیکتاتوری الکترونیک» یا «ناسیونالیسم اقتدارگرا» سخن میگوید که ممکن است دموکراسی را در آینده تهدید کنند.
-
ایران این بزرگترین ققنوس تاریخ
رازی که خاک ایران به من آموخت/حکم جغرافیا و تاریخ به ایران برای ایستادگی ابدی/ ایران تمدنی «دفاعمحور» با انعطاف در ساختار و اصالتِ در ریشهها
اخبار اندیشهدر گشتهای آخرم در گیلان و دشتهای شمالی، جایی میان مه، بقایای دیوار بزرگ گرگان را لمس کردم. دیواری به طول صدها کیلومتر، که زمانی مرز مقاومت ساسانیان در برابر اقوام مهاجم بوده است. چقدر تاریخ و چقدر روایت در این دیوار نهفته است! نه فقط تاریخ جنگ، بلکه تاریخ نظم و سازماندهی، تاریخ مهندسی، تاریخ آیندهنگری. مردم ما معمولاً شاهنامه را میخوانند و از رستمها سخن میگویند، اما هر وقت کنار این دیوار میایستم، باور دارم رستمهای واقعی همین مهندسان گمنامی بودهاند که توانستند در دل چنین اقلیمی، سازه ای با چنین عظمتی شگرف بنا کنند.
-
بیانیه شناخت مردم مقاوم ایران در اشعار فردوسی
اخبار اندیشهفردوسی در مقدمه شاهنامه، پس از گفتار در ستایش خرد و داستان آفرینش، به «گفتار در ستایش مردم» پرداخته است. سخن سرشار از خردمندی و استوار او بیانیه شناخت ملت ایران است. هیچکس همانند فردوسی به روشنی از نقش مردم سخن نگفته است.
-
توسعه - تجربه ققنوس وار برخاستن از خاکستر در ۱۲ کشور توسعه یافته - تجویزهای راهبردی برای ایران
توسعه و رهایی از تله فقر در ایران نیازمند تنش زدایی با جهان / گذار از «دولتِ رانتساز» به «حاکمیتِ توسعهگرا»
اخبار اندیشهلشکربلوکی در مطلب خود به تبیین سه ستون اصلی برای جهش توسعهای ایران میپردازد: تشکیل دولت مقتدر و توسعهگرا (به جای دولت تداومگرا)، ایجاد امنیت پیشبینیپذیر برای پیوندِ تلاش و پاداش، و تنشزدایی فعال در روابط بینالملل.
-
وحدت تمدنی ایران و واتیکان در مقابله با استثناگرایی ترامپ / جنایات جنگی علیه ایران و پشت کردن به پیام مسیح (ع) دو بحران ارتش آمریکا
اخبار اندیشهاتحاد ایران و پاپ، یک اتحاد سیاسی برای منافع مشترک نیست؛ بلکه یک «اتحادِ هستیشناختی» است. هر دو طرف دریافتهاند که دشمن مشترک آنها، «نیهیلیسم» (پوچگرایی) و «بیاخلاقیِ سیاسی» است که در چهرهی ترامپیسم (در اصل راست جهانی) ظهور کرده است. این پیوند نشاندهنده بازگشتِ «مرجعیتِ اخلاقی» به عرصهی روابط بینالملل در برابر قدرتِ عریانِ نظامی است.
-
نمایشگاه اندیشه ۱۴۰۵-نگاهی به کتاب «جهان مواد و شکلگیری تمدن مدرن»
جنگ بر سر ماده خام / از جنگ شن تا نبرد لیتیوم؛ 6 ماده ای که تمدن مدرن را گروگان گرفته اند / کالبدشکافی دنیای غیرمادی
اخبار اندیشهاِد کانوِی، نویسنده کتاب «جهان مواد و شکلگیری تمدن مدرن» ما را به قلب بحرانها و کشمکشهای بزرگ قرن بیستویک میبرد: بحران انرژی، دگرگونی اقلیمی، رقابت ابرقدرتها و نبرد خاموشی که بر سر کنترل منابع مواد خام در جریان است. جهان مواد ماجرای نبردی بیصدا و نفسگیر بر سر چیزی است که شاید مهمترین جنگ آینده باشد: جنگ بر سر ماده خام.
-
در بخش نخست درس گفتارهای تفسیر سوره وطن مطرح شد
محقق داماد و واکاوی پیوند ایمان و عرق ملی در سیره نبوی/ سوره بلد یا سوره وطن؟ / تبیین تمدنی عشق به خاک از غار ثور تا مدینه
اخبار اندیشهآیت الله سید مصطفی محقق داماد استاد حوزه ودانشگاه در درس گفتارهای خود با عنوان«تفسیر سوره وطن» با نگاهی نو و مبتنی بر معارف قرآن کریم، به مفاهیم وطن دوستی وفرهنگ ملی در پرتو تعالیم اسلامی پرداخته است.
-
جستاری در واکنش به حمله امریکا و اسراییل به ایران
تاوان سنگین غافلگیر شدن و بیخبری تاریخی / وارونگی ارزشها در بستر خون/ از قتلعام سرخپوستان تا توهم تسخیرِ سیاره توسط ترامپ
اخبار اندیشهآن آبراهام لینکلنی که علیه تبعض نژادی جنگید اینک ناوگان تهدید وتجاوزی که نام او را بر پیشانیاش نهادهاند برای غارت منابع حیاتی کشورها و ملتها و تسخیر و تجزیه سرزمینها با صدها جت و بمبافکن و خلبانان و کماندوهای کشورش به فرمان رییس دولت و حاکمان کشورش و با زیرپا نهادن قانون اساسی که او برایش جنگید اینک هزاران مایل آن سوتر مرزهای زادگاهش در سواحل کشورهای دیگر لنگر گرفته و آماده تجاوز و تعرض به کشورهای دیگر و غارت منابع حیاتی ملتهای دیگر است!
-
برج بابل شما نیز فروخواهد ریخت
چرا ایرانِ امروز سیزیفِ پیروزِ تاریخ است؟ عصیان در سایه سنگ / وقتی آگاهیِ عاصی، خدایانِ قدرت را به زانو درمیآورد / ایران قوی تر از مجازات هایش
اخبار اندیشهسیزیفهای سرکش و عاصی، مردمانی شاد هستند، حتی آنزمان که از منجنیق آسمان بر سر آنان غم میبارد. شادی، بدنهای عاصی از انقیاد و بندگی آنان را به وجد (شورش) آورده، و امکانی دیگر برای شکلگیری بدنی دیگر – که دربارهی آن خدایان نمیدانند که چه میتواند بکند - را در اختیار آنان قرار داده است. ایران امروز، همان سیزیف زمانهی ماست، همان بدن عاصی و سرکشی که خدایان قدرت هرگز نمیدانند که چه میتواند بکند و نمیدانند که خدایشان برج بابل آنان را چگونه و چطور فروخواهد ریخت.
-
تبیین جامعه شناختی حضورخیابانی مردم برای حفظ دستاوردهایشان
خیابان و میدان؛ زیرساختهای اجتماعی نجاتبخش ایران / خیابان محاسباتِ جنگی دشمن را ویران کرد/ کالبدشکافیِ جامعهشناختیِ یک ملت
اخبار اندیشههمانگونه که در این جستار اشاره شده، چون حضور مردم در میدان و خیابان، بر پایه راهپیماییهای دوران انقلاب و ۲۲ بهمن است، منحصرا انقلابی است و ذائقههای دیگر حضوری در آن ندارد. باید راههای دیگر را هم باز کرد. هر کسی به هر شیوهای که میفهمد و میخواهد و میتواند، بیاید در خیابان. اصل، حضور شبانه مردم در خیابان است. حضور همه مردم در خیابان است که نجاتبخش است. «به نام ایران» هر کس میخواهد بیاید.
-
تحلیل راهبردی اسلاوی ژیژک؛ ایران و نبرد تمدنی/ آمریکا جنایت را عادی سازی می کند
اخبار اندیشهژیژک بر پارادوکس تلخ قدرت دست میگذارد از نظر او رئیسجمهور یک قدرت هستهای، در کنار رژیمی هستهای، کشوری را که سلاح هستهای ندارد به نابودی تهدید میکند و همزمان با زبانی دلسوزانه از «مردم بزرگ ایران» سخن میگوید! ژیژک این دوزبانگی را ابزارِ کلاسیکِ خشونت امپریالیستی برای عادیسازیِ جنایت میداند. در نهایت، ژیژک هشدار میدهد که ایران برای او یک «نماد» است؛ نمادِ مرحلهای از تاریخ که در آن «نابودیِ یک تمدن» میتواند در قلب قدرت جهانی، به زبانِ عادی و تحت عناوین مقدسی چون «امنیت» و «دفاع از ارزشها» بیان شود.
-
چگونه با وجود اختلاف نظر عمیق با هم بحث کنیم؟بخش دوم و پایانی پاسخ حسین شیخ رضایی
هنرِ گفتوگو در میدانِ مین / استراتژیهای زیستِ مسالمتآمیز در اوجِ اختلاف / چگونه بدون جنگیدن، با «دیگری» سخن بگوییم؟
اخبار اندیشههمه اختلاف نظرها قابلحل نیستند. اما حتی در این حالت هم میتوان به دستاورد مهمی رسید: صورتبندی دقیق اختلاف نظر. مثلاً میتوان گفت: «اختلاف ما این است که تو امنیت را در اولویت میگذاری و من آزادی را». این نوع جمعبندی باعث میشود اختلاف نظر از حالت مبهم و احساسی خارج شود و به شکلی روشن و قابلفهم درآید. چنین توافقی، حتی اگر به توافق نهایی نرسد، میتواند از تنش و دشمنی بکاهد و امکان همزیستی را افزایش دهد.
-
رژه حماقت ترامپ / هشدار از موضع اندیشه سیاسی مدرن به آمریکا / واسازی هستی شناختی هژمونی پترودلار
اخبار اندیشهجان گری معتقد است امپراتوریها نه با ضربه خارجی، بلکه با دست خود و در اثر فساد داخلی و توهمات روانشناختی فرو میپاشند؛ جایی که «اجبار به تکرارِ» رفتارهای غلط، جایگزین استراتژی عقلانی میشود.
-
نمایشگاه اندیشه ۱۴۰۵- بر اساس کتاب جستارهایی در ایدههای جهانوطنی کانت
جمهوریخواهی یا نژادپرستی؟ / رمزگشایی از چرخشِ تاریخی کانت از استعمار به صلحِ پایدار / وطندوستی کانتی
اخبار اندیشه«وطندوستی» و «جهانوطنی» اغلب به عنوان دو مفهوم متقابلاً ناسازگار تلقی میشوند. مدافعان «وطندوستی»، «جهانوطنی» را به ترویج بیریشگی و نفی تعلقات اساسی مانند خانواده، جامعه و کشور متهم میکنند. مدافعان «جهانوطنی»، «وطندوستی» را شکلی خطرناک از محدودنگری و شوینیسم میدانند که میتواند به بیعدالتی در قبال دیگران منجر شود.
-
حسین شیخ رضایی و تبیین نوسازی «زرادخانه فکری» در میانه بحران بخش اول
چگونه با وجود اختلاف نظر عمیق با هم بحث کنیم؟ / می توانیم بدون جنگ حرف یکدیگر را بفهمیم اما با این روش ها
اخبار اندیشهبیشتر ما عادت داریم نسخه ضعیفتری از دیدگاه طرف مقابل را نقد کنیم. اما اگر بتوانیم قویترین نسخه آن را بازسازی کنیم، کیفیت گفتوگو بالا میرود. مثلاً اگر کسی از مداخله نظامی دفاع میکند، بهجای اینکه بگوییم «تو طرفدار خشونتی»، بهتر است بگوییم: «اگر درست فهمیده باشم، نگرانی تو این است که بدون این اقدام، آسیب بزرگتری به کشور وارد شود». وقتی طرف مقابل این بازسازی را تأیید کند، تازه میتوان وارد بحث و نقد شد. این روش هم احترام ایجاد میکند و هم احتمال سوءتفاهم را کم میکند.
-
نمایشگاه اندیشه ۱۴۰۵
کتاب «کنشگری توئیتری در ایران» / آیا شبکههای اجتماعی به دموکراسی کمک میکنند؟ / ترندشدن مساوی تغییر سیاسی نیست
اخبار اندیشهنویسنده به صراحت با بررسی دادهها و آمار به دست آمده مینویسد: «ترندشدن مساوی تغییر سیاسی نیست» درواقع برخلاف بار عام، دادهها میگویند، بسیاری از گفتمانهای توییتر، نماینده اکثریت جامعه نیستند، این باور خطر «توهم بسیج سیاسی» را بسیار جدی میکند.
-
مسعود نیلی: آزادی و دموکراسی هدیه گرفتنی نیست / جنگ و انسانیت ازدسترفته
اخبار اندیشهایران عزیز با تنی زخمی و قلبی پر درد، نه تنها برآمده از ایام اخیر، بلکه شکل گرفته طی قرنهای متمادی، صبورانه به ما مینگرد و با سوز دل، از اینکه چطور از زخمهای دردناکی که طی تاریخ، بر پیکر این مادر پیر وارد آمده، درس نگرفته و چرخه معیوب تکرار را ادامه میدهیم، رنج میکشد. اما او میداند، فردایی خواهد رسید که مردم این سرزمین، زنان، مردان، جوانان و کودکان آن، با خندههای برآمده از امید درون، کشورشان را خواهند ساخت و بر آبادیهای برآمده از آن، جشنها خواهند گرفت. این مادر مهربان، تا آن روز، صبری بسیار دارد.
-
در بیانیهای به جهانیان مطرح شد
روایت محقق داماد از سقوطِ تمدن در قتلگاهِ میناب؛ رجعتِ مدرن به عصرِ بربریت / پایانِ اعتبارِ ژنو؛ وقتی حقوقِ بشر زیرِ شنیِ تانکها جان میدهد
اخبار اندیشه آیت الله دکتر مصطفی محقق داماد رئیس گروه علوم اسلامی فرهنگستان علوم، در بیانیهای نسبت به لزوم محکومیت اقدامات ددمنشانه دشمن آمریکایی- صهیونیستی توسط کنشگران حقوق بشر تاکید کرد.
-
نمایشگاه اندیشه 1405- نگاهی به «قانون اقلیت» پرفروشترین کتاب علوم سیاسی بریتانیا
چرا زبان روشنفکران و نخبگان با تجربه زیسته مردم قطع ارتباط کرد؟ / راست افراطی چگونه قدرت می گیرد؟/ داستان دموکراسیهای فرسوده
اخبار اندیشهکتاب «قانون اقلیت» دفاع ساده از اقلیتها نیست؛ بلکه نقد این است که چطور اقلیتهای پرصدا و نخبهمحور میتوانند دستور کار سیاسی را از اکثریت اجتماعی بربایند و برعکس،چگونه راست افراطی هم از همین منطق سوءاستفاده میکند.
-
فرهنگ مولوی و شاهنامه، لشکر خاموش حافظ ایرانیان / پاسداران خاموش جبهه سواد و امید/ شبیخون در سایهها؛ کالبدشکافیِ نبردِ پنهان برای تسخیرِ ارادهها
اخبار اندیشهروایتها گاه در قالب داستانهای خانوادگی، تجربیات شغلی، فعالیتهای اجتماعی یا حتی در محافل دوستانه و شبکههای اجتماعی به اشتراک گذاشته میشوند و رویش امید را در دلها زنده میکنند. در مقاومت هوشمندانه مردم ایران باید گفت این مقاومت ریشه در حکمت فردوسی دارد که خردورزی را تنها راه مقابله با فریبهای اهریمنی میداند؛ آنجا که میگوید: خرد رهنمای و خرد دلگشای...
-
اقدام عملی «انجمن جامعه شناسی ایران» برای مقابله با تجاوز نظامی آمریکا و اسراییل/ انجمن در خدمت حفظ و تقویت پیوندهای اجتماعی و افزایش تابآوری جامعه
اخبار اندیشهظرفیتهای انجمن، با پشتوانه ارزشمند اعضا و علاقهمندان جامعهشناسی، گسترده و امیدبخش است؛ از توانمندیهای علمی گروههای تخصصی و شعب و دفاتر استانی گرفته تا شور و انگیزه نیروهای جوان دانشجویی داوطلب. این ظرفیت میتواند در جهت ارتقای همبستگی، بسیج اجتماعی و بهبود شرایط زندگی در این دوران حساس به کار گرفته شود. اکنون زمان آن است که دانش نظری را با تجربه میدانی پیوند بزنیم و در کنار گروههایی که بیش از همه آسیب دیدهاند، حضوری مؤثر داشته باشیم.
-
حمید پارسانیا و واکاوی تقابل عقلگرایی اسلامی و شکاکیت مدرن در هندسه معرفت
علی لاریجانی و کالبدشکافی «مرگِ متافیزیک» در اتاق جراحی کانت/ بازگشتِ حیات در حکمت متعالیه / ریاضیات؛ از «همانگوییِ» هیوم تا «شهودِ وحیانیِ» صدرایی
اخبار اندیشه حمید پارسانیا نوشت: رساله دکتر لاریجانی با نظر به بنیادهای فلسفی علم ریاضی رویکردی راهبردی برای افقگشایی نسبت به این حوزه مهم معرفتی دارد و بدون شک نام ایشان در آینده این رشته در ایران خواهد درخشید.
-
بربری، غزل حافظ و نبردِ تمدنها؛ چگونه کوچه ملک پاسخِ تهدیداتِ ترامپ را داد؟ / چو ایران نباشد تن من مباد
اخبار اندیشه نکتۀ بارز در مقاومت ملی ایرانیان شعار اتحاد و انسجام حول محور ایران بود و همهجا سه رنگ سبز و سفید و سرخ به چشم میخورد و نام بلند ایران طنین داشت. ایران یعنی مجموعۀ اقوام و زبانها و گویشها و آداب و رسوم و هویتها و فرهنگها و سلیقهها و باورها و نگرشها و ... ایران در یک کلام یعنی همۀ ایرانیان در هر کجای عالم و همۀ ایراندوستان غیرایرانی.
-
منطقِ «عصر حجرسازی» و دفاع از سازمانِ زیستِ جمعی
اخبار اندیشهما از حقِ زیستن در وطنی دفاع میکنیم که نه توهینِ غریبه را برتابد و نه در دامِ بلاهتِ خودی بیفتد. سرافرازی، نه در خاکسترِ زیرساختها، که در پاسداری از حیاتِ جمعی و کرامتِ این خانهی خستهی تاریخی است.
-
چرا همهی قدرتها (مثل آمریکا) روزی میمیرند؟
جنونِ قدرت؛ «غریزه مرگ» گلوی امپراتوریها را میفشارد! / کالبدشکافی روانی قدرتهایی که عاشقِ نابودی خود شدند! / چه زمانی چاقو دسته خودش را می برد؟
اخبار اندیشهاز نگاه این روانشناسان، «اجل» یک امر تصادفی نیست؛ بلکه یک «سقوطِ ساختاری» است. قدرتهای بیرحم پوزهبند میخورند چون: از واقعیت منقطع میشوند (یونگ).از درون دچار پوچی میشوند (فرانکل).ماشینِ تخریب شان در نهایت خودشان را میبلعد (فروید و فروم).و زیر بارِ سنگینِ نارسیسیسم و تنشهای بیپایان میشکنند (آدلر). در دنیای روان اصلی وجود دارد: «چاقو همیشه دستهاش را میبُرد.»
-
توسعه - تجربه ققنوس وار برخاستن از خاکستر در ۱۲ کشور توسعه یافته / تحلیل تطبیقی؛ یافته های مشترک
توسعه نه با «تغییر حکومت» که با«تغییر سیاست ها» آغاز می شود/ معمای برخاستن از ویرانهها؛ سه گام طلایی «دولتسازی»، «آزادسازی» و «تنشزدایی» در ۱۲ کشور
اخبار اندیشهاین تحلیل تطبیقی هشدار میدهد که رنجِ گذار از بحران تنها زمانی به ثمر میرسد که کشورها از «ناز و تنآسانی» پرهیز کرده و با اولویتبندی دقیق میان دولتسازی، آزادسازی و دموکراسی، از فرصتهای صلح برای ایمنسازی روح و روان جامعه و تقویت قوای ملی استفاده کنند. توسعه، محصولِ پیروزی سیاستهای اقتصادی و سیاسی است و نه تغییر حکومت ها.
-
نمایشگاه اندیشه ۱۴۰۵- بررسی راه هایی برای دستیابی به آرامش ذهنی و فکری
از جردن پترسون تا آلن دوباتن؛ ائتلاف بزرگان روانشناسی برای نجات ذهن از طوفان افکار منفی / کتاب «رام کردن ماموت»
اخبار اندیشهرامکردن ماموت Taming the Mammoth اثر نویسندگان مشهوری چون آلن دوباتن, جردن پترسون, مارک منسن, و دیگران با ترجمه ناهید ملکی از سوی انتشارات «ملیکان» راهی بازار کتاب شد.